Ban Điều Hành VietBF xin trân trọng kính chúc Quý Độc Giả, Quý Thành Viên và gia đình một mùa Lễ Tết Nguyên Đán an khang thịnh vượng, vạn sự như ý, sức khỏe dồi dào, tài lộc hanh thông và gặp thật nhiều may mắn.
Nhằm nâng cao trải nghiệm đọc tin, trang chủ VietBF bản Desktop và iPad đã chính thức áp dụng kỹ thuật Autoscroll (tự động tải thêm nội dung khi cuộn trang). Sau thời gian test thực tế, tốc độ tải và cảm giác lướt tin nhanh hơn gần gấp đôi (xấp xỉ 100%) so với trang chủ cũ, đặc biệt khi xem nhiều nội dung liên tiếp.
Nếu Quý vị vẫn muốn dùng giao diện cũ, trang chủ cũ vẫn luôn sẵn sàng:
Bộ phim tài liệu The General: Vietnam in the Age of To Lam của đạo diễn Laura Brickman vừa được công chiếu tại Trung tâm Cộng đồng quận Mason, Annandale, Virginia, đã gây ấn tượng mạnh với cộng đồng người Việt tại khu vực thủ đô Washington, DC. Trái với những lo ngại ban đầu, khán giả nhanh chóng nhận ra đây không phải là một bộ phim “thiên tả” hay tuyên truyền chính trị, mà là một tác phẩm báo chí, nhân quyền nghiêm túc, trực diện và thẳng thắn.
Bộ phim không đi theo lối kể tiểu sử hay xây dựng hình ảnh cá nhân Tô Lâm như một nhân vật lịch sử. Trọng tâm của đạo diễn là phơi bày thực trạng xã hội Việt Nam dưới mô hình công an trị, nơi quyền lực an ninh chi phối toàn bộ đời sống chính trị và dân sự. Tô Lâm xuất hiện như biểu tượng của một hệ thống, chứ không phải là nhân vật chính theo nghĩa truyền thống.
Ngay từ đầu, phim gợi lại vụ bắt cóc Trịnh Xuân Thanh tại Berlin năm 2017, một sự kiện gây chấn động quốc tế và dẫn tới khủng hoảng ngoại giao giữa Đức và Việt Nam. Đây được xem như dấu mốc quan trọng cho thấy việc chính quyền Việt Nam sẵn sàng vi phạm luật pháp quốc tế để truy bức người bất đồng chính kiến, mở đầu cho thời kỳ đàn áp mang tính xuyên quốc gia.
Phần lớn thời lượng phim dành cho tiếng nói của các nạn nhân: những tù nhân lương tâm như Phạm Đoan Trang, Bùi Tuấn Lâm, Lê Hữu Minh Tuấn; những nhà báo, luật sư đang sống lưu vong như Lê Trung Khoa, Nguyễn Văn Đài; những người đang lẩn trốn ở Thái Lan; và gia đình các tù nhân chính trị đang chịu áp lực nặng nề trong nước. Họ kể lại bằng chính trải nghiệm của mình về một xã hội nơi tự do ngôn luận bị hình sự hóa và pháp luật trở thành công cụ đàn áp.
Luật sư Đặng Đình Mạnh, người từng bảo vệ nhiều tù nhân chính trị, cho rằng chỉ vài phút đầu của bộ phim đã phản ánh gần như đầy đủ bức tranh Việt Nam hiện tại: “Đó là ký ức kinh hoàng của những người bị coi là ‘chống chế độ’ chỉ vì nói lên sự thật.”
Nhận định này cho thấy sức nặng của tác phẩm: chỉ cần vài khung hình cũng đủ gợi ra một xã hội nơi người dân luôn sống trong tâm thế bị theo dõi, bị đe dọa, và có thể bị trừng phạt chỉ vì nói lên sự thật.
Bộ phim cho thấy kiểm soát không còn dừng ở bạo lực công khai, mà đã được pháp lý hóa, bình thường hóa và hệ thống hóa. Những điều luật mơ hồ, những vụ bắt bớ “đúng quy trình”, những bản án nặng nề dành cho tiếng nói phản biện đã tạo thành một mạng lưới khiến toàn xã hội tự kiểm duyệt. Con người bị buộc phải im lặng không phải vì họ không có suy nghĩ, mà vì cái giá của việc nói ra quá đắt.
Qua lời kể của các tù nhân lương tâm, các nhà báo lưu vong và thân nhân người bị giam cầm, bộ phim khắc họa rõ ràng một mô hình cai trị trong đó nỗi sợ được sử dụng như công cụ quản trị. Sự kiểm soát không cần ồn ào, không cần tuyên bố, nhưng hiện diện trong từng lựa chọn sống của người dân.
Như lời Luật sư Đặng Đình Mạnh gợi ra, bộ phim không chỉ tái hiện ký ức đau đớn của những người bị đàn áp, mà còn vạch trần một thực tế đáng sợ hơn:
Việt Nam hôm nay là một xã hội nơi sự kiểm soát đã trở thành không khí để thở, và im lặng bị biến thành điều kiện để tồn tại.
Một bảng thống kê lan truyền trên mạng xã hội về các ca tử vong trong hệ thống tạm giam của ICE năm 2025 đã khiến cộng đồng xôn xao. Không chỉ vì con số được nhắc tới là 32 người chết trong một năm, mà còn vì trong danh sách ấy có hai cái tên mang họ Việt Nam — và trùng hợp rợn người: cả hai đều 55 tuổi, đều mất ở Texas.
Tên ghi theo hồ sơ: Nhon Ngoc Nguyen và Tien Xuan Phan. Nếu Việt hóa theo cách gọi thường gặp, có thể là Nguyễn Ngọc Nhơn và Phan Xuân Tiến (hoặc Tiên/Tiền) — nhưng đây chỉ là suy đoán dựa trên cách phiên âm. Trường hợp 1: Nhon Ngoc Nguyen – người tị nạn Việt, thường trú nhân từ 1983, qua đời ngày 16/4 ở El Paso
Theo thông cáo của ICE, Nhon Ngoc Nguyen (55 tuổi) – một người tị nạn Việt Nam từng ở tù tại California và thời gian gần đây sống tại Albuquerque (New Mexico) – đã tử vong ngày 16/4 tại Long Term Acute Care Hospital ở El Paso (Texas). ICE mô tả đây là trường hợp “natural causes” (nguyên nhân tự nhiên).
Thông cáo cho biết từ 26/2 đến khi qua đời, ông Nguyen liên tục được chuyển qua lại giữa El Paso Processing Center và bệnh viện để điều trị vì tình trạng rối loạn/biến đổi tri giác (altered mental status), cần hỗ trợ đi lại và cần hỗ trợ trong các sinh hoạt hằng ngày. ICE nói họ đã cố liên hệ gia đình để tiếp nhận chăm sóc “nhưng không thành”.
Tuy nhiên, phía gia đình và luật sư đại diện lại đưa ra chi tiết khác khiến dư luận càng đặt câu hỏi. Luật sư Tin Nguyen cho biết gia đình ở Dallas đã có giai đoạn không biết ông đang ở đâu từ giữa tháng 2 đến cuối tháng 3. Đến khi ICE liên lạc, thông tin gia đình nhận được là ông “có thể được thả” nhưng cần chăm sóc y tế 24/7. Luật sư cho biết kết quả khám nghiệm tử thi nêu nguyên nhân trực tiếp là viêm phổi cấp, và dementia là nguyên nhân thứ phát; gia đình nghi ngờ có “một số sơ suất” và cho rằng còn “rất nhiều câu hỏi” cần được trả lời về cách ICE xử lý người bệnh nặng.
Trong khi đó, ICE khẳng định họ “cam kết môi trường an toàn, an ninh, nhân đạo”, cung cấp chăm sóc y tế toàn diện ngay từ khi người bị giam tới cơ sở, có sàng lọc y tế–nha khoa–tâm thần trong 12 giờ, đánh giá sức khỏe đầy đủ trong 14 ngày, và “không bao giờ từ chối chăm sóc cấp cứu”.
Một quá khứ phức tạp, một kết thúc gây tranh cãi
Hồ sơ của ông Nguyen cũng được ICE nêu khá chi tiết: ông tới Mỹ và được cấp quy chế hợp pháp năm 1983 theo khuôn khổ Refugee Act of 1980. Năm 1991, ông bị kết án murder ở California và nhận mức án 15 năm, được mô tả là vi phạm điều kiện cư trú. ICE cho biết họ tiếp nhận ông năm 2013 sau khi ông được ân xá/tha có điều kiện, giữ ông cho đến khi tòa di trú ra lệnh trục xuất. Nhưng việc trục xuất không thực hiện được vì Việt Nam từ chối cấp giấy thông hành, nên ICE ban hành Order of Supervision và thả ông.
Theo thông cáo, ông được chấp thuận chuyển về Dallas nơi gia đình sống, rồi chuyển tới Albuquerque năm 2018. Đến 24/2/2025, ICE bắt lại ông, với lập luận có “khả năng đáng kể” việc trục xuất sẽ thực hiện được trong tương lai gần. Hai ngày sau khi vào El Paso Processing Center, ông được đưa vào bệnh viện, rồi tiếp tục vòng chuyển qua lại cho đến lần nhập viện cuối 7/4 và tử vong 16/4.
Đáng chú ý, tại một cuộc mít-tinh Ngày Quốc tế Lao động (May Day) ở Tiguex Park (Old Town), một số người tham dự đã mang ảnh ông Nguyen để nhắc tới cái chết này như một điểm nóng trong tranh luận về quyền lợi người di dân.
Trường hợp 2: Tien Xuan Phan – co giật, nôn mửa, rồi tử vong ngày 19/7; nguyên nhân “đang điều tra”
Trường hợp thứ hai là Tien Xuan Phan (55 tuổi). Theo thông tin từ ICE và các tường thuật báo chí, ông Phan bị giam tại Karnes County Immigration Processing Center (Karnes City, Texas). Ông được đưa đi khám ngày 18/7 vì co giật, nôn mửa, không đáp ứng, được chuyển tới Otto Kaiser Memorial Hospital, sau đó airlift tới Methodist Hospital Northeast (khu Live Oak/San Antonio). Ông được bệnh viện tuyên bố tử vong lúc 5:48 chiều ngày 19/7, và nguyên nhân tử vong vẫn đang được điều tra.
ICE cho biết lực lượng ERO bắt ông Phan ngày 2/6. Ông từng bị tòa di trú ra lệnh trục xuất từ 2/4/2012 nhưng “không rời Mỹ theo lệnh”. ICE nói họ đã thông báo các cơ quan giám sát nội bộ (DHS OIG, ICE Office of Professional Responsibility…) và có thông báo cho phía tòa đại sứ Việt Nam theo thủ tục.
Một chi tiết khiến công chúng lo ngại là tình trạng quá tải tại cơ sở Karnes trong một số thời điểm: có dữ liệu cho thấy nơi này từng vượt quá mức sức chứa theo hợp đồng. Bối cảnh đó khiến câu hỏi “phản ứng cấp cứu có kịp thời và đủ nguồn lực hay không” càng được nhắc tới nhiều hơn.
Danh ca Tuấn Ngọc và ca sĩ Thái Thảo hoàn tất thủ tục ly hôn tại Mỹ vào tháng 7/2025 sau hai năm ly thân. Hai ca sĩ thuận tình chấm dứt hôn nhân, khép lại mối quan hệ kéo dài hơn ba thập kỷ.
Theo hồ sơ Tòa Thượng thẩm bang California, Mỹ, danh ca Tuấn Ngọc và ca sĩ Thái Thảo đã ly hôn sau hơn 30 năm chung sống. Hồ sơ tòa án ghi cặp nghệ sĩ ly thân từ tháng 3/2023, hoàn tất thủ tục liên quan vào tháng 7/2025.
Do ba người con đều trên 18 tuổi, đôi bên không phát sinh tranh chấp liên quan đến quyền nuôi dưỡng hoặc cấp dưỡng trẻ vị thành niên.
Trước khi ly hôn, Tuấn Ngọc và Thái Thảo là một trong những cặp nghệ sĩ kín tiếng đời tư, được khán giả ngưỡng mộ với chuyện tình kéo dài hơn 30 năm. Hai nghệ sĩ quen biết sau nhiều lần đi hát chung tại Mỹ những năm 1990. Họ làm lễ cưới năm 1994, đăng ký kết hôn vào năm 2003.
Sau khi lập gia đình, Thái Thảo giảm dần hoạt động ca hát và rút khỏi sân khấu từ giữa những năm 2000 để dành thời gian cho gia đình, trong khi danh ca Tuấn Ngọc tiếp tục sự nghiệp biểu diễn. Cặp nghệ sĩ có ba con gái và không theo nghiệp cha mẹ.
Danh ca Tuấn Ngọc và ca sĩ Thái Thảo trước khi ly hôn.
Danh ca Tuấn Ngọc tên thật Lữ Anh Tuấn, sinh năm 1947, là một trong những giọng ca tiêu biểu của âm nhạc Việt Nam. Ông nổi tiếng với dòng nhạc trữ tình - jazz - ballad, có sự nghiệp kéo dài hơn 50 năm. Từ thập niên 2010, Tuấn Ngọc hoạt động nhiều tại Việt Nam, biểu diễn từ phòng trà, sân khấu lớn, ra mắt album và làm giám khảo game show.
Ca sĩ Thái Thảo sinh năm 1961, hoạt động chủ yếu từ cuối thập niên 1970 đến đầu thập niên 2000. Bà là con gái nhạc sĩ Phạm Duy và ca sĩ Thái Hằng. Nữ ca sĩ được mệnh danh là "con nhà nòi", sinh ra trong gia đình có nhiều thành viên theo đuổi sự nghiệp âm nhạc như danh ca Thái Thanh, ca sĩ Duy Quang, Thái Hiền, Ý Lan, Mai Hương. Trước khi kết hôn, Thái Thảo tham gia ban nhạc The Dreamers.
Thái Thảo lùi về chăm sóc ba người con, làm hậu phương cho danh ca Tuấn Ngọc từ đầu những năm 2000. Trong một lần phỏng vấn, nữ ca sĩ nói bà buộc phải lựa chọn giữa sự nghiệp và gia đình. Bà cho rằng "ông trời không cho ai tất cả", hạnh phúc là chấp nhận thứ bản thân đang có.
Một tấm bảng carton, một câu vần, và một làn sóng “chạm tự ái”
Giữa đám đông biểu tình, Nguyễn Thanh Việt xuất hiện giản dị với áo “STOP WARS”, đội mũ lưỡi trai, tay ôm tấm bảng carton viết nguệch ngoạc hai dòng: “Đụ má! Đụ đá!” – một kiểu chơi chữ cố tình gây sốc vì nó… vần, và vì nó nhắm thẳng vào ICE theo cách ông nói là “biến tấu sáng tạo”.
Tấm bảng ấy lan nhanh như một que diêm rơi vào bãi cỏ khô.
Không phải vì ai cũng đồng tình.
Mà vì nó chạm đúng thứ nhạy nhất trong cộng đồng người Việt hải ngoại lúc này: ranh giới giữa “tức giận chính trị” và “đúng mực ngôn từ”, giữa “tôn trọng quyền lực” và “đặt câu hỏi về bạo lực lạm quyền”.
Nguyễn Thanh Việt viết rằng bài đăng của ông đã khiến “rất nhiều người Việt bị chạm tự ái”.
Theo ông, có một nhóm người Việt vừa ủng hộ ICE vừa ủng hộ MAGA, và họ phẫn nộ vì câu chửi ấy lại được viết bằng tiếng Việt – họ cho rằng như vậy là “xúc phạm”. “Xúc phạm” là câu chữ, hay là cảnh bị lôi khỏi nhà?
Trong bài viết dài tiếp theo (đăng bằng tiếng Anh, rồi được dịch lại), Nguyễn Thanh Việt đặt câu hỏi ngược: thứ gì mới thực sự xúc phạm?
Ông kể về một đoạn video mà ông dẫn ra: một ông cụ người H’Mông, là công dân Hoa Kỳ, bị ICE lôi ra khỏi nhà ở St. Paul, Minnesota trong tình trạng gần như khỏa thân, chỉ quấn một tấm chăn. Người này – theo bài viết – bị chở vòng vòng suốt một tiếng, bị thẩm vấn, rồi được đưa về mà không một lời xin lỗi. Ông còn viết rằng ICE đã dí súng vào đầu con dâu của ông cụ, và mọi chuyện xảy ra trước mặt đứa cháu 5 tuổi.
Nguyễn Thanh Việt gọi cảnh ấy là thứ “dơ bẩn, thô bỉ và ghê tởm” – nặng hơn nhiều so với một câu chửi, dù ở bất kỳ ngôn ngữ nào.
Và ông kết luận bằng một nhát cắt gọn:
Nếu bạn bị xúc phạm bởi câu chữ mà không bị xúc phạm bởi sự lạm quyền và ngược đãi, thì chính bạn mới là vấn đề.
“Tôi là người bị ghét nhiều thứ hai” trong các gia đình Việt MAGA
Nguyễn Thanh Việt kể một chi tiết vừa buồn cười vừa nhức nhối: trong chuyến quảng bá sách năm 2023, một phụ nữ trẻ gốc Việt tới nói với ông rằng: “Anh là người bị ghét nhiều thứ hai trong gia đình ba mẹ người Việt của em.”
Người bị ghét nhiều nhất là ai?
Joe Biden.
Ông viết thẳng: ông “hoàn toàn ổn” với việc trở thành người bị ghét nhiều thứ hai trong các gia đình người Việt MAGA.
Bởi điều làm ông không chịu nổi không phải là bị ghét – mà là cái cách một số người tị nạn (hoặc con cháu tị nạn) lại có thể vui vẻ trước cảnh người khác bị tàn bạo đối xử và bị trục xuất.
Ở đây, ông đưa ra một phân loại gây nhức nhối: “người tị nạn tốt” và “người tị nạn xấu”.
Và ông phản bác thẳng: những người tự nhận “tị nạn tốt” ấy thật ra chỉ là “người tị nạn may mắn”.
May mắn vì họ được chào đón vào Mỹ trong một khoảnh khắc lịch sử đặc biệt – khi nước Mỹ chống cộng mạnh hơn là chống người châu Á.
Ký ức San Jose thập niên 1980: điều cộng đồng “quên sạch”
Nguyễn Thanh Việt nhắc về tuổi thơ lớn lên trong cộng đồng người Việt tị nạn ở San Jose, California thập niên 1980.
Ông viết rằng khi ấy có rất nhiều người Việt từng làm những chuyện mà ngày nay người ta hay đổ lên đầu người Venezuela hay Somalia: từ buôn ma túy, gian lận trợ cấp xã hội, cho tới băng nhóm xông vào nhà người khác.
Ông nói: giờ thì tất cả “bị quên sạch”.
Nhưng ông thì không quên.
Đoạn này là thứ khiến bài viết không còn chỉ là chuyện “một câu chửi ICE”.
Nó là cú lật tấm gương về ký ức cộng đồng: khi đã yên vị, người ta dễ muốn rút thang, đóng cửa, rồi quay lại phán xét những kẻ đang ở đúng vị trí mình từng đứng.
“Một số người Việt chọn đứng về phía nhà nước… còn tôi đứng về phía người bị lôi ra khỏi nhà”
Nguyễn Thanh Việt viết rằng có những người Việt muốn đứng về phía nhà nước, phía bạo lực lạm quyền, phía những kẻ đeo mặt nạ, phía chủ nghĩa phát xít.
Còn ông, ông chọn đứng về phía ông cụ người H’Mông kia – dù ông không phải người H’Mông.
Ông viết: ông đứng về phía người không giấy tờ, người tị nạn, người bị trục xuất; đứng về phía những ai cố hết sức chống lại, tin vào tinh thần đoàn kết; và cả những ai sẵn sàng dùng lời lẽ thô tục để gọi đúng bản chất thô tục của những điều đang diễn ra – những ai từ chối im lặng.
Bài viết khép lại bằng đúng câu chửi đã làm bùng tranh cãi.
Không hạ giọng.
Không xin lỗi.
Không lùi nửa bước.
Khi một câu chửi trở thành ranh giới: cộng đồng đang giận vì điều gì?
Có thể ghét cách ông ấy nói.
Có thể không chịu nổi thứ ngôn ngữ gai góc.
Nhưng khó phủ nhận: Nguyễn Thanh Việt đang cố kéo tranh luận ra khỏi “câu chữ lịch sự”, để đặt nó vào đúng chỗ ông muốn: quyền lực làm gì với con người, và ai đang làm ngơ trước điều đó.
Tấm bảng “Đụ má! Đụ đá!!” nhìn qua tưởng chỉ là một trò khiêu khích.
Nhưng khi nó chạm vào thần kinh tự ái của một bộ phận người Việt, nó cũng vô tình lộ ra một sự thật khác:
đôi khi thứ khiến người ta nổi giận không phải vì họ yêu sự tử tế,
mà vì họ đã quen đứng gần phía mạnh – đến mức không chịu nổi ai dám chỉ thẳng vào mặt quyền lực mà chửi.
ThầyVũ Hoàng Phú (Phú Tử) bị khởi tố tội “Gây rối trật tự công cộng” trong phiên toà xét xử cựu công an Lưu Quang Trung, người đã đánh ch ết anh trai Phú Tử.
Xin nói thẳng “Tay ai đứt thì người đó đau”, có nỗi đau nào khi người nhà bị ra tay bởi dã man bởi một gã côn đồ trong màu áo công an. Nếu có chăng, thì đó là cái đánh của sự phẫn uất, cái mà chính một bản án cũng không thể bù đắp nổi.
Đành rằng, mất người thân thì có phút kích động, nhưng hành động của thầy Phú Tử xét đến cùng thì chẳng gây hại gì cho cam. Ai cũng rõ, việc khởi tố chẳng qua là công an trả thù thầy do các buổi phát trực tiếp trên mạng xã hội thu hút đông đảo người xem và bức xúc với ngành công an.
Pháp luật không kể tình thân, pháp luật phải vô tư, công bằng, nhưng lại không thể mang người chết oan trở về với người thân, lại càng không thể khiến tên hung thủ trả một cái giá xứng đáng với cái m áu lạnh của gã. Thì hành động của thầy Phú, chỉ là tìm lại sự cân bằng cho một cán cân đã bị lệch bởi tiền và quyền.
Sáng 16/1, Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương tổ chức lễ ra mắt ứng dụng di động Tuyên giáo và Dân vận. App Tuyên giáo kỳ vọng sẽ thực hiện chức năng “loa phường” của Tuyên giáo trong kỷ nguyên 4.0.
Tại buổi lễ, Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú tự hào, việc ra mắt ứng dụng di động không chỉ là sự kiện công nghệ, mà là minh chứng cụ thể cho sự đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng trong kỷ nguyên số.
Trước đó, Bộ Thông tin và Truyền thông cũng từng rầm rộ quảng cáo cho hai đứa con tinh thần mạng xã hội “Ma dê in Việt Nam” là GAPO và LOTUS. Nhưng tiếc thay, tuy là “con cưng”, đầu tư nghìn tỷ nhưng vẫn phải chung số “yểu mệnh” từ khi ra mắt. GAPO thì đi nhanh, còn LOTUS đến nay vẫn thoi thóp với sứ mệnh chính trị của mình, rút ống thì không nỡ, thế nào cũng có ông “vào lò”, còn để thì nuôi không nổi.
App Tuyên giáo rồi cũng sớm chung số phận với những “đàn anh” của mình, khai trương cho to, nhưng âm thầm đóng cửa!
Đại tướng Trịnh Văn Quyết, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương, trả lời báo chí về hoạt động Tuyên giáo trong thời gian tới, đặc biệt nhấn mạnh việc “Nói để dân hiểu, làm để dân tin”.
Những gì Tuyên giáo nói, dân đen đều hiểu. Một công trình, tượng đài được Tuyên giáo dựng lên, là nhân dân hiểu ngân sách sắp phải mất nghìn tỷ, rồi mấy quan lại có thêm vài cái biệt phủ, xe sang. Hay đằng sau những bảng thành tích “sáng chói” như mơ của mấy ông lãnh đạo, là tương lai mờ mịt của địa phương đó.
Có ông lãnh đạo Tỉnh nọ, lúc mới lên thì hứa hẹn trăm điều, nhưng khi làm thì không được bao nhiêu. Công trình nghìn tỷ thì quan cho đắp chiếu, duyệt dự án trăm tỷ, nhưng quá nửa là cho cán bộ “cắn” và “đớp”, còn lại chỉ có mỗi “bê tông cốt tre” cho dân xài. Vẽ cho dân một cái bệnh viện hoành tráng, cuối cùng thành ra “chuồng bò cấp cao”.
Hay như Thủ Chính, mặt tươi cười, tay cầm tờ giấy hô vang GDP tăng trưởng vượt chỉ tiêu, nhưng lại không nhìn xuống xem dân đen còn đang lóp ngóp giữa vòng xoáy bão giá và thất nghiệp. Báo cáo là của quan, còn sống là trách nhiệm của dân.
Dân họ hiểu, hiểu rằng nói một đàng, làm thì một nẻo, hiểu quá để không dám tin!
Đại hội Đảng CSVN lần thứ 14 đã chính thức khép lại một chương quyền lực cũ. Ông Lương Cường và ông Phạm Minh Chính không có tên trong danh sách Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương khóa 14. Điều đó đồng nghĩa với việc cả hai bị loại khỏi trung tâm quyền lực cao nhất giữa hai kỳ đại hội. Trong một hệ thống nơi nhân sự là sinh mệnh chính trị, việc “không có tên trong danh sách” không đơn thuần là thủ tục, mà là dấu chấm hết cho một thời kỳ ảnh hưởng. Lá phiếu kín và cỗ máy nhân sự vận hành trong im lặng
Cũng như các kỳ đại hội trước, toàn bộ quy trình bỏ phiếu được thiết kế thống nhất, khép kín và không công khai. Phiếu bầu in sẵn họ tên ứng viên, đại biểu chỉ có quyền gạch bỏ hoặc đánh dấu đồng ý – không đồng ý. Nếu danh sách không có số dư, người bầu chỉ được chọn “đồng ý” hoặc “không đồng ý”. Nếu có số dư, cách duy nhất để loại ai đó là gạch tên. Không tranh luận công khai. Không phản biện. Không công bố tỷ lệ cụ thể. Tất cả diễn ra trong im lặng, dưới sự điều hành trực tiếp của Tổng Bí thư Tô Lâm.
Trong ngày làm việc chính thức thứ ba, 1.586 đại biểu đã thảo luận và bỏ phiếu bầu 200 ủy viên Trung ương khóa 14. Đến chiều tối 22/1, danh sách trúng cử được thông qua. Những cánh cửa quyền lực khép lại. Một trật tự mới được hợp thức hóa. Đại hội rút ngắn: tín hiệu của sự “đã an bài”
Đại hội 14 được rút ngắn thời gian tổ chức từ hơn sáu ngày xuống còn năm ngày. Động thái này, theo nhiều đánh giá quốc tế, phản ánh một điều: các thỏa thuận quyền lực đã hoàn tất từ trước. Việc rút ngắn lịch trình cho thấy nội bộ không còn nhiều tranh chấp đáng kể. Trật tự lãnh đạo mới đã được định hình. Đại hội không còn là nơi thương lượng, mà là sân khấu để công bố kết quả.
Chính trong bối cảnh đó, dư luận trong và ngoài nước đều hướng về một cái tên: Tô Lâm. Người đang nắm quyền sinh sát đối với guồng máy an ninh, đảng vụ và công tác tổ chức. Ban Chấp hành Trung ương khóa 14: con số và cấu trúc
Ban Chấp hành Trung ương khóa 14 dự kiến gồm 200 người, trong đó 180 ủy viên chính thức và 20 ủy viên dự khuyết. Bộ Chính trị sẽ có khoảng 17–19 thành viên, Ban Bí thư từ 11–13 người. Theo cơ cấu được công bố, khoảng 10% là cán bộ trẻ dưới 47 tuổi, 10–12% là nữ và 10–12% là người dân tộc thiểu số.
So với khóa 13 – vốn đã bị bào mòn nặng nề bởi kỷ luật, thanh trừng và “tự nguyện thôi chức” – khóa 14 mở ra trong bối cảnh bộ máy đã được “dọn đường”. Hơn 30 ủy viên Trung ương khóa trước rời ghế, 7 ủy viên Bộ Chính trị bị kỷ luật, trong đó có ba lãnh đạo chủ chốt. Sự xáo trộn ấy không phải ngẫu nhiên. Đó là tiền đề cho một cuộc tái cấu trúc quyền lực quy mô lớn.
Ban Bí thư – “siêu cơ quan” và bệ phóng quyền lực
Ban Bí thư là nơi điều hành công việc hằng ngày của Đảng, nắm thực quyền trong chỉ đạo tổ chức, kiểm tra, giám sát và đặc biệt là bổ nhiệm, kỷ luật cán bộ. Đây cũng là “bệ phóng” cho những bước nhảy quyền lực cao hơn. Tại hội nghị Trung ương đầu tiên của khóa mới, Tổng Bí thư sẽ đề xuất số lượng, danh sách, quy trình bầu Ban Bí thư. Một lần nữa, nhân sự cấp cao nhất không được quyết định bởi đại hội, mà bởi 180 ủy viên Trung ương vừa trúng cử.
Nhất thể hóa: từ tranh luận đến khả năng hiện thực
Khả năng hợp nhất chức danh Tổng Bí thư và Chủ tịch nước – “nhất thể hóa” – đang trở lại mạnh mẽ trong thảo luận chính trị. Giới phân tích quốc tế cho rằng Việt Nam có thể tiến gần hơn tới mô hình quyền lực tập trung kiểu Trung Quốc hoặc Triều Tiên. Một số ý kiến thận trọng hơn cho rằng, nếu cơ chế cân bằng còn tồn tại, Tổng Bí thư sẽ vẫn bị kiềm chế trong vai trò “người đứng đầu trong số những người ngang hàng”. Nhưng điều đáng chú ý là: cán cân quyền lực hiện nay đã nghiêng rất mạnh.
Thay máu lãnh đạo và sự trỗi dậy của “Bộ Hưng Yên”
Trước thềm Đại hội 14, hàng loạt vị trí chủ chốt tại Hà Nội, TP.HCM, Quốc hội, Chính phủ và hệ thống Đảng đã được thay thế bằng những nhân vật được coi là thân tín. Một mạng lưới quyền lực dày đặc hình thành, trong đó dấu ấn quê hương Tổng Bí thư xuất hiện ngày càng rõ. Nhiều bí thư tỉnh ủy, chủ tịch tỉnh, giám đốc công an tại các địa bàn trọng yếu đều có gốc Hưng Yên. “Bộ Hưng Yên” không còn là lời đồn, mà đã trở thành một thực thể quyền lực.
Theo giới quan sát, ông Tô Lâm đã kiểm soát tới khoảng hai phần ba số ghế trong Bộ Chính trị và Ban Bí thư khóa mới – một tỷ lệ đủ để vô hiệu hóa mọi đối trọng.
“Sắp xếp lại giang sơn”: cải cách hay nước cờ quyền lực
Chủ trương sáp nhập, tinh gọn bộ máy được quảng bá như một cuộc cải cách vì hiệu quả quản trị. Nhưng cách triển khai thần tốc, cơ học, bỏ qua yếu tố lịch sử – văn hóa, cùng việc xóa sổ hàng loạt cấu trúc lãnh đạo địa phương đã làm dấy lên nghi vấn: đây không chỉ là cải cách, mà là một nước cờ quyền lực. Khi các tỉnh cũ bị xóa tên, toàn bộ hệ thống bí thư, chủ tịch, ban thường vụ cũng bị xóa theo. Đó là “thời điểm vàng” để thanh lọc và cài cắm nhân sự mới.
Hệ quả đã bộc lộ: thủ tục rối rắm, chi phí tăng, người dân lạc trong ma trận hành chính. Nhưng trên bàn cờ chính trị, cuộc “sắp xếp lại giang sơn” này đã mở đường cho một cuộc thay máu nhân sự quy mô chưa từng có.
Đại hội 14: hợp thức hóa một trật tự mới
Theo nhiều phân tích, Đại hội 14 không còn là diễn đàn thỏa hiệp giữa các phe nhóm như trước, mà đã trở thành nghi thức hợp pháp hóa một trật tự quyền lực mới. Nguyên tắc “lãnh đạo tập thể” – vốn được duy trì từ sau 1986 như một cơ chế kiềm chế – đang mờ dần. Thay vào đó là mô hình quyền lực tập trung cao độ, nơi ý chí của một cá nhân có khả năng chi phối gần như toàn bộ hệ thống. Quyền lực độc tôn và những lo ngại dài hạn
Một nhiệm kỳ với quyền lực tập trung có thể tạo ra tốc độ và tính quyết đoán. Nhưng nó cũng đồng thời làm tăng rủi ro: khi không còn đối trọng, sai lầm sẽ không bị chặn lại từ sớm; khi quyền lực không được chia sẻ, khủng hoảng sẽ mang tính hệ thống.
Đại hội 14 vì thế không chỉ là một kỳ đại hội. Nó đánh dấu sự kết thúc của một cơ chế vận hành cũ và mở ra một giai đoạn mới – nơi quyền lực được thu gom về một trung tâm duy nhất. Câu hỏi còn lại không phải là ai đã thắng, mà là: đất nước sẽ phải trả giá bao nhiêu cho một trật tự quyền lực được xây dựng trên sự tập trung tuyệt đối.
Thời gian nào có chờ ai
Đường đời bước ngắn bước dài tới nơi
Bảy mươi là tuổi ăn chơi
Sáng, trưa, chiều, tối hết ngồi lại đi
Bảy mươi là tuổi đến thì
Rất yêu bác sĩ bảo gì cũng nghe
Bảy mươi tuổi thích bạn bè
Liền anh liền chị buôn lê đường dài
Bảy mươi tuổi đã thành tài
Được con bổ nhiệm trông vài nhân viên
Bảy mươi là tuổi thần tiên
Quên quên nhớ nhớ sợ phiền cháu con
Bảy mươi là tuổi trăng tròn
Con tim loạn nhịp, mạch còn vữa xơ
Bảy mươi là tuổi mộng mơ
Đêm đêm thao thức nằm chờ bình minh
Bảy mươi tiếng sét ái tình
Mắt nhìn đắm đuối một mình thành hai
Bảy mươi như giọt sương mai
Nâng niu đừng để phí hoài tuổi xuân.
Hai người con của Nguyễn Tấn Dũng lần lượt trúng cử, có tên trong Ban chấp hành Trung ương khóa 14. Theo đó, Nguyễn Thanh Nghị, sinh năm 1976, tiếp tục trúng cử ủy viên Trung ương lần thứ tư liên tiếp. Nguyễn Minh Triết, sinh năm 1988, con trai út, trẻ trung, đầy triển vọng, hiện giữ những vị trí rất “đậm chất tuổi trẻ” như Bí thư thường trực Trung ương Đoàn, Chủ tịch Hội Sinh viên. Và nay, bước chân vào Ban Chấp hành Trung ương với tư cách ủy viên dự khuyết.
Thật là một bước chân nhỏ cho cá nhân, nhưng đi được cả một đoạn đường rất dài cho....gia phả chính trị. Ai cũng biết rằng dưới thời Nguyễn Phú Trọng đang ở đỉnh cao quyền lực, Nguyễn Tấn Dũng đã phải lui về "ở ẩn", không dám hó hé gì và kiên nhẫn "chờ thời". Rồi tới lúc học trò cưng của Dũng là Tô Lâm nắm được cả bộ máy chính trị để leo lên chức vụ Tổng bí thư, vị cựu Thủ tướng bỗng nhiên tái xuất đầy khí thế, được đích thân trao tặng Huân chương Sao Vàng, thứ huân chương mà Đảng vẫn coi là cao quý bậc nhất.
Nhận huân chương xong, Dũng ngang nhiên trở lại chính trường như chưa hề rời xa, thậm chí còn khiến các lãnh đạo cấp cao cũng phải dè chừng phần nào. . Và thế là sự nghiệp chính trị của các “cậu ấm” họ Nguyễn cũng thuận buồm xuôi gió. Không cần chen lấn, không cần tranh đấu, con đường đã được trải thảm đỏ từ trước. Việc còn lại chỉ là… bước lên.
Dân thì vẫn nghe ra rả về các thông tin tuyên giáo rằng quy trình bầu cử đều đảm bảo tính nghiêm minh, công bằng, do "ý đảng lòng dân". Thế nhưng nhìn vào trường hợp này, nhân dân ai cũng chỉ biết cười khổ vì cứ đà này, đất nước đang lâm nguy thực sự.
Cuối cùng, xin chúc mừng. Cha đã “trở lại”, con đã “lên hàng”. Gia đình sum họp, sự nghiệp thăng hoa. Còn chuyện công bằng, minh bạch, hay cơ hội cho những người không có “lý lịch vàng”, thôi thì để khóa sau… bàn tiếp.
Có một điều mà ít ai ngờ tới, kể cả trong nội bộ ban Tuyên giáo, là việc ông Chính đã phải từ giã cuộc chơi, đi cùng với ông Lương Cường.
Trước hội nghị, không ít tin đồn cho rằng có một liên minh được lập ra giữa phe Quân đội do Phan Văn Giang dẫn dắt và phe Hà Tĩnh – Thanh Hóa với đại diện là Trần Cẩm Tú và Phạm Minh Chính, với mục tiêu là “nốc ao” Tô Lâm và giành ghế A1.
Tuy nhiên, một lần nữa, Tô Lâm chứng minh bản thân không phải là tay mơ trong cuộc chơi này với khả năng “chia bài” đến mức điêu luyện của mình. Nhìn vào kết quả, Trần Cẩm Tú và Phan Văn Giang tiếp tục được giữ lại, nhưng Phạm Minh Chính và Lương Cường phải ra đi, chứng tỏ đã có một sự thỏa thuận “nhẹ nhàng” dưới sức ép từ phe Hưng Yên.
Rõ ràng, số đông không có nghĩa là có sức mạnh, điều này đã được chứng minh khi Tô Lâm hạ liên tiếp tứ trụ, gồm Huệ, Phúc, Thưởng và cả Mai, để lấy ghế từ tay Tổng Trọng. Tô Lâm rất sõi trong việc ly gián và “đột phá” những liên minh chính trị vững chắc, vì trong tay ông ta luôn có “cỗ máy tình báo” của Bộ Công an, sẵn sàng dùng chiêu “đốt lò” để hạ những mục tiêu khó.
Tinh vi hơn, trong số được giữ lại của Bộ Chính Trị, thì Nguyễn Duy Ngọc và Lương Tam Quang lại là cánh tay đắc lực của Tô Lâm, trong khi đó, bên cạnh Phan Văn Giang và Trần Cẩm Tú gần như đã hết quân. Đây rõ ràng là “đóng cửa bắt gà”, đưa Giang và Tú vào trong cái “cũi” mang tên Bộ Chính Trị, kẹp chặt để hết đường cựa quậy rồi chặt hết tay chân, rồi thì cũng tự giác “xin thôi vì sức khỏe”.
Quả thật, gừng càng già càng cay, không ồn ào, gióng trống khua chiên, nhưng Tô Lâm vẫn chứng tỏ đang làm chủ “cuộc chơi”.
Cuộc khủng hoảng ở Iran bước sang một nấc thang mới khi Tổng thống Donald Trump tuyên bố hủy mọi cuộc gặp với phía Iran “cho đến khi việc giết hại người biểu tình dừng lại”. Cùng lúc, ông công khai kêu gọi người dân Iran tiếp tục xuống đường, nhắn một câu vừa như khích lệ vừa như tối hậu thư: “Help is on its way.”
Thông điệp ấy vang lên giữa bối cảnh Tehran bị tố đang tiến hành một cuộc đàn áp tàn bạo nhất trong nhiều năm, còn người dân thì bị nhốt trong bóng tối thông tin – một đất nước vừa mất mạng, vừa mất tiếng. Con số rúng động: 1.850 người chết, gần 16.800 người bị bắt
Theo thống kê mới nhất từ một tổ chức nhân quyền có trụ sở tại Mỹ, số người biểu tình thiệt mạng đã lên tới ít nhất 1.850 người chỉ sau hơn hai tuần. Số người bị bắt được ước tính ít nhất 16.784.
Đây là mức tăng choáng váng so với các báo cáo trước đó chỉ quanh vài trăm người. Tuy nhiên, con số thực tế có thể còn cao hơn, vì Iran đang bị phong tỏa internet gần như hoàn toàn, khiến việc kiểm chứng độc lập trở nên cực kỳ khó khăn. Ngay cả tổ chức công bố số liệu cũng nói họ chỉ tính trên những trường hợp đã nhận diện và xác minh được. Blackout ngày thứ 5: điện thoại lóe sáng, internet vẫn “tắt thở”
Giữa màn đêm liên lạc kéo dài, lần đầu tiên sau hơn bốn ngày, một số thuê bao điện thoại bàn và di động đã có thể gọi ra nước ngoài. Dù vậy, internet vẫn bị cắt sang ngày thứ năm, khiến hình ảnh, video, lời chứng nhân… chỉ rò rỉ được theo kiểu “những mảnh vỡ” – nhỏ giọt, đứt đoạn, và luôn đi kèm nỗi sợ.
Chính thứ “khoảng lặng cưỡng bức” đó làm dấy lên lo ngại: những gì thế giới thấy có thể chỉ là phần nổi, còn phần chìm nằm trong bệnh viện, nhà xác, nhà tù. Washington siết kinh tế: thuế 25% với nước làm ăn với Iran
Không chỉ nói bằng lời, Nhà Trắng còn đẩy áp lực sang mặt trận kinh tế: Trump tuyên bố áp thuế 25% lên các quốc gia làm ăn với Iran khi giao thương với Mỹ. Đòn thuế này mở ra một “vòng vây” mới quanh Tehran, đồng thời gây chấn động dây chuyền vì nhiều nền kinh tế lớn có quan hệ thương mại với Iran.
Cùng ngày, Trump dự kiến để đội ngũ an ninh quốc gia bàn các lựa chọn tại Iran. Nhưng theo thông tin cập nhật, Nhà Trắng nói ông Trump đã không tham dự cuộc họp nguyên tắc buổi sáng, trong khi nhóm an ninh vẫn làm việc; ông di chuyển tới Michigan và có thể sẽ nhắc đến Iran trong phát biểu kinh tế. Châu Âu triệu tập đại sứ, Anh chuẩn bị gói trừng phạt mới
Làn sóng phản ứng lan mạnh ở châu Âu. Nhiều nước như Đức, Pháp, Bỉ… đã triệu tập đại sứ Iran để phản đối đàn áp và tình trạng bắt bớ, đe dọa, cắt internet.
Riêng Anh tuyên bố sẽ thúc đẩy các biện pháp trừng phạt bổ sung và chế tài theo ngành, nhắm vào những lĩnh vực như tài chính, năng lượng, vận tải, phần mềm… với lập luận rằng đây là câu trả lời trước “sự đàn áp đẫm máu và tàn bạo”.
Giữa làn sóng ấy, Thủ tướng Đức Friedrich Merz còn nói thẳng: ông tin chế độ Iran có thể đang đi vào “những ngày và những tuần cuối”. Liên Hiệp Quốc cảnh báo: “Lethal force” và bóng ma án tử
Từ phía Liên Hiệp Quốc, giới chuyên gia nhân quyền lên án việc sử dụng vũ lực sát thương đối với người biểu tình, các vụ bắt giữ tùy tiện (kể cả trẻ em), và những báo cáo về tấn công cơ sở y tế.
Đặc biệt đáng sợ là các tín hiệu cho thấy một số người biểu tình có thể đối mặt án tử hình theo thủ tục xét xử “nhanh”. LHQ gọi đây là diễn biến “cực kỳ đáng lo ngại”, vì nó biến đàn áp ngoài đường thành “án tử hợp pháp” trên giấy.
Trong lịch sử hiện đại Iran, internet bị cắt thường là dấu hiệu cho thấy bạo lực sắp leo thang. Nhưng lần này, sự khác biệt nằm ở độ dày của tuyệt vọng: kinh tế suy kiệt, giá cả bào mòn, đồng tiền mất giá, xã hội bị bóp nghẹt – và quan tài xuất hiện nhiều đến mức người ta nói “không còn đủ chỗ để khóc”.
Trump đã đóng cánh cửa gặp gỡ, mở cánh cửa trừng phạt, và gửi một thông điệp thẳng vào đường phố Iran: “cứ tiếp tục”. Châu Âu bắt đầu siết dần. Liên Hiệp Quốc cảnh báo đỏ.
Còn người dân Iran, trong những đêm không internet, vẫn ra đường – vì có những lúc, im lặng còn đáng sợ hơn tiếng súng.
Giữa mùa đông, Greenland vẫn trắng một màu băng tuyết, lạnh đến mức tiếng gió cũng nghe như kim. Nhưng trên bàn cờ địa chính trị, hòn đảo ấy đang làm cả châu Âu nóng rực – bởi những phát biểu ngày càng quyết liệt từ Tổng thống Donald Trump về ý định kiểm soát Greenland, thậm chí nhắc lại khả năng can dự quân sự, kéo theo lo ngại lan rộng và các làn sóng chỉ trích từ bên kia Đại Tây Dương.
Không có thông báo chính thức nào về một kế hoạch đổ bộ, còn điều đang hiện hữu là rhetoric (lời lẽ, áp lực) và tuyên bố rằng “mọi lựa chọn” vẫn nằm trên bàn – thứ ngôn ngữ khiến các đồng minh nghe cũng lạnh sống lưng, vì nó không còn giống một thương vụ, mà giống một tối hậu thư. Vì sao Greenland khiến Washington “không thể rời mắt”?
Greenland không chỉ là một vùng đất rộng mênh mông băng tuyết. Đây là hòn đảo khổng lồ (khoảng 836.000 dặm vuông), nằm đúng vị trí chiến lược giữa Mỹ và châu Âu, án ngữ tuyến hàng hải – quân sự thường được gọi là GIUK gap (Greenland – Iceland – UK), “cửa ngõ” nối Bắc Cực với Đại Tây Dương.
Trong lòng đất, Greenland còn được nhắc đến với những trữ lượng tài nguyên đáng giá: dầu khí và khoáng sản hiếm. Khi thế giới bước vào cuộc đua công nghệ – quốc phòng – năng lượng, những thứ “hiếm” thường trở thành thứ “không thể thiếu”. Và khi thứ “không thể thiếu” nằm trên bản đồ, nó tự động hóa thành… tham vọng. Tham vọng không mới: Mỹ “nhắm” Greenland từ thế kỷ 19
Câu chuyện Mỹ quan tâm Greenland không khởi đầu từ Trump. Ngay sau thương vụ mua Alaska năm 1867, Ngoại trưởng Mỹ khi đó là William H. Seward đã từng “thả” ý tưởng mua Greenland và Iceland từ Đan Mạch. Có giai đoạn, Washington còn tính cả phương án “đổi chác” lãnh thổ – như một cuộc mặc cả địa lý, nơi bản đồ được đem ra cân đo như hàng hóa.
Năm 1910, Đại sứ Mỹ tại Đan Mạch Maurice Francis Egan từng đưa ra một gợi ý táo bạo: đổi một phần lãnh thổ Mỹ khi đó ở Philippines để lấy Greenland và cả quần đảo Tây Ấn thuộc Đan Mạch. Ý tưởng rồi cũng tan vào không khí, vì chiến tranh và các ưu tiên khác kéo Mỹ rời khỏi cơn mộng Bắc Cực. Năm 1946: Lời đề nghị “100 triệu USD vàng” và dấu mốc căn cứ quân sự
Sau Thế chiến II, khi Mỹ từng đảm nhận phòng thủ Greenland trong giai đoạn Đan Mạch bị Đức chiếm đóng, Washington đã tiến thêm một bước. Năm 1946, Tổng thống Harry Truman đề nghị mua Greenland với 100 triệu USD bằng vàng, nhưng Đan Mạch từ chối.
Dù không bán, Copenhagen vẫn cho phép Mỹ xây dựng và vận hành các căn cứ. Theo thời gian, đa số căn cứ đóng cửa, nhưng Mỹ vẫn duy trì một cơ sở trọng yếu: Pituffik Space Base (tên cũ Thule Air Base) – như một chiếc đinh chiến lược đóng vào băng tuyết.
Năm 1979, Greenland giành quyền tự trị qua trưng cầu dân ý, nới khoảng cách với Đan Mạch nhưng không tách khỏi vương quốc. Từ đó trở đi, mọi giấc mơ “sở hữu” Greenland đều vướng vào ba lớp rào: chủ quyền, luật quốc tế, và ý chí người Greenland. Thời Trump: từ “mua như bất động sản” đến bóng ma can thiệp
Trump từng nói về Greenland thời nhiệm kỳ đầu (2019), ví nó như một “thương vụ bất động sản lớn”. Greenland và Đan Mạch trả lời dứt khoát: không bán.
Sau bầu cử 2024, Trump khơi lại đề tài và mức độ gay gắt tăng nhanh. Có lúc ông tuyên bố đại ý: “Chúng ta sẽ lấy được, bằng cách này hay cách khác.” Nhà Trắng cũng đưa ra thông điệp cứng: việc giành Greenland được coi là ưu tiên an ninh quốc gia, quan trọng để răn đe đối thủ ở Bắc Cực – và quân sự luôn là một lựa chọn trong tay Tổng tư lệnh.
Trump còn tỏ ra xem nhẹ phản ứng từ châu Âu, nói ông không nghĩ họ sẽ “push back” quá nhiều, và lập luận Đan Mạch “không thể bảo vệ” Greenland. Những câu chữ ấy, một khi được phát ra từ miệng người đứng đầu Nhà Trắng, sẽ không còn là ý kiến cá nhân; nó biến thành áp lực chiến lược. Đòn thuế quan, tin nhắn rò rỉ và Davos bị phủ bóng Greenland
Căng thẳng không chỉ nằm ở lời nói. Trump còn đe dọa áp thuế 10% lên hàng nhập từ nhiều nước châu Âu, trong đó có Đan Mạch, Anh, Pháp… như một cách “đẩy” bàn cờ theo hướng ông muốn.
Ngay trước Davos, Trump đăng ảnh chụp tin nhắn từ lãnh đạo Pháp Emmanuel Macron với câu hỏi thẳng: không hiểu Trump đang làm gì với Greenland (tin nhắn được phía thân cận Macron xác nhận là thật). Đồng thời, ông cũng đăng một tin nhắn được cho là của Tổng thư ký NATO Mark Rutte đầy lời khen và nói sẽ “tìm lối ra” cho Greenland – nhưng nội dung này chưa được xác minh độc lập.
Cùng lúc, Trump tuyên bố ông “không care” giải Nobel Hòa bình và nói nó “do Na Uy kiểm soát” – một câu nói tưởng như đùa cợt, nhưng lại đổ thêm dầu vào cảm giác rằng ông đang đặt “ưu tiên Mỹ” lên trên mọi chuẩn mực biểu tượng của phương Tây. Đan Mạch nói có “lằn ranh đỏ”, Greenland đáp: không bị ép
Phía Đan Mạch, Ngoại trưởng Lars Loekke Rasmussen cảnh báo có những “lằn ranh đỏ” không thể vượt qua, dù ông nói không muốn làm căng thêm. Thủ hiến Greenland Jens-Frederik Nielsen nhấn mạnh họ không chấp nhận bị gây áp lực, và đứng về phía đối thoại, tôn trọng, luật pháp quốc tế.
Liên minh châu Âu thì chọn chiến lược “engage, not escalate” – đối thoại, tránh leo thang – nhưng cũng để ngỏ rằng nếu thuế quan bị áp, EU có công cụ đáp trả để bảo vệ lợi ích kinh tế. Thị trường tài chính chao đảo: băng chưa tan mà tiền đã run
Căng thẳng Greenland không chỉ làm ngoại giao rạn tiếng, mà còn làm thị trường “lạnh gáy”. Chứng khoán châu Âu giảm, chỉ số Stoxx 600 lùi bước; hợp đồng tương lai chứng khoán Mỹ cũng đỏ theo, khi nhà đầu tư cố đoán xem cuộc va chạm Mỹ–Âu sẽ đi tới đâu.
Trong các ghi chú phân tích, giới chiến lược gia FX còn nhắc rằng nước Mỹ cũng không miễn nhiễm trước bất định do những chuyển hướng chính sách kiểu Trump tạo ra; cộng thêm các lo ngại liên quan Fed và những tín hiệu chính trị hóa, khiến đồng tiền và tâm lý càng thận trọng.
Greenland vốn là im lặng của băng, nhưng nay trở thành tiếng ồn của thời đại: nơi tham vọng, an ninh, tài nguyên và cái tôi chính trị đập vào nhau như sóng vỡ đá. Nhưng chỉ riêng việc lựa chọn quân sự được nhắc như một phương án, cộng với đòn thuế quan và các thông điệp công khai hóa tin nhắn, cũng đủ để châu Âu hiểu rằng: cuộc chơi này không còn là chuyện “mua – bán”. Nó là bài toán giới hạn quyền lực, giới hạn liên minh, và giới hạn của luật quốc tế trong một thế giới đang đổi giọng.
Thủ hiến Greenland mạnh mẽ tuyên bố chính phủ của ông sẽ đứng về phía Đan Mạch thay vì Mỹ, một lời bác bỏ thẳng thừng đối với nỗ lực của Tổng thống Donald Trump nhằm giành quyền kiểm soát hòn đảo Bắc Cực rộng lớn này. Tuyên bố được đưa ra ngay trước thềm các cuộc đàm phán quan trọng với các quan chức cấp cao của Nhà Trắng.
“Chúng tôi đang đối mặt với một cuộc khủng hoảng địa chính trị, và nếu ngay lúc này buộc phải lựa chọn giữa Mỹ và Đan Mạch, chúng tôi chọn Đan Mạch”, ông Jens-Frederik Nielsen, Thủ hiến Greenland (vùng lãnh thổ tự trị thuộc Đan Mạch) phát biểu tại cuộc họp báo chung ở Copenhagen cùng Thủ tướng Đan Mạch Mette Frederiksen.
“Chúng tôi chọn NATO. Chúng tôi chọn Vương quốc Đan Mạch. Chúng tôi chọn Liên minh châu Âu” - ông Jens-Frederik nhấn mạnh thêm hôm 13/1.
Phát biểu này được đưa ra một ngày trước khi Ngoại trưởng Đan Mạch Lars Løkke Rasmussen và Ngoại trưởng Greenland Vivian Motzfeldt dự kiến gặp Phó Tổng thống Mỹ J.D. Vance và Ngoại trưởng Marco Rubio tại Nhà Trắng. Cuộc gặp do phía Đan Mạch và Greenland đề nghị sau khi ông Trump leo thang những tuyên bố cứng rắn trong những ngày gần đây.
Ông Trump nhiều lần khẳng định Greenland - một lãnh thổ bán tự trị thuộc Vương quốc Đan Mạch từ năm 1953 - có ý nghĩa sống còn đối với an ninh quốc gia Mỹ và rằng nước Mỹ phải sở hữu hòn đảo này để ngăn Nga hoặc Trung Quốc mở rộng ảnh hưởng ở Bắc Cực. Cuối tuần qua, ông còn nói Mỹ sẽ giành được Greenland “bằng cách này hay cách khác”.
“Greenland không muốn bị Mỹ sở hữu, không muốn bị Mỹ cai trị, và không muốn trở thành một phần của Mỹ”, ông Nielsen nhấn mạnh. Thủ tướng Frederiksen gọi đây là “áp lực hoàn toàn không thể chấp nhận được từ đồng minh thân cận nhất của chúng tôi”, một nhận định hiếm hoi cho thấy mức độ căng thẳng trong quan hệ với Mỹ - đối tác an ninh quan trọng nhất của Đan Mạch suốt nhiều thập kỷ.
Greenland, với tư cách là một phần của Đan Mạch, được NATO bảo vệ theo nguyên tắc phòng thủ tập thể. Vì vậy, bất kỳ hành động vũ lực nào nhằm vào Greenland cũng có thể gây chấn động toàn khối và làm rạn nứt nghiêm trọng quan hệ xuyên Đại Tây Dương.
Dù Đan Mạch đã cai trị Greenland trong nhiều thế kỷ, hòn đảo này có nghị viện riêng từ năm 1979 và được trao quyền tự trị năm 2009. Mặc dù mọi đảng phái tại Greenland đều ủng hộ độc lập trong dài hạn, vùng lãnh thổ này chưa tổ chức trưng cầu dân ý, chủ yếu do còn phụ thuộc kinh tế vào Đan Mạch. Một cuộc thăm dò đầu năm 2025 cho thấy 85% người dân Greenland không muốn trở thành công dân Mỹ, và 56% ủng hộ độc lập.
Các tuyên bố của ông Trump cũng vấp phải phản ứng từ Quốc hội Mỹ, nơi nhiều nghị sĩ cảnh báo rằng bất kỳ hành động quân sự nào chống lại một đồng minh NATO sẽ là vi hiến. Tuy nhiên, ông Trump hầu như không có dấu hiệu lùi bước, khiến lãnh đạo Greenland và Đan Mạch xích lại gần nhau hơn trong một cuộc đối đầu công khai hiếm thấy với Mỹ.
Những ngày qua, nữ ca sĩ Lệ Quyên bất ngờ trở thành tâm điểm bàn luận trên mạng xã hội sau một đoạn video được đăng tải trên tài khoản Threads có tích xanh mang tên lequyensinger. Trong clip, nữ ca sĩ xuất hiện với trang phục dân tộc, tạo dáng vui vẻ, nhí nhảnh khi du lịch tại Sa Pa.
Đoạn video nhanh chóng thu hút lượng lớn lượt xem và tương tác. Tuy nhiên, bên cạnh những lời khen, không ít tài khoản mạng đã để lại các bình luận mang tính chê bai, soi mói ngoại hình và tuổi tác của giọng ca Sầu lẻ bóng.
Đáng chú ý, dưới một bình luận bằng tiếng Anh của khán giả với nội dung: “Her flop era lowk serving” (tạm hiểu: đã qua thời đỉnh cao nhưng vẫn ổn), tài khoản được cho là của Lệ Quyên đã phản hồi bằng những lời lẽ gay gắt, sử dụng ngôn từ bị cho là thô tục và mang hàm ý miệt thị.
Phản ứng này nhanh chóng làm dấy lên tranh cãi. Nhiều ý kiến cho rằng nữ ca sĩ có thể đã hiểu sai ý khen ngợi của người xem, dẫn tới cách đáp trả quá nặng nề. Một bộ phận cư dân mạng bày tỏ sự thất vọng, cho rằng với vị thế là người của công chúng, Lệ Quyên cần tiết chế cảm xúc và thận trọng hơn trong cách ứng xử trên mạng xã hội, tránh tạo ảnh hưởng tiêu cực, đặc biệt với khán giả trẻ.
Trước phản ứng dữ dội của CĐM, mới đây, Lệ Quyên tiếp tục đăng tải trên trang cá nhân phân trần về vụ việc này. Nữ ca sĩ đăng tải 1 số bình luận công kích, dùng những lời lẽ thô tục để tấn công cô. Nữ ca sĩ cho biết, cô cũng rất bức xúc, cảm giác ‘máu không lên não được’ khi đọc những bình luận cay nghiệt, quen thói cà chớn, cợt nhả của 1 số bộ phận CĐM.
“ TRÍ THỨC VIỆT " , HỘI CHỨNG CARACAS " VÀ " TƯ DUY BẬC NHẤT "
“Hội chứng Stockholm”, có vẻ như, đang chuyển hóa thành một hình thức lệch lạc tâm lý khác với nhiều “trí thức” Việt mà tôi tạm gọi là “Hội chứng Caracas”.
“Hội chứng Stockholm” phát sinh trong vụ cướp Ngân hàng Norrmalmstorg ở thủ đô Thụy Điển vào tháng 8 năm 1973.
“ Hội chứng Caracas ” bộc lộ sau vụ đột kích ở thủ đô Venezuela chỉ ba ngày sau khi nhân loại đón năm mới 2026.
Bệnh nhân “Stockholm” là những con tin trong cuộc.
Người nhiễm “Caracas” thì theo dõi cuộc bắt con tin từ xa, mười mấy vạn cây số, qua những phương tiện truyền thông.
“Hội chứng Stockholm” hình thành khi những con tin gắn bó với thủ phạm, xem như cùng chiến hào với mình.
“Hội chứng Caracas” hình thành khi những “trí thức” Việt quan sát từ xa gởi gắm niềm tin cho thủ phạm, Tổng thống Mỹ Donald Trump, ca ngợi ông Trump như bậc anh hùng cứu thế.
“ Hội chứng Stockholm ” được ghi nhận :
- Sau khi được giải cứu, thay vì cám ơn lực lượng giải cứu, bốn con tin đã đứng hẳn về phía thủ phạm , gay gắt đả kích những nhân viên công lực đã cứu mạng mình [1].
1. Hai tên cướp đã khống chế bốn nhân viên ngân hàng (ba nữ một nam) làm con tin suốt sáu ngày, ngày 23 đến 28/8/1973 trong khi thương lượng với cảnh sát.
Trong khoảng thời gian này, nạn nhân bắt đầu gắn bó với bọn cướp, từ chối sự trợ giúp từ chính quyền, sau khi được giải cứu thì ra trước truyền thông biện minh cho băng cướp và chỉ trích cảnh sát thậm tệ.
Olsson và 3 con tin trong hầm chứa két sắt Ngân hàng Sveriges.
Hình dung một cảnh cướp ngân hàng tiêu biểu của Hollywood với chút mắm muối cải lương.
Hình dung cảnh băng cướp thô bạo dồn những con tin co rúm vì khiếp hãi vào một góc trong tiếng quát tháo inh ỏi.
Hình dung một tên cướp trẻ tuổi đẹp trai rất ư nhẹ nhàng với một nữ con tin xinh đẹp và, thỉnh thoảng, còn ân cần săn đón với những chai nước, những thỏi chocolate, thậm chí cái máy nghe nhạc, tấm chăn mỏng quàng lên người v.v.
Rồi hình dung cảnh cuối, khi băng cướp rút lui giữa những con tin bao quanh như là lá chắn sống thì những tay thiện xạ của cảnh sát đồng loạt nổ súng, hàng loạt tên cướp gục ngã và, thế là, thiếu nữ của chúng ta, trong cơn bùng phát của “Hội chứng Stockholm”, nhào ra ôm chầm thi hài khóc nức nở, như mưa, khóc chán thì xông lên cào cấu, đánh đấm cả người đã cứu mình.
Cô nàng này, như thế, đã từ thân phận của một con tin hoàn toàn bị động trước họng súng mà chủ động bước sang tư thế một “con tin tinh thần”, chỉ vì những biệt đãi lặt vặt mà mình xem như là ân phước, nghĩa tình.
Và những “trí thức” Việt trong biến chứng tâm lý nói trên, cũng chính là một thứ con tin tinh thần khi xem hành vi sặc mùi thực dân – đế quốc của Trump như là “ân phước” đối với những khát vọng công lý, dân chủ và nhân quyền.
Lý lẽ này thật quá đơn giản, y như một phương trình bậc nhất, ở đó nếu x tăng thì y tăng, x giảm thì y giảm, sự ràng buộc thẳng băng mà ngôn ngữ hàn lâm gọi là “quan hệ tuyến tính”.
Độc tài và tham nhũng thì đáng trừ khử.
Là một tên tham nhũng và độc tài, Maduro là kẻ thù của công lý, dân chủ và nhân quyền.
Khi trừ khử một kẻ như Maduro, Trump đã đứng về phía của công lý, dân chủ và nhân quyền.
Nó, “ tư duy bậc nhất ”, cũng là nếp nghĩ giản đơn, không suy xét sâu vào cội gốc của vấn đề mà giới độc tài – mỵ dân chăm chăm nhồi vào đầu công chúng, từ các bài bản tuyên truyền, từ cách diễn giải lịch sử một chiều, ngu dân.
Địch thì luôn luôn xấu, ta thì phải tốt.
Chiến tranh, do ta phát động, phải luôn luôn tốt, hoàn toàn không có gì “buồn”, như cái Nỗi buồn chiến tranh đang gây ra những tranh cãi ầm ĩ. Hay như các cuộc “khởi nghĩa nông dân”.
Một thổ hào tập hợp tay chân vùng lên với tâm ý “Được làm vua, thua làm giặc” cũng sẽ là một cuộc nổi dậy đầy tinh thần đấu tranh giai cấp bất kể là, nếu thành công , họ cũng sẽ đè nén và bóc lột nông dân, y như cái triều đình mà họ lật đổ.
Theo như có một nguồn tin nói, với tính cách hào phóng, ông Tạ đã cho bạn gái trẻ khoảng 20 triệu HKD để cô lấy vốn làm ăn khi về Đại lục. Coco, 33 tuổi, dành cho ông Tạ Hiền, 82 tuổi, nhiều lời khen ngợi, dù hai người đã chia tay một thời gian. Cả hai vẫn giữ mối quan hệ tốt đẹp. Thi thoảng, Coco tới thăm ông và ngủ lại.
Tham gia một livestream mới đây, Coco thẳng thắn nói về cuộc sống mới, sau khi chia tay ông Tạ Hiền. Cô tiết lộ: "Cuộc sống sau khi chia tay quả thực rất dễ chịu. Tôi thường xuyên du lịch châu Âu và đặc biệt yêu thích bầu không khí lãng mạn của nước Pháp".
Coco khoác lên mình trang phục hàng hiệu, ngoại hình sành điệu, tâm trạng vui vẻ, cho thấy đời sống vật chất sung túc. Khi được hỏi về khoản bồi thường Tạ Hiền từng cho khi chia tay, cô khéo léo né sang chủ đề khác. Một nguồn tin nói, với tính cách hào phóng, ông Tạ đã cho bạn gái trẻ khoảng 20 triệu HKD để cô lấy vốn làm ăn khi về Đại lục. Cả hai vẫn giữ mối quan hệ tốt đẹp. Thi thoảng, Coco tới thăm ông và ngủ lại.
Coco (giữa) nói về cuộc sống hiện tại. Ảnh: Weibo
Coco, sinh năm 1985, người Thượng Hải, có 12 năm gắn bó với ông Tạ Hiền, dù chênh lệch 49 tuổi. Hai người gặp nhau tại một quán cà phê ở Thượng Hải thông qua một người bạn giới thiệu. Khi đó, Coco mới ngoài 20 tuổi, chưa từng trải. Sự chủ động và phong thái lịch thiệp của bố Tạ Đình Phong nhanh chóng phá tan bầu không khí ngượng ngùng ban đầu giữa hai người. Họ dần có những buổi hẹn hò riêng tư, sau đó công khai xuất hiện trước công chúng như một cặp. Coco nhận xét về người tình: "Ông có vẻ lạnh lùng bề ngoài nhưng thực chất là một người nhạy cảm, ấm áp và rất có văn hóa. Ông chưa bao giờ nói năng gay gắt và luôn quan tâm đến cảm xúc của phụ nữ, điều mà tôi thấy rất hiếm".
Coco cho biết được người tình lớn tuổi chiều hết mực. Khi còn ở độ tuổi đôi mươi, cô "nghiện" cuộc sống về đêm và thường xuyên ở lại các quán bar đến tận sáng sớm. Vào thời điểm đó, Tạ Hiền luôn nhắc nhở cô phải cẩn thận, không được uống quá nhiều rượu vì phụ nữ dễ mất kiểm soát khi say và điều đó cũng có hại cho sức khỏe.
Ngoài việc chu cấp toàn bộ vật chất, ông Tạ còn lên kế hoạch cho tương lai của Coco. Ông đầu tư cho bạn gái du học tại Anh. Đổi lại, cô chăm sóc ông từng ly từng tí.
12 năm bên nhau, Coco còn được cả nhà ông đón nhận. Cô thậm chí có mối quan hệ tốt với bà Địch Ba Lạp - vợ cũ ông Tạ Hiền, và Tạ Đình Phong, Tạ Đình Đình - con của bạn trai. Trong nhiều ảnh paparazzi, Coco ngồi giữa gia đình họ Tạ khi dùng bữa, trông rất vui vẻ. Cô còn chụp ảnh với các con và cháu của ông Tạ, bao gồm Tạ Đình Phong - Trương Bá Chi.
Năm 2015, trong một show truyền hình, Tạ Hiền từng tiết lộ, khi Đình Đình - con chung của ông với bà Địch Ba Lạp - được 6 tuổi, ông đã quyết định triệt sản. Ông cũng thừa nhận trên chương trình trò chuyện Hẹn hò với Lỗ Dự rằng chưa từng động chạm đến Coco trong suốt ba năm cuối bên nhau. "Chúng tôi chỉ ở bên nhau để khiêu vũ, ăn uống, vui chơi. Giờ thì các bạn có tin hay không là tùy các bạn", ông nói.
Năm 82 tuổi, ông Tạ Hiền, quyết định để Coco - khi đó 33 tuổi - về Đại lục. Một nguồn tin cho hay, hai người mất đi sự hòa hợp trong đời sống vì tuổi tác. Khi Coco bước sang tuổi 30, cô khao khát được làm mẹ trong khi Tạ Hiền đã hơn 80 tuổi, phải đối mặt với thực tế sinh lý không thể vượt qua. Ban đầu, Coco từ chối nhưng cuối cùng đồng ý.
Coco và ông Tạ Hiền những năm mới hẹn hò. Ảnh: Weibo
Coco ăn cùng gia đình ông Tạ Hiền. Ảnh: Weibo
Ông Tạ Hiền là diễn viên nổi tiếng của TVB, từng đóng Tiêu Thập Nhất Lang, Anh hùng xạ điêu, Tuyết sơn phi hồ, Thiên long bát bộ... Ông có hai vợ, người đầu tên Chân Trân, sau là Địch Ba Lạp. Với cuộc hôn nhân thứ hai, ông có hai người con: Tạ Đình Phong và Tạ Đình Đình, đều phát triển sự nghiệp trong làng giải trí.
Ngoài ra, ông Tạ còn từng hẹn hò với 5 người bạn gái. Hiện ở tuổi ngấp nghé 90, ông thường được trông thấy ngồi xe lăn.
Giữa một buổi lễ trang trọng của Hải quân Hoa Kỳ, nơi người ta thường nghe những lời chúc mừng, những câu tôn vinh thủy thủ và sứ mệnh, Thứ trưởng Hải quân Hùng Cao đã thả xuống một thông điệp khiến nhiều người “đứng lại” — không chỉ vì ý tứ, mà vì cái cách nó được nói ra, thẳng như một lưỡi dao.
Sự kiện là lễ đặt tên tàu chiến USNS Lansing. Và từ sân khấu ấy, một câu nói được chia sẻ, được trích dẫn: nhanh, mạnh, và không khoan nhượng. Thông điệp ở lễ đặt tên USNS Lansing: “người bạn tốt nhất” của đồng minh
Theo nội dung được lan truyền kèm nhiều bình luận, ông Hùng Cao nói rằng Hoa Kỳ sẽ là “người bạn tốt nhất có thể tưởng tượng được”: trung thành, đáng tin cậy, sẵn sàng giúp đỡ khi đồng minh cần.
Đó là kiểu thông điệp “chuẩn mực” trong thế giới liên minh: trấn an, cam kết, dựng niềm tin. Nó gợi lại hình ảnh nước Mỹ như một cái neo — khi biển động, đồng minh bám vào. Nhưng ông không dừng ở phần “đẹp” của câu chuyện. Câu nói làm dậy sóng: “kẻ thù tồi nhất” và đoạn “bắt cóc giữa đêm”
Phần gây tranh cãi nhất nằm ở lời cảnh báo đi kèm. Ông nói đại ý: nước Mỹ cũng có thể là “kẻ thù tồi tệ nhất có thể tưởng tượng được”. Và đoạn được cư dân mạng nhắc lại nhiều nhất là câu mang tính đe dọa kiểu phim hành động: nếu “thực sự chọc giận”, Mỹ có thể “bay đến đất nước của bạn”, “bắt cóc giữa đêm”, thậm chí “bắt cả bạn và vợ bạn khi đang ngủ”.
Rạng sáng 3/1/2026, một chiến dịch quân sự do Mỹ tiến hành tại Caracas đã bắt giữ Tổng thống Venezuela Nicolás Maduro cùng phu nhân Cilia Flores và đưa họ rời khỏi Venezuela; sau đó Tổng thống Donald Trump công khai xác nhận việc “bắt được Maduro”, khiến dư luận quốc tế chấn động.
Washington muốn chứng minh họ có thể chạm đến “tầng cao nhất” của quyền lực ở Tây bán cầu, bất chấp mạng lưới bảo vệ, phòng tuyến an ninh, và các đồng minh hậu thuẫn. Nhiều phân tích nhắc tới các động cơ chồng lớp: an ninh – chống ma túy – di cư – và cả lợi ích năng lượng, trong bối cảnh Mỹ tăng sức ép với các tuyến dầu, tàu chở dầu và cơ chế trừng phạt liên quan Venezuela.
Theo Reuters, lực lượng Mỹ đã dựng mô hình mô phỏng nơi ở/điểm trú của Maduro để diễn tập cách tiếp cận và khống chế tình huống. Mục đích không phải để “khoe kỹ thuật”, mà để biến từng hành động thành phản xạ: đến đúng cửa, vào đúng hướng, xử lý đúng chốt chặn, và rút đúng nhịp.
Theo nhiều mô tả, chiến dịch mở màn bằng đợt tấn công quy mô lớn nhằm làm suy yếu/triệt tiêu khả năng phản ứng của hệ thống phòng không và các hạ tầng quân sự quanh khu vực trọng yếu. Một số nguồn cho biết chiến dịch sử dụng hơn 150 máy bay nhiều loại (tiêm kích, ném bom, trinh sát, tình báo – giám sát, trực thăng…), cho thấy đây không phải một cú “đánh nhanh rút gọn” đơn tuyến, mà là một gói tác chiến hỗn hợp nhằm tạo “hành lang an toàn” cho lực lượng đột kích và đường rút.
Trong phần đột kích mặt đất, các tường thuật nhắc tới lực lượng tinh nhuệ của Lục quân Mỹ, trong đó có Delta Force, phối hợp với các thành phần không vận đặc nhiệm để áp sát mục tiêu, khống chế, rồi đưa ra khỏi vùng nguy hiểm. Một số thông tin mô tả mục tiêu đã bị bắt trước khi kịp rút vào khu vực an toàn được chuẩn bị từ trước.
Ngoài bom đạn và trực thăng, còn một thứ làm chiến trường “mù” trong vài khoảnh khắc: điện, liên lạc, định vị, và chuỗi chỉ huy. Một bài viết chuyên sâu về an ninh mạng cho rằng Mỹ đã vận dụng năng lực tác chiến mạng trong chiến dịch Venezuela, có dấu hiệu của việc làm gián đoạn một phần hạ tầng giúp lực lượng bảo vệ khó phối hợp và phản ứng đồng bộ.
Nếu đúng, đây là dạng chiến tranh hiện đại: không cần phá mọi thứ bằng thuốc nổ; chỉ cần làm đối phương “không nhìn thấy nhau”, “không nghe thấy nhau”, và “không ra lệnh kịp nhau”.
Các tường thuật mô tả sau khi khống chế thành công, Maduro và phu nhân được đưa ra khỏi khu vực, chuyển qua điểm trung chuyển, rồi lên phương tiện thuộc lực lượng Mỹ. Reuters nêu họ đã ở trong sự kiểm soát của Mỹ và được chuyển về một tàu Mỹ (WSJ cũng nói lực lượng đặc nhiệm dẫn đầu quá trình “extraction”). Vài ngày sau, Maduro xuất hiện trong tiến trình tố tụng tại Mỹ.
Đây là đoạn làm thế giới “lạnh gáy”: không chỉ bắt được, mà còn đưa ra khỏi lãnh thổ và đưa vào hệ thống pháp lý Mỹ.
Câu cảnh cáo của Thứ trưởng Hùng Cao không chỉ nhắm vào cảm xúc nhất thời của đám đông, mà nhắm vào một thông điệp lạnh và rõ: nước Mỹ có thể ôm vai đồng minh như một người bạn, nhưng cũng có thể khóa chặt kẻ đối đầu như một đối thủ. Và nếu có “điều này” mà ông muốn nhấn mạnh, thì đó chính là đừng biến sự kiên nhẫn của Washington thành thứ để thử, đừng tưởng những lời cam kết chỉ là khẩu hiệu, và càng đừng để quyền lực độc tài ảo tưởng rằng có thể chọc thủng “lằn ranh đỏ” mà không phải trả giá. Trong thế giới nơi sức mạnh được đo bằng khả năng hành động chứ không phải lời hứa, câu nói ấy giống một chiếc biển báo dựng giữa đường: muốn làm bạn, hãy đứng cùng luật chơi; còn nếu chọn đối đầu, thì hãy chuẩn bị cho một cuộc chơi mà nước Mỹ không ngần ngại đi đến tận cùng.
Jinchao Wei, thủy thủ Hải quân Mỹ gốc Trung Quốc, bị tuyên án 16 năm tù vì bán thông tin quân sự tối mật cho tình báo Trung Quốc
Thủy thủ Hải quân Mỹ bị kết án 16 năm tù vì bán bí mật quân sự. Ảnh: NYPost.
Một thủy thủ Hải quân Mỹ sinh ra tại Trung Quốc, người đã bán thông tin nhạy cảm về tàu chiến cho chính phủ Trung Quốc dưới sự khuyến khích của mẹ mình, đã bị tòa án liên bang tuyên án 16 năm tù trong hôm đầu tuần này.
Jinchao Wei, 25 tuổi, bị gọi là một “kẻ phản bội” khi thẩm phán liên bang tại San Diego tuyên phạt anh 200 tháng tù giam vì bán thông tin quốc phòng cho một sĩ quan tình báo làm việc cho Trung Hoa, đổi lấy 12.000 USD, theo thông báo của Bộ Tư pháp Mỹ.
“Thủy thủ Hải quân Mỹ đang tại ngũ này đã phản bội đất nước mình và làm tổn hại nghiêm trọng đến an ninh quốc gia của Mỹ”, Phó Bộ trưởng Tư pháp Todd Blanche tuyên bố.
Các điều tra viên xác định rằng Wei đã bị một sĩ quan tình báo nước ngoài của Trung Quốc tuyển mộ thông qua mạng xã hội trong thời gian anh này đang nộp hồ sơ xin nhập quốc tịch Mỹ vào tháng 2/2022. Wei gọi người này là “anh Andy”.
Bằng chứng cho thấy Wei sớm nghi ngờ rằng người đàn ông – ban đầu tự giới thiệu là một người đam mê hải quân làm việc cho Tập đoàn Công nghiệp Đóng tàu Trung Quốc (CSIC), doanh nghiệp nhà nước – thực chất là sĩ quan tình báo quân sự Trung Quốc.
Wei từng nói với một người bạn rằng có một cá nhân “cực kỳ đáng ngờ” đề nghị trả 500 USD mỗi ngày để anh “đi dọc cầu cảng” nhằm “xem có những tàu nào đang neo đậu”, đồng thời thừa nhận rằng “rõ ràng đây là hoạt động gián điệp”.
Sau khi được trả tiền mặt, Wei đã cung cấp cho sĩ quan tình báo này ảnh và video về tàu USS Essex, vị trí các tàu, cũng như chi tiết về vũ khí, thông qua một ứng dụng nhắn tin mã hóa khác trong khoảng thời gian từ tháng 3/2022 đến tháng 8/2023.
Trong vòng 18 tháng, Wei đã kiếm được hơn 12.000 USD từ hoạt động gián điệp, bao gồm một “phi vụ lớn” khi anh bán cho tình báo Trung Quốc ít nhất 30 tài liệu hướng dẫn kỹ thuật và tác chiến liên quan đến các hệ thống của Hải quân Mỹ.
Khoản tiền mà Wei nhận được từ Trung Quốc tương đương khoảng 20% mức lương hàng năm của anh trong Hải quân Mỹ.
Các công tố viên cũng xác định rằng mẹ của Wei biết rõ việc con trai mình làm gián điệp và còn thúc giục anh tiếp tục hợp tác với tình báo Trung Quốc, tin rằng điều đó có thể giúp anh có được một công việc trong chính phủ Trung Quốc sau này.
Sĩ quan tình báo nói với Wei rằng ông ta và chính phủ Trung Quốc sẵn sàng đưa cả Wei và mẹ anh – người hiện sống tại bang Wisconsin và chưa được công khai danh tính – sang Trung Quốc để gặp mặt trực tiếp.
Các điều tra viên cũng phát hiện Wei đã tìm kiếm các chuyến bay tới Trung Quốc trên mạng trước khi bị bắt.
Hiện vẫn chưa rõ liệu mẹ của Wei có phải đối mặt với cáo buộc hình sự nào hay không.
Tại phiên tòa, các công tố viên đã trình bày các cuộc gọi, tin nhắn và đoạn ghi âm giữa Wei và người điều phối tình báo Trung Quốc, cho thấy cách thức liên lạc, giữ bí mật, giao nhiệm vụ, che giấu hành vi và chi trả tiền công cho Wei.
Để tránh bị phát hiện, người điều phối đã sử dụng các ứng dụng mã hóa, xóa tin nhắn và tài khoản, dựa vào các “điểm chết” kỹ thuật số tồn tại 72 giờ, đồng thời cung cấp cho Wei một chiếc điện thoại và máy tính mới.
Trước ngày tuyên án, Wei đã viết một bức thư tay gửi thẩm phán để xin khoan hồng.
“Vâng, tôi đã làm sai”, anh viết, theo New York Times.
Các luật sư của Wei đề nghị mức án 30 tháng tù, cho rằng thân chủ của họ tin rằng người tuyển mộ mình chỉ là một người yêu thích hải quân làm việc cho một công ty đóng tàu nhà nước, và hành vi của Wei không xuất phát từ “sự thù địch hay ác cảm đối với chính phủ Mỹ, cũng không nhằm mục đích làm giàu”.
Vào tháng 8, Wei bị kết tội âm mưu gián điệp, gián điệp, xuất khẩu trái phép và âm mưu xuất khẩu trái phép dữ liệu kỹ thuật liên quan đến các mặt hàng quốc phòng, vi phạm Đạo luật Kiểm soát Xuất khẩu Vũ khí và Quy định về Buôn bán Vũ khí Quốc tế.
Anh ta được tuyên vô tội đối với một cáo buộc gian lận nhập quốc tịch.
Wei là một trong hai thủy thủ đóng quân tại California bị truy tố vì làm gián điệp cho Trung Quốc trong năm 2024.
Bị cáo còn lại, Wenheng Zhao, đã bị tuyên án hơn 2 năm tù trong năm 2024 sau khi nhận tội âm mưu và nhận hối lộ trái với nghĩa vụ công vụ, theo Bộ Tư pháp Mỹ.
Ủy ban Nobel cho biết huy chương và bằng chứng nhận có thể được trao tặng hoặc chuyển nhượng, nhưng giải thưởng vĩnh viễn gắn liền với người đoạt giải.
"Huy chương và bằng chứng nhận là những biểu trưng vật chất xác nhận một cá nhân hoặc tổ chức đã được trao giải Nobel Hòa bình. Tuy nhiên, bản thân giải thưởng, tức niềm vinh dự và sự công nhận, vẫn gắn bó không thể tách rời với cá nhân hoặc tổ chức đã được Ủy ban Nobel Na Uy xác định là người đoạt giải", Ủy ban Nobel ngày 16/1 cho hay.
Ủy ban cũng lưu ý hiện nay nhiều huy chương Nobel đang được trưng bày tại các bảo tàng trên khắp thế giới. Họ nhấn mạnh trường hợp 7 người đoạt giải trong quá khứ đã lựa chọn tặng hoặc bán huy chương của mình, trong đó có cựu tổng thư ký Liên Hợp Quốc Kofi Annan. Vợ ông năm 2024 đã tặng huy chương và bằng chứng nhận cho Văn phòng Liên Hợp Quốc tại Geneva, Thụy Sĩ, 6 năm sau khi ông qua đời.
"Bất kể điều gì xảy ra với huy chương, bằng chứng nhận hay tiền thưởng, người đoạt giải ban đầu vĩnh viễn được ghi nhận trong lịch sử. Dù huy chương hoặc bằng chứng nhận thuộc về người khác cũng không thay đổi việc ai đã được trao giải Nobel Hòa bình", ủy ban nhấn mạnh.
Lãnh đạo đối lập Venezuela Maria Corina Machado (bên phải) tặng Tổng thống Mỹ Donald Trump huy chương Nobel Hòa bình tại Nhà Trắng hôm 15/1. Ảnh: Nhà Trắng
Lời giải thích được đưa ra sau khi lãnh đạo đối lập tại Venezuela Maria Corina Machado thông báo đã tặng huy chương Nobel Hòa bình cho Tổng thống Mỹ Donald Trump trong cuộc gặp kín tại Nhà Trắng hôm 15/1. Bà Machado là chủ nhân giải Nobel Hòa bình năm 2025.
"Maria đã trao tặng tôi giải thưởng Nobel Hòa bình của bà ấy vì những gì tôi đã làm. Đây là cử chỉ tuyệt vời, thể hiện sự tôn trọng lẫn nhau", Tổng thống Mỹ cho biết. Một quan chức Nhà Trắng xác nhận ông Trump dự định giữ lại huy chương.
Tổng thống Trump đã công khai tuyên bố mình xứng đáng được giải Nobel Hòa bình và chê trách Na Uy "ngớ ngẩn" khi không trao giải thưởng cho ông. Bà Machado nói rằng Nobel Hòa bình năm 2025 "thuộc về nhân dân Venezuela", do đó bà rất muốn chia sẻ giải thưởng này với Tổng thống Trump, đồng thời bày tỏ ủng hộ việc Mỹ tiến hành chiến dịch đột kích bắt Tổng thống Nicolas Maduro.
Ông Trump từng tuyên bố sẽ hợp tác với Tổng thống lâm thời Venezuela Delcy Rodriguez thay vì bà Machado, dù Mỹ coi phe đối lập là bên giành chiến thắng trong cuộc bầu cử năm 2024. Tổng thống Mỹ cũng cho rằng lãnh đạo phe đối lập Venezuela "không nhận được đủ sự tôn trọng" để dẫn dắt đất nước.
Theo như Khoa Pug mới đây lại bất ngờ thông báo về tình hình tài chính hiện tại không còn tiêu xài vô lo, phải tính toán từng đồng – và nguồn thu duy nhất còn lại là YouTube, sau khi lần đầu tiên sau nhiều năm xây dựng hình ảnh “YouTuber giàu nhất Việt Nam”, Khoa Pug thừa nhận anh đã bước sang một giai đoạn hoàn toàn khác, dù Khoa Pug đã từng tuyên bố “tiền nhiều xài không hết”.
Ngày 11/1, Khoa Pug - người được mệnh danh "YouTuber giàu nhất Việt Nam" - lần đầu tiết lộ doanh thu từ YouTube, những tính toán về tài chính trong vlog mới trên kênh có hơn 4,7 triệu đăng ký. Trong đó, việc Khoa Pug chia sẻ về việc phải tính toán tiền bạc khiến nhiều người theo dõi bất ngờ. "Cũng già rồi, phải lo cho gia đình, U40 rồi. Đâu phải như thời trẻ vô lo, làm bao nhiêu xài bấy nhiêu đâu. Mình cũng đâu còn nguồn thu nhập nào ngoài đi làm YouTube", anh nói.
Khoa Pug tiết lộ về thực tế không còn tiêu xài thả ga như trước
Điều này trái ngược với hình tượng mà Khoa Pug xây dựng từ trước tới nay. Trước đây, YouTuber sinh năm 1992 vốn nổi tiếng là người mạnh tay chi tiền để trải nghiệm những dịch vụ đắt đỏ nhất khắp thế giới.
Trong một vlog cũ, anh còn tuyên bố "tiền nhiều xài sao hết", phải chịu áp lực dư luận vì quá giàu. Năm ngoái, anh gây chú ý khi chi 3 tỷ đồng kéo chân lần 2 để cao lên 1,80 m. Ngày 8/10 cùng năm, anh đăng vlog với tiêu đề "Chi 300 triệu đập hộp iPhone 17 đắt nhất thế giới".
Bởi vậy, tiết lộ mới đây của Khoa Pug về thực tế không còn tiêu xài thả ga như trước khiến những người quan tâm cho rằng dường như anh đang thất thế.
YouTuber này cũng giải thích rằng nhiều người mở kênh để làm thương hiệu cá nhân rồi lấn sân quảng cáo hay kinh doanh, bán hàng nhưng anh chỉ tập trung làm vlog nên thu nhập dựa vào sự ủng hộ của người xem.
Trong vlog này, anh chàng quê Nha Trang cũng hé lộ về số tiền có thể kiếm được từ YouTube. Tuy nhiên, anh không công bố con số cụ thể mà chỉ đề cập đến số tiền nhận được từ lượt view tại các quốc gia khác nhau.
Theo đó, Khoa Pug giải thích ở mỗi quốc gia, nền tảng sẽ trả mức tiền khác nhau cho mỗi lượt view. Ví dụ tại Việt Nam, mỗi 1 triệu view chỉ được trả vài trăm USD (tương đương 5 triệu đồng), nhưng ở Mỹ, số tiền có thể lên đến 5.000-7.000 USD (130-180 triệu đồng) cho 1 triệu view.
Khoa Pug làm clip "đập hộp iPhone 17 đắt nhất thế giới" hồi năm ngoái.
Trong khi đó, chi phí để thực hiện các vlog không hề nhỏ. Vì vậy, tùy thuộc vào lượt xem phần lớn ở quốc gia nào, số tiền anh nhận về cũng khác nhau, có thể lời hoặc lỗ so với chi phí bỏ ra.
Đây cũng là lý do Khoa Pug quyết định đổi tên kênh thành Khoa Pug - Solo Trip vào tháng 12/2025.
"YouTube áp dụng AI để lồng tiếng Anh cho người xem quốc tế, kể cả kênh của mình. Vì thế tập khán giả không gói gọn tại Việt Nam. Đặt tên Khoa Pug nhiều người Việt nhận diện nhưng khi ra thị trường quốc tế người xem khó nhận biết ngay kênh mình làm gì", anh giải thích.
Khoa Pug (tên thật là Nguyễn Anh Khoa, đến từ Nha Trang) là YouTuber nổi tiếng "chịu chơi" khi chi số tiền lớn để trải nghiệm các dịch vụ hạng sang, đi du lịch khắp thế giới. Tuy nhiên, anh cũng nhiều lần vướng ồn ào liên quan đến các dự án đầu tư tiền điện tử.
Hiện tại, anh đã chuyển về Việt Nam và làm hành trình xuyên Việt, chủ yếu trải nghiệm các dịch vụ ẩm thực đắt đỏ ở các địa phương.
Giữa những ngày đầu năm còn vương lời chúc Tết, cộng đồng bàng hoàng khi bà Tô Ngọc Thủy (Thúy Nga Paris By Night) chia sẻ tin buồn: một người quen tên Huy đã qua đời.
Trong vài dòng nghẹn lại, chị viết như nói với một người thân quen vẫn còn đâu đó quanh mình:
Huy là người “trái tim tử tế, âm thầm, luôn nghĩ cho người khác trước”, một người đã chạm vào cuộc đời nhiều người… trong đó có chị.
Chị kể, có thời điểm gia đình chị lo lắng chuyện chuyển nhà vì các con sắp vào high school, căn nhà cũ lại không nằm trong school district như mong muốn. Và Huy đã xuất hiện đúng lúc, giúp chị mua được căn nhà gia đình đang ở. Chưa dừng lại ở đó, năm 2010, Huy còn tặng chị một khoản tiền để chị xây chiếc cầu thang hằng mơ ước cho ngôi nhà mới.
Có những điều người ta cho đi rất nhẹ, nhưng người nhận mang theo suốt đời.
Và với chị Thủy, Huy vẫn luôn là “Người Ơn”.
Hai chị em mới nhắn tin chúc nhau năm mới… vậy mà giờ đây là những dòng tiễn biệt. Chị thú nhận đã buồn đến mất ngủ khi nghe tin dữ đêm qua. Có lúc hiểu lầm khiến họ xa nhau, nhưng cách đây chỉ khoảng hai tháng, hai người lại cởi mở tâm tình, để chị kịp nói điều quan trọng nhất: “Huy luôn là Người Ơn của chị.” Vụ tai nạn kinh hoàng trên Costa Mesa (55) Freeway
Theo thông tin từ cơ quan chức năng ở Quận Cam, một vụ xe chạy ngược chiều đã xảy ra trên Costa Mesa (55) Freeway và khiến một người đàn ông tử vong.
Cụ thể, vụ va chạm được báo cáo vào khoảng 10:35 tối Chủ nhật, ngày 11/1. Một chiếc SUV màu trắng đang chạy hướng nam nhưng lại đi vào làn hướng bắc của Freeway 55, khu vực gần Bison Avenue. Chiếc SUV sau đó tông vào ít nhất một xe khác, rồi dừng lại dưới cầu vượt của đường tiểu bang 73.
Nhân viên y tế khẩn cấp tới hiện trường, cố gắng cứu người lái chiếc SUV nhưng người này không qua khỏi vì chấn thương quá nặng. Thời điểm đó, danh tính nạn nhân chưa được công bố do còn chờ thông báo cho gia đình. Cơ quan chức năng cũng cho biết chưa rõ có người khác bị thương hay không.
Sau tai nạn, lực lượng tuần tra xa lộ phát cảnh báo SigAlert vào khoảng 11:22 tối, đóng các làn đường hướng bắc để điều tra và dọn dẹp; một làn đã được mở lại sau nửa đêm. Một lời chào vĩnh biệt, và một lời nhắc đau lòng
Theo chia sẻ của bà Tô Ngọc Thủy, Huy đã ra đi; và cộng đồng đang liên hệ sự ra đi ấy với vụ tai nạn xe chạy ngược chiều nói trên. Dù chi tiết chính thức về danh tính từ nhà chức trách chưa được công bố trong các bản tin ban đầu, nỗi mất mát thì đã hiện rõ trong từng câu chữ tiễn biệt.
Tai nạn giao thông đôi khi đến như một nhát cắt lạnh lùng: không kèn không trống, không lời báo trước. Nó lấy đi một con người, và để lại phía sau là những đêm trắng, những tin nhắn còn dang dở, và ký ức về một người từng sống rất đàng hoàng, tử tế, âm thầm.
Xin gửi lời chia buồn đến gia đình, người thân và những ai thương mến Huy.
Mong Huy yên nghỉ. 🙏
Diễn Đàn Người Việt Hải Ngoại. Tự do ngôn luận, an toàn và uy tín. Vì một tương lai tươi đẹp cho các thế hệ Việt Nam hãy ghé thăm chúng tôi, hãy tâm sự với chúng tôi mỗi ngày, mỗi giờ và mỗi giây phút có thể. VietBF.Com Xin cám ơn các bạn, chúc tất cả các bạn vui vẻ và gặp nhiều may mắn.
Welcome to Vietnamese American Community, Vietnamese European, Canadian, Australian Forum, Vietnamese Overseas Forum. Freedom of speech, safety and prestige. For a beautiful future for Vietnamese generations, please visit us, talk to us every day, every hour and every moment possible. VietBF.Com Thank you all and good luck.