Rạng sáng Thứ Bảy 03/01/2026, Caracas không còn là một thủ đô đang ngủ. Nó trở thành một chiếc trống khổng lồ bị ai đó gõ mạnh giữa đêm: tiếng nổ dội lên, kính cửa sổ run bần bật, rồi bóng máy bay lướt qua như những lưỡi dao cắt vào bầu trời tối. Có khu phố mất điện, có nơi chỉ còn ánh cam của lửa phản chiếu lên các mảng khói, và trong vài phút ngắn ngủi, người ta hiểu cảm giác “lịch sử đang xô cửa” đáng sợ tới mức nào.

1:50 sáng ở Caracas: tiếng nổ, khói, và những khoảng tối cúp điện
Theo các tường thuật tại chỗ, loạt tiếng nổ đầu tiên được ghi nhận vào khoảng 1:50am giờ địa phương. Một số khu vực chìm vào bóng tối vì mất điện, trong khi ở vài điểm khác, người dân còn nghe cả tiếng máy bay sau các vụ nổ. Không cần ai thông báo, cả thành phố tự hiểu mình vừa bước vào một đêm bất thường: tiếng bước chân vội, tiếng cửa mở sầm, tiếng người gọi nhau lao ra ban công, và những chiếc điện thoại bật sáng liên tục như đom đóm.

Trong khoảnh khắc hỗn loạn ấy, thứ đáng sợ nhất không phải là tiếng nổ, mà là cảm giác “không biết điều gì đang đến tiếp theo”.

Trump tuyên bố “đòn đánh quy mô lớn”, nói Maduro và vợ đã bị bắt
Gần như song song với những gì xảy ra ở Caracas, Tổng thống Mỹ Donald Trump đăng thông điệp trên Truth Social, nói Hoa Kỳ đã tiến hành một “cuộc tấn công quy mô lớn” vào Venezuela. Ông tuyên bố Tổng thống Nicolás Maduro và vợ đã bị bắt giữ và “được đưa ra khỏi đất nước”, nhấn mạnh chiến dịch được tiến hành phối hợp với lực lượng thực thi pháp luật Mỹ.

Trump cũng thông báo sẽ có họp báo lúc 11 giờ sáng (giờ Mỹ) tại Mar-a-Lago và hứa “sẽ có thêm chi tiết”. Nhưng ngay cả khi ông hẹn giờ cho một cuộc họp báo, thế giới vẫn phải sống trong những giờ phút mù sương: tin “bắt được nguyên thủ” là loại tin không thể chỉ đứng một phía mà tin ngay, nhưng cũng không thể coi như chuyện đùa.

Một số hãng tin quốc tế lưu ý rằng, cho tới thời điểm đầu ngày 03/01, vẫn chưa có xác nhận độc lập đầy đủ về tình trạng “bị bắt và đưa khỏi Venezuela” như Trump nêu ra. Vì thế, giữa những tiếng nổ thật và khói thật, phần “thật đến mức nào” của câu chuyện lại trở thành mặt trận thứ hai: mặt trận thông tin.

Những điểm nóng bị nhắc tên: căn cứ quân sự, sân bay, cảng biển
Các hình ảnh, video và tường thuật từ nhiều nguồn cho thấy khói bốc lên ở các khu vực gắn với quân sự quanh Caracas. Nổi bật nhất là La Carlota (một căn cứ không quân quan trọng) và Fuerte Tiuna (tổ hợp quân sự lớn, được xem là một trung tâm đầu não quốc phòng). Có nguồn mô tả những tiếng nổ gần La Carlota “điếc tai”, kèm khói bốc lên từ khu vực nhà chứa/hangar.

Không chỉ thủ đô, các báo cáo còn nhắc tới những tiếng nổ và đám cháy ở các địa điểm ven biển. Cảng La Guaira – cửa ngõ chiến lược hướng ra Caribe – xuất hiện trong các bản tin như một điểm bị tác động. Ở Higuerote, video được xác minh cho thấy một vụ cháy lớn và những tiếng nổ dữ dội tại khu vực sân bay, với những vệt lửa bắn lên trời như một hệ thống phòng không đang bốc cháy.

Nếu Caracas là nhịp tim chính trị, thì La Guaira và các điểm ven biển là mạch máu hậu cần. Đánh vào đâu, nhắm vào điều gì, và nhằm gửi thông điệp gì – đó là những câu hỏi đang được mổ xẻ từng giờ.

“Bầu trời chuyển đỏ”: lời kể của người dân và nỗi sợ lan truyền như lửa
Một cư dân tại Higuerote kể lại rằng anh bị đánh thức bởi tiếng nổ, ban đầu tưởng pháo hoa, rồi “mặt đất bắt đầu rung”. Anh bước ra ngoài và thấy một “bức tường khói” khổng lồ; bầu trời bất chợt đỏ rực; sau đó là một khoảng yên ắng ngắn ngủi rồi lại nghe tiếng máy bay, rồi thêm các vụ nổ khác.

Câu kể ấy nghe như phim, nhưng cái khiến người ta lạnh gáy là chi tiết: “Không nghe còi cứu thương, không nghe xe cảnh sát, không nghe xe cứu hỏa” trong một khoảng thời gian sau đó. Khi âm thanh cứu hộ không xuất hiện, nỗi hoảng loạn thường tự tạo thêm bóng ma trong đầu người ta.

Đêm chiến sự không chỉ có tiếng nổ. Nó còn có những khoảng trống của thông tin, nơi tin nhắn WhatsApp và video lan truyền nhanh hơn cả thông cáo chính thức.

Venezuela cáo buộc Mỹ “xâm lược quân sự”, ban bố tình trạng khẩn cấp
Phía Venezuela lên tiếng theo hướng hoàn toàn khác: chính quyền Caracas cáo buộc Mỹ tiến hành “hành động gây hấn/xâm lược quân sự” nhằm vào Caracas và các bang như Miranda, Aragua, La Guaira. Tổng thống Maduro được cho là đã ký tình trạng khẩn cấp (trạng thái “rối loạn/đe dọa từ bên ngoài”), đồng thời kêu gọi kích hoạt các kế hoạch phòng thủ quốc gia “đúng lúc, đúng hoàn cảnh”.

Các tuyên bố từ phía chính quyền cũng có ngôn ngữ rất quen thuộc trong những thời khắc bị tấn công: kêu gọi “toàn dân huy động”, kêu gọi các lực lượng xã hội – chính trị xuống đường, và nhấn mạnh sự “đoàn kết dân sự – quân đội – an ninh” để bảo vệ chủ quyền.

Trong khi đó, Bộ trưởng Quốc phòng Venezuela Vladimir Padrino tuyên bố sẽ chống lại sự hiện diện của “quân đội nước ngoài”, đồng thời nói đang tổng hợp thông tin về thương vong. Những câu chữ ấy không chỉ là phản ứng; nó là lời báo trước cho khả năng leo thang, ít nhất trên phương diện tinh thần và huy động nội bộ.

Washington chưa “đồng giọng”: Quốc hội, dư luận, và câu hỏi về mục tiêu thật sự
Tại Mỹ, những giờ đầu tiên thường không phải lúc câu trả lời xuất hiện, mà là lúc câu hỏi bắt đầu nở ra. Có thông tin cho rằng một số cơ quan/lãnh đạo lập pháp chưa được báo trước. Một số nghị sĩ lên tiếng cảnh báo Mỹ “không có lợi ích quốc gia sống còn” ở Venezuela để biện minh cho chiến tranh và chỉ trích việc người dân Mỹ chưa được giải thích minh bạch.

Trong khi đó, phía hành pháp để mọi con mắt dồn về Nhà Trắng. Ngay cả Lầu Năm Góc và Bộ Tư lệnh Miền Nam (SOUTHCOM) cũng có lúc chuyển câu hỏi báo chí về phía Nhà Trắng, khiến bức tranh càng thêm “một đầu mối duy nhất”: Trump.

Và khi một cuộc khủng hoảng chỉ có một đầu mối phát ngôn, mọi câu chữ bỗng nặng như đá. Bởi nó có thể là sự thật — hoặc là cú hù dọa chiến lược — hoặc là “một phần sự thật” được bày ra theo cách có lợi nhất.

Bầu trời bị khóa: FAA cấm máy bay Mỹ bay qua không phận Venezuela
Giữa lúc Caracas còn bốc khói, một động thái rất cụ thể đã xuất hiện: Cơ quan Hàng không Liên bang Mỹ (FAA) ban hành thông báo cấm các hãng bay Mỹ hoạt động ở mọi độ cao trong không phận Venezuela vì rủi ro “liên quan đến hoạt động quân sự đang diễn ra”. Thông báo có thời hạn nhất định và được mô tả nhằm đảm bảo an toàn bay.

Trong các cuộc khủng hoảng, quyết định đóng/mở bầu trời thường là dấu hiệu cho thấy tình hình đã vượt khỏi mức “tin đồn”. Nó là phản xạ của hệ thống: khi có rủi ro thật, người ta không chờ hết họp báo mới ra lệnh.

Phản ứng khu vực: Colombia kêu gọi LHQ, Cuba lên án gay gắt
Sóng chấn động không dừng ở biên giới Venezuela. Colombia – quốc gia láng giềng – bày tỏ quan ngại và kêu gọi Liên Hiệp Quốc họp khẩn, với lập luận rằng việc “ném bom Caracas” có thể đẩy cả khu vực vào bất ổn, gây rủi ro cho dân thường và biên giới.

Cuba, đồng minh lâu năm của Caracas, lên án mạnh mẽ, gọi đây là một cuộc tấn công “tội ác”, kêu gọi cộng đồng quốc tế phản ứng khẩn cấp trước điều họ coi là hành động bạo lực nhằm vào một quốc gia trong “khu vực hòa bình”.

Trong những giờ đầu của một biến cố, phản ứng của các nước láng giềng thường mang tính bản năng: lo dân di tản tràn biên, lo buôn lậu và bạo lực tăng, lo chuỗi cung ứng năng lượng rung lắc. Venezuela không chỉ là một quốc gia; nó còn là một điểm áp lực của cả vùng Caribe và Nam Mỹ.

Bối cảnh nhiều tháng: từ “đánh tàu ma túy” đến “đòn đánh trên đất liền”
Trước đêm 03/01, chính quyền Trump nhiều lần cảnh báo sẽ có hành động mới nhằm vào các mạng lưới bị cáo buộc buôn ma túy liên quan Venezuela. Truyền thông Mỹ tường thuật rằng chiến lược trước đó tập trung vào các đòn đánh trên biển nhắm vào “tàu chở ma túy”, cùng áp lực kinh tế – ngoại giao; còn việc đánh vào mục tiêu trên đất liền được xem là bước leo thang.

Một số bản tin còn cho biết Trump đã phê chuẩn khả năng tấn công trên đất liền trước đó vài ngày, việc lựa chọn thời điểm chịu tác động bởi điều kiện thời tiết và “cửa sổ tác chiến”. Dù chi tiết thực tế đến đâu còn chờ xác nhận, bức tranh lớn vẫn rõ: đây không phải cơn bão tự nhiên; nó giống một cánh cửa đã bị đẩy từ từ trong nhiều tháng, và rạng sáng 03/01 là lúc cánh cửa bật mở.

Điều mù mịt nhất: Maduro đang ở đâu, và Venezuela sẽ đáp trả ra sao?
Nếu Trump nói đúng, việc “bắt và đưa nguyên thủ ra khỏi lãnh thổ” là một bước ngoặt cực lớn: về pháp lý, về ngoại giao, và về tâm lý quyền lực trong nội bộ Venezuela. Nhưng nếu chưa có xác nhận độc lập rõ ràng, thì thế giới vẫn đang đứng giữa hai khả năng: một “thắng lợi” mà Washington muốn khẳng định ngay lập tức, hoặc một tuyên bố chính trị sớm hơn thực tế.

Ở phía Caracas, việc ban bố khẩn cấp và lời kêu gọi huy động mở ra nguy cơ đối đầu kéo dài, dù ở dạng chiến sự trực tiếp hay chiến tranh “vùng xám”: phá hoại, phản công mạng, bắt bớ, siết kiểm soát nội đô, và những đợt trấn áp có thể xảy ra trong cơn hỗn loạn.

Người chịu rủi ro đầu tiên luôn là dân thường. Khi thủ đô rung chuyển, người dân không kịp hỏi “đúng hay sai”, họ chỉ kịp hỏi “chạy lối nào”. Và khi một quốc gia rơi vào đêm bất trắc, điều quý nhất lại là thứ thường thiếu nhất: thông tin đáng tin và một lối thoát an toàn.

11 giờ ở Mar-a-Lago: thế giới chờ “chi tiết” trong một ngày có thể đổi màu
Trump hẹn họp báo lúc 11 giờ sáng tại Mar-a-Lago. Với những gì đã xảy ra chỉ trong vài tiếng, cuộc họp báo ấy không còn là chuyện “giải thích cho báo chí”. Nó có thể là nơi Nhà Trắng định nghĩa mục tiêu chiến dịch, “lằn ranh đỏ” kế tiếp, và thông điệp gửi tới cả đồng minh lẫn đối thủ.

Nhưng trước khi micro bật lên, Caracas vẫn đang sống trong hậu chấn của những tiếng nổ. Những con đường quanh các cơ sở trọng yếu căng như dây đàn. Những gia đình lắng nghe từng tiếng động lạ. Và cả khu vực đang nhìn Venezuela như nhìn một ngọn đèn bão: chỉ một cơn gió mạnh nữa, lửa có thể tắt — hoặc bùng lên thành đám cháy lớn.

Garlic is a fundamental ingredient in global cuisine, yet its delicate chemical makeup makes it easy to ruin through improper storage or cooking techniques. According to culinary experts at Tasting Table, several widespread habits can inadvertently turn this fragrant bulb into a bitter or flavorless addition to your meals.

Storage and Preparation Mistakes
One of the most frequent errors is storing whole garlic bulbs in the refrigerator. The cold, humid environment of a fridge actually encourages the garlic to sprout prematurely, while the lack of airflow can make the cloves spongy and dull. For maximum shelf life and flavor, garlic should be kept at room temperature in a well-ventilated container, such as a mesh bag or a bamboo basket, away from direct sunlight.

When it comes to preparation, many home cooks instinctively mince garlic for every recipe, but the way you cut garlic dictates its potency. Breaking the cells of the clove releases sulfur compounds; therefore, the more finely you chop it, the more aggressive the flavor becomes. For a milder, more sophisticated taste in vegetable dishes, consider slicing the garlic thinly instead of crushing it. Additionally, while the green sprout in the center is not poisonous, it can introduce a harsh bitterness to delicate sauces and is best removed.

Common Cooking Pitfalls
The timing and temperature at which garlic is cooked are critical to its final taste profile. Because garlic has a high sugar content and very little moisture, it burns almost instantly when exposed to high heat.

The Sautéing Sequence: A common mistake is adding garlic to a pan at the same time as onions or meat. Because garlic cooks much faster, it often turns black and bitter before the other ingredients are ready. It is more effective to add garlic during the last 30 to 60 seconds of cooking.

The Heat Level: Frying garlic over high heat to save time usually results in scorched edges and a loss of aroma. Using medium or low heat allows the sugars to caramelize slowly, creating a sweet, golden-brown finish.

Grilling and Marinating: Using minced garlic in marinades for grilled meats often leads to "burnt bits" sticking to the surface. To avoid this, chefs recommend using garlic juice or garlic powder for marinades, or using lightly crushed whole cloves that can be easily removed before the meat hits the high heat of the grill.

The "Green Garlic" Myth
Finally, there is a common misconception that garlic is spoiled or toxic if it turns green when pickled or mixed with acidic ingredients. This change is actually a harmless chemical reaction between the sulfur in the garlic and the minerals or acids in the sauce. In fact, jade-green "Laba garlic" is a prized traditional delicacy in northern China, proving that the color change does not affect the safety or quality of the spice.

Southern California is currently navigating one of the most perilous Christmas weather events in its history. This week, a powerful atmospheric river known as a "Pineapple Express" has funneled an immense plume of tropical moisture from Hawaii directly onto the West Coast. The resulting deluge has triggered widespread flash flood warnings and led Governor Gavin Newsom to declare a state of emergency for several counties, including Los Angeles, Orange, and San Bernardino.

The storm’s impact has been especially lethal due to its timing and the region's recent environmental history. The National Weather Service has warned that "lives and property are in great danger" as the system delivers what amounts to months' worth of precipitation in just a few days. The first wave of heavy rain on Tuesday night caused immediate disruptions, including fallen trees and street debris, but the situation intensified significantly through Christmas Day.

Fatalities and Life-Threatening Risks
Tragically, at least four deaths have been attributed to the storm’s fury. In San Diego, a 64-year-old man was killed when a 75-foot tree collapsed onto him while he was attempting to move his vehicle. Other fatalities include a woman swept away by a massive wave in Mendocino County, a motorist trapped in floodwaters in Redding, and a Sacramento County sheriff's deputy who died in a weather-related vehicle crash.

Beyond these immediate casualties, the risk of mudslides remains a primary concern for residents near "burn scars"—areas stripped of vegetation by the devastating wildfires of January 2025. In the mountain town of Wrightwood, massive debris flows have already buried vehicles and homes up to their windows, forcing emergency crews to conduct high-stakes rescues.

Infrastructure and Holiday Travel Paralyzed
The storm effectively brought holiday travel to a standstill across the state.

Power Grid Failures: High winds, with gusts reaching up to 80 mph in mountain passes, have toppled utility poles and left over 100,000 homes and businesses without electricity.

Road Closures: Flooding and mud flows have forced the closure of major thoroughfares, including parts of the I-5 freeway and the Angeles Crest Highway.

Evacuation Orders: The Red Cross has established emergency shelters as mandatory evacuation orders were issued for vulnerable communities in the Pacific Palisades, Malibu, and the San Bernardino mountains.

A Difficult Recovery Ahead
While some residents attempted to maintain their holiday plans, officials have urged everyone to reconsider travel, as saturated ground means that any additional rain will result in immediate runoff and further flooding. In the Sierra Nevada, the storm has transitioned into a massive snow event, with up to five feet of accumulation forecast by the time the system finally exits the region. As California continues to reel from a year marked by both record wildfires and now record-breaking floods, the focus remains on search-and-rescue efforts and restoring basic services to those cut off by the storm.

Nếu vụ bắt Nicolás Maduro là tiếng sét trên bầu trời Gia Lạp Gia Tư (Caracas), thì những dư chấn sau đó đang lan theo nhiều hướng: từ ngoại giao cường quốc, tới chiến tuyến internet, và cả câu chuyện “dầu mỏ” vốn âm ỉ từ nhiệm kỳ trước.

Bức tranh mới nhất cho thấy: Bắc Kinh chính thức lên tiếng đòi thả người, trong khi Starlink của Elon Musk bất ngờ tuyên bố mở băng thông miễn phí cho người dân Ủy Nội Thụy Lạp (Venezuela) trong đúng giai đoạn đất nước này bị chao đảo bởi cúp điện – mất mạng.

Trung Quốc ra tối hậu thư: “phải thả Maduro và vợ ngay lập tức”
Bộ Ngoại giao Trung Quốc ra tuyên bố kêu gọi Hoa Kỳ “ngay lập tức” trả tự do cho Tổng thống Venezuela Nicolás Maduro và phu nhân – hiện đang bị giam giữ tại Mỹ sau khi bị lực lượng Mỹ “snatch” khỏi thủ đô Gia Lạp Gia Tư.

Trong thông cáo, Bắc Kinh yêu cầu Washington:
- Bảo đảm an toàn cá nhân cho Maduro và vợ.
- “Ngay lập tức” thả hai người.
- Chấm dứt các nỗ lực “lật đổ/đảo ngược” chế độ ở Venezuela.
- Giải quyết vấn đề bằng đối thoại và đàm phán.

Trước đó, Trung Quốc cũng tuyên bố “bị sốc sâu sắc” và “kịch liệt lên án” việc Mỹ công khai dùng vũ lực với một quốc gia có chủ quyền. Lần này, giọng điệu còn trực diện hơn: không chỉ phản đối, mà là đòi trả người.

Trong ngôn ngữ ngoại giao, đây là kiểu tuyên bố mang tính “đóng dấu lập trường” cho cuộc đấu khẩu kéo dài: ai có quyền kéo một nguyên thủ ra khỏi đất nước của ông ta, và hậu quả sẽ được đo bằng điều gì.

Starlink mở mạng miễn phí đến 3/2: “giữ kết nối” giữa lúc Caracas mất điện – mất mạng
Song song với mặt trận ngoại giao, một câu chuyện khác bùng lên rất nhanh: Starlink thông báo sẽ cung cấp dịch vụ băng thông rộng miễn phí cho người dân Venezuela cho tới ngày 3 tháng 2.

Starlink – dịch vụ internet vệ tinh thuộc SpaceX của Elon Musk – nói trên X rằng họ cam kết “continued connectivity” (duy trì kết nối) cho Venezuela, một quốc gia vốn bị biết đến với tình trạng kiểm duyệt mạng.

Điểm đáng chú ý là chính quyền của Maduro trong quá khứ từng bị cáo buộc hoặc bị ghi nhận đã chặn các nền tảng như Facebook, YouTube, Instagram… Vì vậy, việc Starlink “bật mạng miễn phí” vào đúng thời điểm hậu biến cố khiến nhiều người lập tức liên tưởng: đây không chỉ là câu chuyện công nghệ, mà còn là câu chuyện quyền lực thông tin.

Các số liệu theo dõi của Netblocks cho thấy đã có tình trạng sụt giảm kết nối internet đột ngột ở một số khu vực Gia Lạp Gia Tư vào Thứ Bảy, và Netblocks nói hiện tượng này trùng khớp với “các đợt cắt điện trong quá trình chiến dịch quân sự của Mỹ.” Một số nguồn truyền thông địa phương cũng cho hay có những khu vực của thủ đô không có internet.

Trong thời đại này, cắt điện là một loại vũ khí. Cắt mạng là một loại vũ khí khác. Và internet vệ tinh trở thành “đường vòng” cho xã hội đang bị bóp nghẹt thông tin.

John Bolton kể lại “ý tưởng lật Maduro” thời nhiệm kỳ 1: Trump mê dầu nhưng… không tập trung được
Giữa lúc cả thế giới tranh cãi đúng – sai, cựu cố vấn an ninh quốc gia John Bolton kể lại một chi tiết từ hậu trường nhiệm kỳ đầu của Trump: kế hoạch loại Maduro từng được đưa lên bàn, nhưng rốt cuộc không đi đến đâu vì các quan chức “không thể giữ Tổng thống tập trung” vào vấn đề này.

Bolton nói Trump khi đó đã “rất quan tâm” tới dầu mỏ Venezuela. Nhóm của ông từng làm Trump hứng thú với ý tưởng “loại Maduro”, nhưng rồi… mất nhịp vì không giữ được sự chú ý của Trump.

Bolton cũng nhắc rằng phe đối lập Venezuela khi ấy tin sức ép kinh tế là đủ để làm chế độ Maduro rạn nứt.

Nhưng theo Bolton, ở nhiệm kỳ hai, Ngoại trưởng Marco Rubio – đồng thời giữ vai trò cố vấn an ninh quốc gia lâm thời – đã thuyết phục Trump hiệu quả hơn. Bolton nhận định lần này Trump bị thúc đẩy bởi “sự kiên trì của Rubio” và “lợi ích chính trị.”

Chi tiết này như một mảnh ghép cho thấy: cuộc chơi không chỉ là quân sự hay pháp lý. Nó là sự kết hợp của động cơ chiến lược, quyền lợi chính trị nội bộ, và những mục tiêu lâu dài mà người ta đã nói từ nhiều năm trước.

(Bolton hiện là một nhân vật chỉ trích Trump mạnh mẽ, và theo tường thuật thì ông cũng đang đối mặt nhiều cáo buộc liên quan đến việc chuyển giao và lưu giữ thông tin quốc phòng.)

Một Venezuela hậu Maduro: tranh chấp chủ quyền, tranh chấp thông tin, và “cuộc chiến của các đường dây”
Sự kiện Maduro bị bắt đã tạo ra một thời khắc cực hiếm: cùng lúc bùng nổ ba loại xung đột.

- Xung đột ngoại giao: Trung Quốc đòi thả người “ngay lập tức,” coi đây là can thiệp thô bạo.
- Xung đột thông tin: Caracas mất điện – mất mạng, và Starlink “mở cửa bầu trời” bằng internet vệ tinh.
- Xung đột lợi ích: Bolton nhắc lại “dầu mỏ Venezuela” như một thứ ám ảnh từ nhiệm kỳ đầu.

VietBF vừa gắn thêm chức năng dịch bài viết đa ngôn ngữ
Nhằm phục vụ cộng đồng người Việt trẻ sinh ra/lớn lên ở nước ngoài, những bạn đọc gốc Việt ít dùng tiếng Việt, hoặc quý vị muốn đọc nhanh nội dung bằng ngoại ngữ, VietBF vừa bổ sung tính năng “Dịch trang” ngay trong mỗi bài viết.

Chỉ cần bấm nút, bài viết tiếng Việt sẽ được mở và hiển thị bằng ngôn ngữ bạn chọn như: English, Deutsch, Français… và nhiều ngôn ngữ khác.





Nút dịch nằm ở đâu?
Phần Dịch trang được đặt:

Ở đầu bài viết (phía bên phải) để tiện bấm ngay khi vừa mở bài.

Và thêm một vị trí ở cuối bài để bạn đọc xong rồi mới chuyển sang ngôn ngữ khác cũng được.

Riêng iPhone, smartphone thì nằm ở cuối bài.

Cách dùng cực đơn giản
Bạn mở một bài viết bất kỳ trên VietBF → nhìn dòng “Dịch trang:” → chọn ngôn ngữ muốn đọc (Anh/Đức/Pháp/Tây Ban Nha/Ý/Nhật/Hàn/Trung…).

Trang dịch sẽ mở ra trong tab mới để bạn không bị mất trang gốc.






Nếu gặp lỗi “Can’t translate this page”
Thỉnh thoảng Google Translate có thể báo “Can’t translate this page” (không dịch được). Trường hợp này thường do lỗi tạm thời.

Cách xử lý nhanh:
Bạn hãy đóng tab dịch đó lại → quay về trang bài viết gốc → bấm nút Dịch trang thêm lần nữa để mở lại bản dịch. Nhiều trường hợp mở lại là hoạt động bình thường.




Hỗ trợ thiết bị: Desktop & iPad trước
Hiện tại, tính năng Dịch trang đang được VietBF triển khai ổn định trên Desktop và iPad.
Riêng iPhone, smartphone thì nằm ở cuối bài.

Một tấm ảnh, hai lá cờ, và một cái “nóng” tập thể
Mấy hôm nay, dân mạng chuyền tay một bức hình được nói là đăng trên Weibo ngày 21/12/2025: một du khách Trung Cộng đứng ở Hà Nội, phía xa là khu Ba Đình – Lăng Chủ tịch Hồ Chí Minh. Người thì cầm cờ 5 sao, còn chú chó đi cạnh lại mặc áo đỏ… với một ngôi sao vàng.
Và thế là… chưa kịp hỏi “Hà Nội mùa này có lạnh không?”, diễn đàn đã kịp “tăng nhiệt” lên mức… sôi lăn tăn.

Cái khiến nhiều người khó chịu không chỉ là chuyện cờ quạt. Mà là cảm giác bị “đùa cợt biểu tượng”: một bên cờ Tàu phấp phới, một bên áo chó lại gợi liên tưởng tới cờ Việt Cộng. Dù người đăng cố tình hay vô tình, hình ảnh này chạm đúng “dây thần kinh nhạy cảm” của rất nhiều người Việt Cộng.

Dân mạng chia phe: “Ảnh ghép!” vs “Thật hay giả cũng thấy nhột!”

Có người khẳng định luôn: ảnh ghép, ghép còn “lộ”, kiểu “không ai chụp hết” và bảo đăng vậy chỉ làm trò cười. Nhóm này nói thẳng: muốn phẫn nộ thì phẫn nộ cho đúng, chứ phẫn nộ nhầm thì tự mình dâng điểm cho đối phương.

Nhưng cũng có phe khác lại bảo: thật hay ghép không quan trọng bằng việc nó phản ánh một thái độ khinh nhờn, và thái độ đó mới là thứ đáng lo. Có người còn mỉa mai: “Ở nước ngoài, người Việt Cộng vẫy cờ thì hăng lắm; người Trung Cộng vẫy cờ trên đất mình lại im thin thít?”
Thế là câu chuyện từ “một tấm hình” leo thang thành “một bài kiểm tra lòng tự trọng tập thể”—mà đề thi lại do diễn đàn ra đề.

Xen giữa hai phe là nhóm “triết gia bất đắc dĩ”: thôi bỏ qua quá khứ, đừng chia rẽ, “anh em Cộng Sản một nhà”… Nói nghe cũng êm, chỉ tội là cứ hễ nhắc tới Việt–Trung thì lịch sử lại đứng dậy ho khan một tiếng: “Anh em nào? Anh em kiểu gì?”

Vì sao Việt–Trung cứ đụng là nhói? Nhắc nhẹ… biên giới 1979
Muốn hiểu vì sao một tấm hình cờ quạt lại làm người ta bốc hỏa, phải nhìn cái “hành lý lịch sử” mà hai dân tộc mang theo.

Quan hệ Việt–Trung không phải kiểu hàng xóm “sáng chào tối chửi” cho vui. Đây là hàng xóm ở sát vách cả ngàn năm, lúc giao thương, lúc đụng độ, lúc vừa bắt tay vừa… thủ sẵn đồ nghề. Nhiều giai đoạn lịch sử ghi nhận các cuộc chiến tranh, xung đột và tranh chấp kéo dài, để lại tâm lý cảnh giác rất sâu trong xã hội Việt Nam.

Đặc biệt, vết cắt lớn nhất thời hiện đại là chiến tranh biên giới 1979. Nhiều gia đình Việt Nam vẫn còn ký ức về những ngày biên cương rực lửa, những thị xã bị tàn phá, những người lính và dân thường ngã xuống, và các cuộc đụng độ kéo dài nhiều năm sau đó. Khi ký ức ấy còn sống, thì những biểu tượng như quốc kỳ—dù xuất hiện trong ảnh “du lịch”—vẫn có thể trở thành mồi lửa.

Chưa kể những câu chuyện khác như Hoàng Sa 1974, Gạc Ma 1988… càng khiến người Việt nhạy cảm với bất cứ tín hiệu nào giống “thử phản ứng” hoặc “đạp biểu tượng”.

Điều buồn cười nhất là: có thể bức ảnh đúng là ghép. Cũng có thể là thật. Nhưng hiệu ứng của nó thì rất thật: nó kéo cảm xúc lên cao, kéo đám đông chia phe, và kéo cả câu chuyện đi xa khỏi sự thật ban đầu.

Một Việt kiều vừa chia sẻ câu chuyện khiến nhiều người đọc mà bực thay: đáp chuyến bay về Việt Nam, lấy hành lý xong vội về nhà vì mệt, không để ý nhiều. Nhưng khi mở vali ra thì… tung khóa, dấu hiệu bị cạy rõ ràng.

Đáng nói hơn, đồ không “mất sạch một phát” mà bị lấy kiểu rất khó chịu: mỗi thứ mất một ít. Bánh kẹo, chocolate, quà Tết, nước hoa… bị rút dần như thể ai đó “đi chợ trong vali” rồi đóng lại cho nạn nhân tự phát hiện sau.

Nhìn hình chụp, những hộp bánh kẹo bị vơi, đồ đạc bị xáo trộn, khiến cảm giác không chỉ là mất tiền mà còn là mất luôn niềm vui đem quà về cho gia đình, bạn bè.

Thủ đoạn “mỗi thứ lấy một ít”: vừa tham, vừa hiểm
Cái đau của vụ này nằm ở chỗ: kẻ gian không lấy hết để nạn nhân khó chứng minh “mất bao nhiêu”, dễ bị rơi vào cảnh về tới nhà mới biết, lúc đó mọi thứ đã muộn.

Nhiều người bình luận đúng một ý: “Của không nặng bằng công.” Quà Tết là công sức, là háo hức, là cả chặng đường mang về. Vậy mà chỉ cần một cú cạy khóa, cái Tết bỗng hụt hẫng.

Vì sao càng về gần Tết càng dễ gặp?
Dịp Tết, hành lý thường nặng hơn, nhiều thùng hộp hơn, quà bánh lỉnh kỉnh hơn. Vali cũng “đẹp mùi” hơn: chocolate, kẹo, nước hoa, mỹ phẩm… là những món dễ bị nhòm ngó.

Quan trọng nhất: nhiều người mệt sau chuyến bay, chỉ mong về nhà nhanh, nên khâu kiểm tra tại băng chuyền thường bị lướt qua.

Cách tự bảo vệ trước khi bay: đừng để “tin người” một lần là đủ nhớ cả đời
Nhiều Việt kiều chia sẻ kinh nghiệm khá thực tế:

Quấn vali thật kỹ (màng nilon/giấy bóng bọc thực phẩm) và dán băng keo chắc tay. Không phải để “bất khả xâm phạm”, nhưng để tăng độ khó, khiến kẻ gian ngại ra tay.

Nếu có điều kiện, dùng dịch vụ bọc/đóng gói hành lý tại sân bay.

Đồ giá trị, dễ bán, dễ mất như nước hoa, mỹ phẩm đắt tiền, trang sức… nên ưu tiên xách tay (đúng quy định hãng bay).

Chụp ảnh vali và cách sắp đồ trước khi đóng: chỉ cần vài tấm “trước–sau” đôi khi giúp bạn trình báo rõ ràng hơn.

Nếu mở vali ra mới phát hiện bị cạy: làm ngay, đừng ngại
Dù đã về tới nhà, vẫn nên làm ngay vài việc sau để “còn nước còn tát”:

Giữ lại thẻ hành lý, vé máy bay, ảnh vali, ảnh đồ đạc bị xáo trộn.

Liệt kê càng cụ thể càng tốt: mất món gì, số lượng ước tính, giá trị ước tính.

Gọi ngay bộ phận Lost & Found / hành lý thất lạc của sân bay đến và/hoặc hãng bay, cung cấp giờ bay – chuyến bay – băng chuyền nhận hành lý.

Nếu có người nhà ở Việt Nam hỗ trợ, nhờ họ hướng dẫn quy trình khiếu nại tại sân bay cho đúng đầu mối.

Việc lấy lại đồ có thể khó, nhưng tố cáo để họ ghi nhận và siết lại khâu an ninh là điều nhiều người khuyên nên làm, để hạn chế nạn nhân tiếp theo.

Một câu chuyện nhỏ, nhưng chạm đúng nỗi lo lớn của người về quê ăn Tết
Người xa xứ về quê thường chỉ mong bình yên: gặp lại cha mẹ, thắp nén nhang, ăn bữa cơm nhà, tặng ít quà cho người thân. Cú “móc vali” không chỉ lấy đồ, mà còn lấy luôn cảm giác được chào đón tử tế.

Và cũng vì thế, lời nhắc cuối cùng có lẽ đơn giản thôi: về Việt Nam dịp Tết, hãy khóa kỹ – bọc kỹ – kiểm tra kỹ ngay tại sân bay. Đừng để niềm vui đoàn tụ bị phá hỏng chỉ vì một phút chủ quan.

https://photos.app.goo.gl/8PMC3gqeHuzxD4Hu8

Về hưu, nhiều người Việt Kiều mang theo một giấc mơ rất đẹp: trở lại quê nhà, sống chậm, sáng cà phê, chiều dạo chợ, tối nghe tiếng gió lùa qua hàng cây… Không còn cảnh chạy deadline, không còn áp lực hóa đơn, không còn cảm giác “sống mà như đang đuổi theo cuộc đời”.

Và đúng là những tháng đầu thường đẹp thật. Người thân, bạn bè hỏi han. Bà con kéo đến, chuyện cũ chuyện mới rộn ràng. Một bữa cơm quê cũng đủ làm mắt cay. Người ta tưởng: “Vậy là mình đã về đúng chỗ.”

Nhưng rồi, cái “vui” ấy đôi khi ngắn hơn mình nghĩ.

Tháng đầu như mật, tháng sau bắt đầu nhạt

Trong câu chuyện được chia sẻ, người về hưu kể rằng vài tháng đầu sống ở Việt Nam thấy nhẹ nhõm, ấm áp. Nhưng cảm giác đó không kéo dài. Ai cũng có việc riêng, guồng sống riêng. Khi những cuộc gặp gỡ không còn gắn với những bữa “bao ăn nhậu”, những lần quà cáp, thì sự nồng nhiệt xung quanh cũng… bớt dần.

Đọc đến đây, nhiều người lập tức phản ứng: “Ở đâu cũng vậy thôi!” Có người nhắc thẳng: ăn nhậu, cà phê thì nên chia đều hoặc có qua có lại cho bền. Có người lại nói: mình phải biết tự tạo niềm vui, đừng đặt hạnh phúc của mình vào thái độ của người khác.

Nhưng nếu nhìn kỹ, câu chuyện không chỉ là chuyện “tiền” hay “bao bữa nhậu”. Nó là cú rơi tâm lý của một người bước ra khỏi môi trường quen thuộc, quay về nơi tưởng là thân thuộc—nhưng hóa ra… đã khác.

“Ai cũng có việc riêng” – câu nói nghe đơn giản mà đau

Một bình luận rất đáng suy nghĩ: người viết đã hiểu “ai cũng có việc riêng”, vậy vì sao vẫn kỳ vọng tình cảm phải thể hiện ngay, phải đáp lễ ngay, phải đến lui thường xuyên?

Đó là khác biệt nhịp sống và khác biệt kỳ vọng.

Ở Mỹ, tình bạn thường rõ ràng, rạch ròi lịch hẹn, sòng phẳng chia phần, ít ai “nợ miệng” lâu. Còn trong nếp sống Việt Nam, nhiều thứ đến theo mùa, theo dịp. Có qua có lại, nhưng đôi khi là một năm, hai năm sau; hoặc khi nhà có việc, khi gặp đúng dịp, người ta mới “trả nghĩa”. Không phải ai cũng vô tình—chỉ là cách thể hiện khác nhau.

Vấn đề là: khi mình trở về với một tâm thế “mình sẽ được bù đắp”, mà đời sống thực tế không vận hành như vậy, mình hụt hẫng. Hụt hẫng lâu ngày thành tủi. Tủi lâu ngày thành muốn rời đi.

Gần con cháu: thứ “tiện nghi” lớn nhất của tuổi già

Rất nhiều người chốt một câu nghe hiền mà thấm: ở đâu cũng không bằng ở cạnh con cháu. Và đó là sự thật của rất nhiều gia đình.

Tuổi già sợ nhất không phải thiếu món ngon, mà là thiếu tiếng người thân lúc ốm đau, thiếu một bàn tay chở đi bác sĩ, thiếu bữa cơm có tiếng cười trẻ nhỏ. Nhiều cha mẹ từng nói “khi con ổn định, ba má sẽ về Việt Nam”, nhưng đến lúc con cái đã yên bề, họ lại không về nổi—vì cái níu chân không phải là nhà cửa, mà là các con, các cháu.

Cho nên có người chọn cách “2 nơi”: khỏe thì về Việt Nam ở một thời gian, mệt thì quay lại Mỹ gần con cháu. Không ồn ào, không kỳ vọng ai phải phục vụ cảm xúc của mình—mà xem đó như một nhịp thở linh hoạt.

Hồi hương không sai, sai là mang theo ảo tưởng

Có bình luận chua chát: “Đời là một chữ Tiền.” Nghe phũ, nhưng nó nhắc một điều: khi mình dùng tiền để mua sự hiện diện (mời mọc, quà cáp), thì lúc mình dừng trả “chi phí”, sự hiện diện cũng có thể tan.

Nhưng cũng có bình luận công bằng hơn: không phải ai cũng lợi dụng; quan trọng là “ở chọn nơi, chơi chọn bạn”. Người về hưu nếu chỉ sống bằng những cuộc nhậu và những lần tụ tập, thì rồi cũng đến lúc trống trải. Ngược lại, nếu có thú vui riêng, có lịch sinh hoạt riêng, có cộng đồng phù hợp (đọc sách, thể thao, làm vườn, thiện nguyện, du lịch nội địa…), thì Việt Nam vẫn có thể là một nơi sống được—và sống vui.

Nói gọn lại, nhiều Việt Kiều quay về Mỹ không hẳn vì “Việt Nam không đáng sống”, mà vì:

Họ cô đơn giữa chốn quen mà lạ.
Họ thiếu con cháu bên cạnh.
Họ kỳ vọng tình thân vận hành như một “bữa tiệc kéo dài”.
Và họ chưa kịp xây một đời sống mới—ngoài ký ức.

Việt Kiều về Việt Nam sống, sao lại trở lại Mỹ: câu chuyện “hồi hương” kinh hoàng như ác mộng

Quê hương vẫn là quê hương. Nhưng quê hương trong trí nhớ đôi khi là một tấm ảnh cũ: đẹp, ấm, và đứng yên. Còn quê hương ngoài đời là một dòng sông chảy mãi—người thay đổi, nhịp sống thay đổi, tình cảm cũng đổi cách biểu hiện.

Về rồi quay lại Mỹ, đôi khi không phải thất bại. Nó chỉ là một lựa chọn thực tế: nơi nào mình sống bình an hơn, ít tủi hơn, và có người thân ở gần hơn—thì nơi đó hợp với mình lúc này.

Nếu phải gói trong một câu, chắc là: về hưu không cần “về đâu cho đúng”, chỉ cần “ở đâu cho nhẹ lòng”.

Có những chữ nghe qua tưởng vô hại, nhưng rơi vào tai lại làm người ta “ớn”. Nhất là với nhiều người miền Nam vốn quen lời ăn tiếng nói hiền, gọn, lịch sự, ít thích kiểu “quăng” chữ thô vào câu chuyện thường ngày.

Vậy mà vài năm gần đây, chữ “vãi” bỗng tràn lan như mưa trái mùa. Vui cũng “vãi”. Buồn cũng “vãi”. Nóng “vãi”, lạnh “vãi”, mệt “vãi”, sướng “vãi”. Không vui không buồn, gặp nhau cũng “vãi”. Rồi nâng cấp lên một rổ: vãi l…, vãi đái, vãi cứt, vãi linh hồn, vãi chưởng, vãi lúa… nghe đến đâu là thấy… muốn đứng dậy đi chỗ khác.

Có người còn đem chữ đó vào chuyện ăn uống, rao bán kiểu “rẻ vãi…” khiến người nghe bủn rủn. Rẻ kiểu gì mà kéo theo cả một hình ảnh dơ dáy, phản cảm? Tự nhiên món ngon cũng hóa kém duyên.

“Vãi” là gì: không phải “ông vãi bà vãi” đâu nghe
Nhiều người lớn tuổi bực nhất ở chỗ: chữ “vãi” không phải nghĩa “ông vãi, bà vãi” trong nếp cũ miền Nam. “Vãi” ở đây vốn là động từ chỉ hành động vung vãi, quăng rải, kiểu rải muối gạo, quăng tung tóe. Vì vậy khi ghép với những từ tục tĩu, nó tạo cảm giác như “quăng thẳng vô mặt người ta” — vừa thô, vừa gắt, vừa mang tính xúc phạm trực diện.

Bởi vậy, có người mới nói thẳng: chửi tục thì đã là tục, nhưng tục kiểu này nghe “ghê”, nghe “dơ”, nghe như cố tình lấy thứ bẩn để ném ra cho sướng miệng.

Rồi câu chuyện trượt sang một điều ngộ nghĩnh mà cũng buồn: chửi cũng bị kéo vào cuộc phân Nam – Bắc.

Chửi tục “có vần có điệu”: Bắc thành nghệ thuật, Nam lại quen gọn và đậm
Nhiều người nhận xét: người miền Bắc chửi tục có thể… chửi như hát, như làm thơ, lên xuống nhấn nhá, chửi dài hơi, chửi ba ngày ba đêm, chửi thành “nghệ thuật chửi”, “chửi gia truyền”. Những câu kiểu “tiên sư bố”, “tiên sư cha”, rồi đủ biến thể, nghe vừa sắc vừa dai, mà đôi khi còn có nhịp.

Miền Nam thì khác. Nam chửi thường gọn, phang một nhát, kiểu “mổ tổ”, “tổ cha”, “đ… m…” — không cầu kỳ, không vần điệu. Cái gọn đó có khi lại thành “hiền” trong tai người quen.

Cho nên khi nghe kiểu chửi miền Bắc như “đ… bố mày”, nhiều người miền Nam thấy sốc vì vừa nặng vừa hạ nhục, lại kéo theo nghĩa dơ dáy. Người Bắc nghe câu ấy thì “tức điên” là đúng bài, vì nó đánh thẳng vào cái danh dự theo kiểu nhục mạ tận gốc.

Và rồi, cái đáng nói là: giới trẻ miền Nam bây giờ lậm kiểu chửi đó, lậm luôn cả chữ “vãi”.

Từ mạng xã hội bước ra phim ảnh: chửi như nuốt đĩa, ngắt nhéo, “miếng độc” lạm dụng
Không chỉ ngoài đời. Xem webdrama, phim điện ảnh, nhiều nhân vật được gắn mác “miền Nam” mà lại chửi như đọc rap kiểu miền ngoài: ngắt nhéo, nuốt chữ, nhấn nhá, xắn ống quần lên rồi xổ một tràng “thơ vần”. Có người bảo đó là “miếng độc” diễn xuất nên cứ lôi ra hoài.

Nhưng với nhiều khán giả miền Tây, miền Nam “lục tỉnh”, cảm giác là… giả trân. Vì trong nếp nói quê nhà, ít có chuyện chửi như hát, chửi vần điệu làm mình làm mẩy. Miền Nam có thể nóng, có thể bộc trực, nhưng thường không “lên tông” theo kiểu ấy.

Thành ra, sự khó chịu không chỉ vì chữ “vãi”, mà vì cái cảm giác văn hóa vùng miền bị pha trộn đến mức mất giọng.

Nhưng cũng có ý kiến khác: ngôn ngữ sống là vì giới trẻ “bẻ nghĩa”
Dĩ nhiên, không phải ai cũng đồng tình với việc “cấm khẩu” chữ lóng. Có người phản biện rất thực tế: ngôn ngữ sinh động là do giới trẻ tạo ra, họ dùng theo phong trào, theo trend, nên nghĩa đã khác nghĩa gốc. “Vãi” trong miệng nhiều người bây giờ chỉ mang nghĩa “quá đi”, “cực đỉnh”, “nhiều quá”, kiểu “xinh vãi”, “mệt vãi” — nói nhanh cho tiện, chứ không ai nghĩ tới chuyện “quăng cái gì vào mặt ai”.

Và tiếng Việt vốn luôn giao thoa, vùng miền vẫn có đặc trưng riêng nhưng cũng không tránh khỏi hòa trộn. Chấp nhất quá đôi khi chỉ làm mệt thêm.

Nói thẳng như một bình luận: “kệ bọn trẻ” — thế hệ trước viết theo quan điểm thế hệ trước, nhưng không nhất thiết là tiêu chuẩn duy nhất bắt thế hệ sau phải noi theo.

Vấn đề không nằm ở một chữ, mà ở giới hạn của sự lịch sự
Tuy vậy, cái “ngứa tai” của nhiều người miền Nam không phải vô cớ. Vì chữ lóng nào rồi cũng qua, nhưng thói quen văng tục để giao tiếp mà thành bình thường thì đáng lo. Nhất là khi nó đi kèm một mớ từ khác đang lan theo: “chiếc em bé”, “chiếc bà ngoại”, “con xe”, “con iPhone”, “trộm vía”, “xin vía”, rồi “cành”, “củ”, “chục tỏi”… Nghe riết thành nhức đầu.

Ngôn ngữ có quyền thay đổi, nhưng văn hóa cũng có quyền giữ ranh giới. Chữ nào nói ra khiến người đối diện ngượng miệng, nghịch nhĩ, phát sinh ác cảm, thì dù trend có mạnh cỡ nào, nó vẫn khó trở thành “đẹp”.


Người miền Nam có cái duyên riêng: hiền, dễ thương, nói chuyện tự nhiên, ít làm quá. Giữ được cái nết ấy không phải là “bài ngoại” hay “chống vùng miền”, mà là giữ cho mình một phong vị.

Không ai cấm ai nói. Nhưng nếu đã biết chữ đó làm người khác khó chịu, nếu đã biết nó kéo theo hình ảnh thô tục và dơ dáy, thì bớt một chữ cũng đâu có mất gì.

Giữa một thời ngôn ngữ chạy như nước lũ, đôi khi lịch sự lại là một dạng can đảm: biết dừng đúng lúc, biết chọn chữ cho sạch miệng, và giữ cho câu nói của mình còn đáng nghe.

Vừa đáp xuống sân bay, còn chưa kịp ăn tô phở cho tỉnh người, nhiều cô chú anh chị đã được nhắc một điều cực kỳ “rùng rợn”: ngủ nhờ một đêm mà quên khai báo lưu trú/tạm trú là có thể bị phạt. Không phải ai cũng bị hỏi liền tại sân bay, nhưng nếu bị kiểm tra cư trú hoặc có phát sinh giấy tờ, là ví có thể “nhẹ đi” khá nhanh.

Tóm gọn cho dễ hiểu: qua đêm là “lưu trú”, qua tháng là “tạm trú”
Về Việt Nam, hễ ở qua đêm không đúng nơi thường trú (ở nhà người thân, thuê căn hộ, homestay…) thì liên quan tới thông báo lưu trú.
Còn nếu ở từ 30 ngày trở lên (ở nhờ dài ngày, thuê trọ dài hạn…) thì phải đăng ký tạm trú.
Nghe thì đơn giản, nhưng cái “rùng rợn” nằm ở chỗ: nhiều người cứ tưởng “về nhà mình/nhà họ hàng thì thôi”, tới lúc có chuyện mới biết… luật không đùa.

Mức phạt: không đau như gãy tay, nhưng đủ đau như… mất Tết
Từ 15/12/2025, quy định xử phạt theo Nghị định 282/2025/NĐ-CP được nhắc nhiều vì phần cư trú/lưu trú “siết” rõ ràng hơn. Với cá nhân, nhóm lỗi kiểu “không làm đúng quy định về đăng ký tạm trú” hoặc “không thông báo lưu trú/khai báo tạm vắng” có thể bị cảnh cáo hoặc phạt tiền 500.000 – 1.000.000 đồng.
Nói vui: một cái bấm thiếu trên app có thể đổi lấy… một bữa lẩu trả bằng tiền phạt.

Ở khách sạn thì sao? Thường là bạn không phải người chạy giấy
Nếu bạn ở khách sạn/nhà nghỉ/homestay làm check-in đàng hoàng, đưa giấy tờ đầy đủ, thì đa phần cơ sở lưu trú sẽ khai báo. Vì nếu họ không khai báo, họ cũng “toang ví” chứ chẳng riêng gì khách.
Theo quy định, cơ sở lưu trú mà không thực hiện thông báo lưu trú thì mức phạt tăng theo số người không khai báo:
Không khai báo cho 1–3 người: có thể bị phạt 2–4 triệu.
Không khai báo cho 4–8 người: có thể bị phạt 4–8 triệu.
Không khai báo cho từ 9 người trở lên: có thể bị phạt 8–12 triệu.
Vậy nên đừng ngạc nhiên vì sao khách sạn hỏi giấy tờ kỹ: họ không tò mò, họ… sợ phạt.

Vì sao Việt kiều hay “dính”? Vì hay ở nhà người thân—mà ai cũng tưởng “người nhà thì khỏi”
Tình huống dễ “hốt ví” nhất thường không phải khách sạn, mà là: về thăm quê, ở nhà cậu mợ dì chú, rồi nghĩ “nhà mình mà”. Thêm một kiểu nữa là thuê căn hộ, chủ nhà ngại thủ tục, hoặc hai bên nghĩ “thôi kệ, có ai kiểm tra đâu”.
Đến lúc có kiểm tra cư trú, hoặc cần giấy tờ hành chính, hoặc khu phố làm rà soát… là bắt đầu câu chuyện: “Ủa sao chưa khai báo?”

Du lịch nay Sài Gòn mai Nha Trang mốt Hà Nội: khai kiểu gì?
Thực tế, nếu bạn đi kiểu du lịch liên tục và ngủ ở khách sạn, thường khách sạn lo khai báo theo từng điểm lưu trú. Bạn chỉ cần làm đúng một việc: check-in đúng quy trình, đưa giấy tờ, đừng “ngại phiền” rồi bỏ qua.
Còn nếu bạn “du lịch bụi phiên bản gia đình”: ngủ nhà người quen mỗi nơi một đêm, thì nên nhắc nhẹ chủ nhà chuyện thông báo lưu trú để khỏi rắc rối.

3 mẹo nhỏ để khỏi bị “hốt ví” oan
Một: ở khách sạn/homestay thì check-in chuẩn, hỏi khéo “anh/chị đã khai báo lưu trú giúp em chưa?” cho chắc.
Hai: ở nhà người thân vài hôm trở lên, nhắc gia đình hỗ trợ thông báo lưu trú; còn ở từ 30 ngày thì tính luôn đăng ký tạm trú cho đúng bài.
Ba: đã có kênh làm trực tuyến (tùy điều kiện tài khoản/địa phương) thì làm sớm cho khỏe, khỏi “để mai tính” rồi mai… quên luôn.

Về thăm quê cho vui, đừng để ví bị “thăm” trước
Về Việt Nam là để thăm nhà, thăm họ hàng, ăn uống cho đã, chứ không ai muốn mở màn chuyến đi bằng màn “đóng học phí hành chính”. Không cần hoảng loạn kiểu “vừa xuống máy bay là bị bế đi”, nhưng cũng đừng chủ quan kiểu “không ai kiểm tra đâu”.
Thời buổi này, thứ đáng sợ nhất không phải ma—mà là quên khai báo rồi bị hốt ví trong im lặng.

Từ một giọng ca dân ca - trữ tình quen thuộc của thập niên 1990, ca sĩ Hà Phương bước sang một chương hoàn toàn khác khi trở thành phu nhân của tỷ phú gốc Việt hàng đầu nước Mỹ, được công chúng gọi tên như “nữ ca sĩ giàu nhất Việt Nam”.


Hà Phương sinh năm 1972, lớn lên trong một gia đình có nền tảng nghệ thuật rõ. Cô là chị em ruột với Cẩm Ly và Minh Tuyết - hai cái tên đều có vị thế vững chắc trong làng nhạc. Nếu Cẩm Ly gắn liền với danh xưng “chị Tư quốc dân”, “nữ hoàng dân ca”, Minh Tuyết thành công rực rỡ ở thị trường hải ngoại với hình ảnh quyến rũ, hiện đại, thì Hà Phương lại chọn cho mình con đường chậm rãi hơn, gắn bó với dân ca Nam Bộ và những ca khúc trữ tình mang màu sắc quê hương.

Bước ngoặt đầu tiên của Hà Phương đến vào năm 1991 khi cô lọt Top 10 cuộc thi Tiếng hát Truyền hình. Thời điểm đó, giọng ca trong trẻo, mộc mạc nhưng giàu cảm xúc giúp cô nhanh chóng được khán giả nhớ mặt gọi tên. Tên tuổi Hà Phương gắn chặt với giai đoạn hoàng kim của series âm nhạc Mưa Bụi, nơi cô trở thành một trong những giọng ca nữ được yêu thích nhất. Sự kết hợp ăn ý với Trần Sang trong các ca khúc như Sông Quê, Hoa Cau Vườn Trầu từng tạo nên hiện tượng, giúp Hà Phương trở thành gương mặt quen thuộc với khán giả cả nước suốt nhiều năm liền.

Khi sự nghiệp đang ổn định, năm 2000, Hà Phương sang Mỹ định cư. Quyết định này đánh dấu giai đoạn thứ hai trong hành trình nghệ thuật của cô. Tại hải ngoại, Hà Phương tiếp tục hoạt động ca hát, cộng tác thường xuyên với các trung tâm nghệ thuật lớn. Dù không xuất hiện dày đặc, cô vẫn giữ được vị trí riêng nhờ dòng nhạc trữ tình - dân ca mang đậm dấu ấn cá nhân. Trong suốt sự nghiệp, Hà Phương đã phát hành khoảng 12 album solo, duy trì việc đi hát đều đặn.



Không dừng lại ở âm nhạc, Hà Phương còn lấn sân sang điện ảnh. Năm 2017, cô tham gia dự án phim Finding Julia, đồng thời đảm nhận vai trò sản xuất. Bộ phim có sự góp mặt của các diễn viên Hollywood như Richard Chamberlain và Andrew McCarthy, cho thấy tham vọng nghiêm túc của Hà Phương trong việc thử sức ở lĩnh vực mới, thay vì chỉ dừng ở mức “đóng cho biết”.

Điều khiến Hà Phương trở thành tâm điểm truyền thông nhiều năm qua đến từ cuộc hôn nhân với tỷ phú Chính Chu. Năm 2000, Hà Phương kết hôn với vị doanh nhân gốc Việt được xếp vào nhóm tỷ phú hàng đầu tại Mỹ. Từ đó, Hà Phương gắn liền với hình ảnh một nữ ca sĩ sở hữu khối tài sản khiến nhiều người choáng ngợp. Theo các ước tính, tổng giá trị tài sản của vợ chồng Hà Phương hiện rơi vào khoảng 1,5 tỷ USD, tương đương khoảng 40.000 tỷ đồng.

Cuộc sống của Hà Phương tại Mỹ được ví như “bà hoàng” đúng nghĩa. Gia đình cô sở hữu căn penthouse nằm ở tầng 89 và nửa tầng 90 của Trump World Tower, với diện tích gần 1.400 m², gồm 34 phòng và giá trị được công bố khoảng 34,3 triệu USD.

Ngoài bất động sản tại New York, vợ chồng Hà Phương còn có nhiều biệt thự lớn tại Mỹ, cùng các phương tiện xa xỉ như phi cơ riêng, trực thăng và bộ sưu tập siêu xe. Nữ ca sĩ cũng nhiều lần xuất hiện với trang sức kim cương đắt đỏ, trong đó có chiếc nhẫn được cho là trị giá khoảng 1 triệu USD.

Dù sở hữu khối tài sản khổng lồ, Hà Phương không lựa chọn lối sống phô trương. Nhiều năm qua, nữ ca sĩ dành nhiều tâm huyết cho hoạt động cộng đồng thông qua quỹ thiện nguyện do cô sáng lập nhằm hỗ trợ trẻ em nghèo và nghệ sĩ có hoàn cảnh khó khăn. Hà Phương từng chia sẻ toàn bộ lợi nhuận từ các hoạt động nghệ thuật của mình đều được dùng cho mục đích thiện nguyện, coi đó như một cách trả ơn cuộc đời sau những gì cô đã nhận được.

Những năm gần đây, Hà Phương thường xuyên trở về Việt Nam, tham gia một số chương trình truyền hình, thực hiện dự án âm nhạc mới và xuất hiện cùng Cẩm Ly - Minh Tuyết trong các dịp đặc biệt. Không còn hoạt động dày đặc như thời đỉnh cao, nhưng mỗi lần tái xuất, Hà Phương vẫn nhận được sự quan tâm lớn. Gia đình Hà Phương, Cẩm Ly, Minh Tuyết trở thành gia đình hiếm hoi có 3 cô con gái cực phẩm, đều là giọng ca thực lực và có cuộc sống sang chảnh nhiều người ngưỡng mộ.

✨Diễn viên chính: Quách Kinh Phi, Vương Thiên Nguyên, Triệu Kim Mạch
🎬Miêu tả:Tẩy Trắng kết hợp nhiều yếu tố như tội phạm, điều tra hình sự, tâm lý học để xây dựng cốt truyện, kể về câu chuyện của đội trưởng đội cảnh sát hình sự Bành Triệu Lâm, người luôn kiên định giữ vững lý tưởng về công lý. Trong cuộc đấu tranh giữa ánh sáng và bóng tối, anh không ngừng truy đuổi tội phạm, trải qua mười năm và vượt qua ngàn dặm, cuối cùng đưa những kẻ tội phạm cực đoan, cố chấp và độc ác ra trước pháp luật. Bộ phim có sự tham gia của các diễn viên thực lực như Quách Kinh Phi, Vương Thiên Nguyên, Triệu Kim Mạch, do đạo diễn Tào Khải chỉ đạo, biên kịch Trần Bình chắp bút, thể hiện niềm tin và sự kiên trì chảy trong huyết quản của lực lượng cảnh sát nhân dân, chính nghĩa luôn chiến thắng tà ác.

Có lẽ không có biểu hiện quyền lực nào trần trụi hơn cảnh một tổng thống đương nhiệm bị lôi khỏi thủ đô của mình giữa đêm, rồi “biến mất” trên một chuyến bay rời khỏi đất nước.

Chỉ bằng một bài đăng ngắn ngủi trên mạng xã hội, Tổng thống Donald Trump phát tín hiệu rằng ông có thể hành động nhanh, bất ngờ, quyết liệt — và trong mắt nhiều người, có thể cả liều lĩnh — để đạt các mục tiêu đối ngoại vốn thay đổi theo từng thời điểm. Sự quyết đoán ấy tạo ra cảm giác Hoa Thịnh Đốn (Washington) đang vận hành như một lưỡi dao: cắt rất ngọt, nhưng cũng có thể để lại vết thương khó cầm máu cho trật tự quốc tế.

“Bắt người để đưa ra tòa Mỹ”: mô thức quen mà lần này là ngoại lệ cực lớn
Chiến dịch đưa Tổng thống Ủy Nội Thụy Lạp (Venezuela) Nicolás Maduro và phu nhân rời khỏi nơi được bảo vệ nghiêm ngặt ở Gia Lạp Gia Tư (Caracas) để “đối mặt hệ thống tòa án Mỹ” — nếu đúng như các thông tin được thuật lại — có vẻ đi theo một mô thức cực đoan nhưng vẫn quen thuộc của Hoa Thịnh Đốn (Washington): truy đuổi một “kẻ đào tẩu” bị coi là tội phạm, treo thưởng tới 50 triệu USD, rồi ra tay bắt giữ.

Nhưng điểm dị thường nằm ở chỗ: Maduro là nguyên thủ quốc gia. Dù cáo trạng ghi gì, câu chuyện này vẫn sẽ mang mùi chính trị rất nặng. Bởi Ủy Nội Thụy Lạp (Venezuela) từ lâu đã là “mục tiêu” trong nhiều tầng mục tiêu của Mỹ — từ chống ma túy, năng lượng, cho đến sắp xếp lại liên minh trong khu vực.

“Vừa đúng mục tiêu, vừa mắc nghịch lý”: lý do Mỹ muốn Maduro ra đi
Các đời Nhà Trắng nối tiếp nhau đều muốn loại bỏ chế độ cánh tả ở Ủy Nội Thụy Lạp (Venezuela) — bị mô tả là độc đoán và đôi lúc bạo lực — nhưng lý do mỗi thời lại được đóng gói khác nhau. Trong nhiệm kỳ hai của Trump, lập luận nổi bật là coi Maduro như “trùm” một mạng lưới buôn ma túy khu vực; việc kết thúc vai trò đó được đưa lên thành lý do chính đáng hóa áp lực kinh tế và quân sự.

Tuy nhiên, chính lập luận ấy tạo ra một nghịch lý: nếu Maduro là “trùm tội phạm”, thì ông không thể đơn giản “tự bước xuống” rồi an toàn đi về, như một nhân vật chính trị bình thường. Ông bị biến thành một đối tượng pháp lý — và một khi đã là đối tượng pháp lý, “ra đi êm thấm” gần như là điều xa xỉ.

Thêm một điểm gai góc khác: bằng chứng về vai trò “đỉnh cây” trong hệ sinh thái ma túy khu vực bị cho là không mạnh như Hoa Thịnh Đốn (Washington) mong muốn. Ủy Nội Thụy Lạp (Venezuela) bị cáo buộc để lọt ma túy qua không phận và bờ biển; Colombia — nước sản xuất cocaine lớn nhất thế giới — lại nằm ngay bên kia biên giới. Nhưng các cartel ở Mexico và Colombia vốn là những tay chơi lớn hơn, trong khi lại không chịu mức tập trung quân sự kiểu “đánh thẳng vào thủ đô” như Gia Lạp Gia Tư (Caracas) vừa trải qua. Chính sự lệch pha ấy khiến nhiều người càng tin: đây sẽ luôn “có màu chính trị”, dù được bọc bằng ngôn ngữ pháp lý.

Tham vọng “sân sau”: bóng dáng một “Monroe Doctrine” phiên bản mới
Ở trung tâm sâu nhất của vụ việc là tham vọng mở rộng ảnh hưởng của Hoa Thịnh Đốn (Washington) lên “vùng gần kề” của mình — điều nhiều người gọi là một phiên bản cập nhật của Học thuyết Monroe. Một Ủy Nội Thụy Lạp (Venezuela) “ngoan” hơn sẽ có lợi cho thị trường năng lượng, nhưng quan trọng không kém là bài toán di cư: hàng triệu người Ủy Nội Thụy Lạp (Venezuela) đang tìm nơi trú ẩn tại Mỹ sẽ có một nơi để quay về nếu Gia Lạp Gia Tư (Caracas) đổi trục.

Nhưng mọi toan tính đều gặp câu hỏi lạnh lùng nhất: sau khi kéo được Maduro ra khỏi bàn, Mỹ và các bên còn lại sẽ đặt quân cờ nào lên thay?

Gia Lạp Gia Tư (Caracas) im tiếng, nhưng chính quyền nói “không biết ông ấy ở đâu”
Trong lúc Hoa Thịnh Đốn (Washington) phát tín hiệu chiến thắng, phía Ủy Nội Thụy Lạp (Venezuela) lại rơi vào trạng thái vừa cứng rắn vừa hoang mang. Phó Tổng thống Delcy Rodríguez nói chính phủ không biết Maduro và Đệ nhất phu nhân Cilia Flores đang ở đâu, đồng thời yêu cầu Mỹ phải đưa ra “bằng chứng còn sống”. Bà cũng cho biết các đợt tấn công gây thiệt mạng cho quan chức, quân nhân và dân thường ở nhiều nơi.

Bộ trưởng Quốc phòng Ủy Nội Thụy Lạp (Venezuela) tuyên bố Mỹ đã dùng tên lửa và rocket đánh vào các khu vực đô thị, gọi đây là “xâm lược” và là “nỗi nhục lớn nhất” đất nước từng chịu, đồng thời thề sẽ kháng cự.

Nhưng tại hiện trường, bầu trời Gia Lạp Gia Tư (Caracas) có lúc lại yên ắng vài giờ liền. Nhà báo tường thuật nghe nhiều máy bay và trực thăng đi qua trước đó, rồi thành phố chìm vào im lặng. Người dân phần lớn chọn ở nhà, chờ tin — một kiểu bình tĩnh căng thẳng, như đứng trước cửa bão.

Nga đòi “làm rõ ngay lập tức”, cảnh báo vi phạm chủ quyền và luật quốc tế
Moscow phản ứng gay gắt. Nga kêu gọi “làm rõ ngay lập tức” về việc Maduro và phu nhân bị cưỡng bức đưa ra khỏi Ủy Nội Thụy Lạp (Venezuela) trong các hành động mà họ gọi là “gây hấn” của Mỹ. Nga nói nếu đúng, đây là “vi phạm không thể chấp nhận” đối với chủ quyền của một quốc gia độc lập — điều được coi là nguyên tắc cốt lõi của luật quốc tế.

Trước đó, Nga cũng đã lên án Mỹ bằng cụm chữ nặng nề “hành vi xâm lược vũ trang”, cho rằng mọi “lý do biện minh” đều không đứng vững.

Châu Âu phản ứng dồn dập: kêu gọi tôn trọng Hiến chương LHQ, tránh leo thang
Nhiều lãnh đạo châu Âu lên tiếng trong trạng thái vừa theo dõi vừa dè chừng.

Đại diện đối ngoại của EU, Kaja Kallas, nói đã trao đổi với Ngoại trưởng Marco Rubio và phía EU tại Gia Lạp Gia Tư (Caracas); EU nhắc lại quan điểm Maduro “thiếu tính chính danh”, ủng hộ chuyển tiếp hòa bình, đồng thời kêu gọi tôn trọng luật quốc tế và Hiến chương Liên Hiệp Quốc.

Bỉ cho biết đại sứ quán ở Bogotá “kích hoạt tối đa” để ứng phó và theo dõi cùng đối tác châu Âu. Hà Lan nói tình hình Gia Lạp Gia Tư (Caracas) “chưa rõ ràng”, vẫn liên lạc với cơ quan ngoại giao tại Ủy Nội Thụy Lạp (Venezuela). Ba Lan kiểm tra số công dân ở Ủy Nội Thụy Lạp (Venezuela) và nói chưa có thông tin ai cần trợ giúp khẩn. Tây Ban Nha nói đang theo dõi sát, các cơ quan đại diện vẫn hoạt động và kêu gọi giảm căng thẳng.

Trong khi đó, Belarus tuyên bố lên án mạnh mẽ và gọi hành động của Mỹ là “mối đe dọa trực tiếp” đối với hòa bình và an ninh quốc tế.

Hậu trường chiến dịch: Delta Force, CIA theo dõi vị trí, dấu nhiệt NASA gần Fort Tiuna
Các chi tiết hậu trường được thuật lại cho thấy Trump đã “bật đèn xanh” vài ngày trước để bắt Maduro. Nhiệm vụ được cho là do Delta Force thực hiện; vị trí của Maduro được CIA theo dõi, trong bối cảnh Trump từng cho phép hoạt động bí mật trong lãnh thổ Ủy Nội Thụy Lạp (Venezuela) từ vài tháng trước.

Một chi tiết đáng chú ý khác đến từ dữ liệu vệ tinh: hệ thống NASA FIRMS ghi nhận hai “dấu nhiệt” gần Fort Tiuna — một cơ sở quân sự lớn — vào rạng sáng, trùng với các video được định vị địa lý cho thấy cháy lớn và nổ quanh khu vực này. FIRMS thường dùng để phát hiện bất thường nhiệt như cháy kéo dài, giúp phác họa thêm “hậu cảnh” của một đêm bị xé toạc.

Ủy Nội Thụy Lạp (Venezuela) sau Maduro: hiến pháp, sụp đổ, hay quân đội lên nắm?
Tương lai gần của Ủy Nội Thụy Lạp (Venezuela) mù mịt như chính bầu trời Gia Lạp Gia Tư (Caracas) sau khói lửa. Theo hiến pháp Ủy Nội Thụy Lạp (Venezuela), nếu xảy ra “vắng mặt tuyệt đối” của tổng thống, quyền lực sẽ chuyển sang Phó Tổng thống Delcy Rodríguez, và một cuộc bầu cử phải được tổ chức trong vòng 30 ngày; tổng thống mới sẽ có nhiệm kỳ trọn 6 năm.

Nhưng hiến pháp chỉ là một kịch bản. Thực tế có thể rẽ sang những ngả khác:
- Kịch bản chế độ rạn vỡ: các nhân vật chóp bu có thể từ chức, bỏ chạy, hoặc tan hàng. Phe đối lập trong và ngoài nước sẽ coi đây là cơ hội vàng. Đối lập nói tổng thống “hợp pháp” là Edmundo González — chính trị gia đang lưu vong ở Tây Ban Nha. Ông được nhắc là có hậu thuẫn mạnh của phong trào dân chủ do María Corina Machado dẫn dắt; phong trào này từng tuyên bố sẵn sàng cho một chuyển tiếp “trật tự và hòa bình” khi Maduro rời khỏi quyền lực.
- Kịch bản quân đội: một cuộc tiếp quản của lực lượng vũ trang là khả năng không thể loại trừ. Bộ trưởng Quốc phòng Vladimir Padrino López đã phát biểu cứng rắn rằng Ủy Nội Thụy Lạp (Venezuela) sẽ chống lại sự hiện diện của lực lượng nước ngoài, gọi đây là “cuộc sỉ nhục lớn nhất” đất nước phải gánh.

Maduro ra đi — nếu đúng như phía Mỹ nói — là một chiến thắng cho Trump.

Rạng sáng Thứ Bảy, Gia Lạp Gia Tư (Caracas) không bừng tỉnh bằng chuông nhà thờ hay tiếng xe cộ cuối tuần. Thành phố thức dậy bởi tiếng nổ, bởi âm thanh nặng nề của máy bay và trực thăng xé qua bầu trời, và bởi một câu hỏi treo lơ lửng trên từng con phố: chuyện gì vừa xảy ra?

Trong khi người dân Ủy Nội Thụy Lạp (Venezuela) còn chưa kịp hiểu, thì ở Hoa Thịnh Đốn (Washington), một chi tiết khác lại gây chấn động không kém: Quốc hội Mỹ được thông báo về chiến dịch… sau khi mọi thứ đã diễn ra.

“Xong việc rồi mới báo”: Quốc hội nhận thông tin sau chiến dịch
Theo một nguồn tin am hiểu vấn đề, chính quyền Trump bắt đầu thông báo cho lãnh đạo Quốc hội và các ủy ban then chốt về chiến dịch bắt giữ Tổng thống Nicolás Maduro sau khi sự việc đã xảy ra. Lý do được đưa ra là thẩm quyền của Tổng thống Donald Trump theo Điều II Hiến pháp Mỹ – điều khoản xác định tổng thống là Tổng tư lệnh quân đội.

Đây là điểm khiến nhiều người lập tức nhíu mày. Bởi trong nhiều chiến dịch quân sự trước đây, các đời tổng thống thường thông báo cho lãnh đạo Quốc hội trước khi hành động. Nhưng với chính quyền Trump, việc “không báo trước” không còn là chuyện hiếm, mà gần như đã thành một phong cách điều hành: nhanh, gọn, và đặt Quốc hội vào thế chạy theo.

Mike Lee và lời “giải thích Điều II”: bảo vệ người thi hành lệnh bắt
Cũng trong sáng Thứ Bảy, Thượng nghị sĩ Cộng Hòa Mike Lee (Utah) viết rằng Ngoại trưởng Marco Rubio nói với ông: hành động này nhằm bảo vệ nhân sự Mỹ đang tìm cách bắt Maduro, và hợp pháp theo Điều II. Nghĩa là, theo cách lập luận ấy, đây không chỉ là “tấn công”, mà là một lớp hỏa lực và hành động quân sự để che chắn cho việc thi hành lệnh bắt.

Nhưng câu hỏi chính trị – pháp lý vẫn còn đó: “bảo vệ nhân sự” đến mức nào thì trở thành một chiến dịch quân sự quy mô lớn? Và khi không có tuyên chiến hay ủy quyền dùng vũ lực, ranh giới hiến định nằm ở đâu?

Lời cũ của Susie Wiles: “Đánh Venezuela cần Quốc hội”
Sự việc càng khiến dư luận chú ý khi nhắc lại một chi tiết trước đó: Chánh văn phòng Nhà Trắng Susie Wiles từng nói trong một cuộc phỏng vấn với Vanity Fair rằng các cuộc tấn công của Mỹ vào Ủy Nội Thụy Lạp (Venezuela) sẽ cần sự chấp thuận của Quốc hội. Và bây giờ, khi một chiến dịch bị mô tả là “bắt giữ nguyên thủ” lại diễn ra theo kiểu “thông báo sau”, lời nói ấy bỗng trở thành một chiếc gương khó chịu.

Colombia “không được báo trước”: đồng minh thân cận cũng bị đặt ngoài vòng kế hoạch
Không chỉ Quốc hội Mỹ bị đặt vào thế biết sau. Colombia – đồng minh an ninh đáng tin cậy nhất của Hoa Thịnh Đốn (Washington) ở Nam Mỹ – cũng không nhận được cảnh báo trước khi chiến dịch diễn ra, theo một nguồn tin Colombia. Nguồn tin này nói Bogotá biết về khả năng Mỹ có kế hoạch bắt Maduro, nhưng không hề biết khi nào và bằng cách nào Mỹ sẽ thực hiện.

Và vì thế, Colombia đang điều lực lượng ra biên giới với Ủy Nội Thụy Lạp (Venezuela), vừa “vì lý do nhân đạo”, vừa để ngăn chặn lực lượng du kích ELN – nhóm đã lên tiếng phản đối sự can thiệp của Mỹ bên trong Ủy Nội Thụy Lạp (Venezuela). Một động thái nghe như thủ tục, nhưng thực tế là lời thừa nhận: chỉ cần một biến cố lớn ở Caracas, biên giới sẽ là nơi chịu áp lực đầu tiên.

Trước đó vài tháng, ngoại trưởng Colombia Rosa Yolanda Villavicencio Mapy từng nói việc Maduro ra đi theo con đường đàm phán có thể là lựa chọn “lành mạnh” nhất. Nhưng ngay sau đó, chính phủ Colombia đã vội làm rõ rằng phát biểu ấy không nên bị hiểu thành việc ủng hộ Maduro từ bỏ quyền lực, nhấn mạnh Colombia không muốn can thiệp vào nội bộ nước khác. Một kiểu “đính chính” cho thấy Bogotá luôn phải đi trên dây: vừa là đồng minh Mỹ, vừa không muốn thành kẻ châm ngòi trong khu vực.

Gia Lạp Gia Tư (Caracas) sáng Thứ Bảy: tiếng nổ, trực thăng, và đường phố trống bất thường
Từ hiện trường, nhà báo Mary Mena kể lại với CNN rằng bà tỉnh dậy vì “tiếng động lớn” và “những tiếng nổ” vào rạng sáng. Người dân ban đầu không biết điều gì đang xảy ra, nhưng ai cũng cảm nhận một điều: có chuyện rất lớn, vì tiếng nổ dồn dập, và bầu trời đầy tiếng máy bay cùng trực thăng.

Truyền hình nhà nước Ủy Nội Thụy Lạp (Venezuela) phát hình ảnh đường phố Gia Lạp Gia Tư (Caracas) trống lạ thường đối với một ngày Thứ Bảy. Đôi khi, sự vắng lặng nói nhiều hơn tiếng la hét: nó là bản năng tự vệ của một thành phố không biết cơn bão sẽ quét thêm bao lâu.

Pam Bondi: “sẽ sớm nếm toàn bộ cơn thịnh nộ của công lý Mỹ”
Tổng chưởng lý Mỹ Pam Bondi tuyên bố Maduro sẽ “sớm đối diện toàn bộ cơn thịnh nộ của công lý Mỹ, trên đất Mỹ, trong tòa án Mỹ” sau khi bị bắt tại Ủy Nội Thụy Lạp (Venezuela). Bà dẫn lại cáo trạng nhắm vào Maduro với các tội danh nghiêm trọng, gồm âm mưu narco-terrorism, âm mưu đưa cocaine vào Mỹ, cùng các cáo buộc liên quan đến súng máy và thiết bị hủy diệt, mức án sẽ là cao nhất (tử hình).

Maduro từng bị truy tố bởi công tố liên bang khu Nam New York từ năm 2020. Tuy nhiên, vào sáng Thứ Bảy, vị trí chính xác của ông được nói là vẫn chưa được làm rõ một cách công khai.

Bondi cảm ơn Trump và quân đội Mỹ vì “nhiệm vụ đáng kinh ngạc và rất thành công” để bắt “hai đối tượng bị cáo buộc là những kẻ buôn ma túy quốc tế”, ám chỉ Maduro và phu nhân.

Nga đòi “làm rõ ngay lập tức”: nói đây là vi phạm chủ quyền và luật quốc tế
Moscow phản ứng mạnh. Bộ Ngoại giao Nga nói “cực kỳ quan ngại” trước thông tin Maduro và vợ bị cưỡng bức đưa ra khỏi Ủy Nội Thụy Lạp (Venezuela) trong các hành động mà họ gọi là “gây hấn” của Mỹ, và kêu gọi “làm rõ ngay lập tức” tình hình.

Nga nhấn mạnh: nếu đúng, đây là “vi phạm không thể chấp nhận” đối với chủ quyền của một quốc gia độc lập – nguyên tắc cốt lõi của luật quốc tế. Trước đó, Nga cũng đã lên án đây là “hành động xâm lược vũ trang”, cho rằng mọi “lý do biện minh” đều không đứng vững.

Mark Carney đã rút lui khỏi cuộc đàm phán với Trump.

Không phải tạm dừng.
Không phải giảm leo thang.
Mà là rút lui hoàn toàn.

Tất cả các cuộc đàm phán thương mại theo từng lĩnh vực đều bị hủy bỏ cho đến khi Washington ổn định tình hình — thép, nhôm, ô tô, năng lượng, đất hiếm. Chấm dứt. Carney từ chối đánh cược nền kinh tế Canada vào trò chơi may rủi thuế quan từ một nhiệm kỳ tổng thống đầy hỗn loạn. Đây không phải là sự coi thường. Đó là chiến lược.
Thuế quan của Trump không phải là đàm phán — mà là một trò tống tiền bảo kê. Trừng phạt các đồng minh, úp mở về các ngoại lệ, viết lại luật chơi giữa chừng, và gọi đó là đòn bẩy. Carney đã nhìn thấy cái bẫy và bác bỏ nó: không có ngoại lệ, không có thỏa thuận hoảng loạn, không có sự nhượng bộ.

Động thái thực sự? Gộp tất cả mọi thứ vào cuộc thương lượng CUSMA năm 2026. Điều đó tước bỏ đòn bẩy ngắn hạn của Trump, khôi phục thương mại dựa trên luật lệ, tập hợp các đồng minh lại với nhau, và tước đi của ông ta màn kịch về những “chiến thắng” nhất thời. Hỗn loạn sinh sôi nảy nở từ sự ồn ào. Các thể chế vận hành dựa trên cấu trúc. Carney đã chọn sự ổn định.

Canada không hề tuyệt vọng. Chúng ta kiểm soát các khoáng sản quan trọng, các tuyến đường năng lượng sạch, tầm ảnh hưởng ở Bắc Cực và lòng tin quốc tế. Trump cần Canada hơn nhiều so với việc Canada cần những thay đổi tâm trạng của ông ta. Vì vậy, Ottawa đã rút lui.

Không ổn định. Không thỏa thuận.

Đó không phải là kiêu ngạo. Đó là chủ quyền.

Bà Đinh Thị Lan bị cáo buộc đã đăng tải 6 video có nội dung sai sự thật xúc phạm uy tín, danh dự của bà Nguyễn Phương Hằng và chồng là ông Huỳnh Uy Dũng.

Hành vi của bà Đinh Thị Lan, 49 tuổi, được nêu trong cáo trạng VKSND TP HCM mới ban hành truy tố về tội Lợi dụng quyền tự do dân chủ xâm phạm lợi ích của nhà nước, quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân theo khoản 1 Điều 331 Bộ luật Hình sự.


Bà Đinh Thị Lan trong video "xúc phạm" vợ chồng bà Nguyễn Phương Hằng.

Theo cáo trạng, bà Lan từ nhỏ sống với gia đình ở Tuyên Quang, năm 1988 vào Kiên Giang, đi học hết lớp 2/12, năm 1994 lên TP HCM làm thuê. Hiện, bà này bị tạm giam ở trại tạm giam Chí Hòa.

Bà Lan sở hữu tài khoản YouTube mang tên "Lan Đinh". Năm 2021, bị can tự ghi hình 6 video clip và phát tán trên không gian mạng qua tài khoản này.

Kết luận giám định ngày 17/4/2024 của Sở Thông tin và Truyền thông (cũ) xác định 6 video trên chứa nội dung bịa đặt, sai sự thật, xúc phạm nghiêm trọng uy tín, danh dự, nhân phẩm của bà Nguyễn Phương Hằng và ông Huỳnh Uy Dũng; đồng thời đưa lên không gian mạng các thông tin thuộc bí mật cá nhân, bí mật gia đình và đời sống riêng tư, trái quy định pháp luật.

Hành vi của Đinh Thị Lan bị xác định vi phạm điểm a, b khoản 3 Điều 16; điểm d khoản 1 Điều 17 Luật An ninh mạng 2018 và điểm d khoản 1 Điều 5 Nghị định 72/2013/NĐ-CP của Chính phủ về quản lý, cung cấp, sử dụng dịch vụ Internet và thông tin trên mạng. Nhà chức trách đánh giá hành vi của Lan xâm phạm quyền, lợi ích hợp pháp của cá nhân, gây ảnh hưởng xấu đến an ninh, trật tự, an toàn xã hội.

Cũng theo cáo trạng, tại Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an TP HCM, ban đầu Đinh Thị Lan khai 6 video clip do mình ghi hình tại nhà trên đường Lê Đức Thọ, quận Gò Vấp (cũ) và đăng tải lên kênh YouTube "Lan Đinh". Lan thừa nhận tự quay hình và phát ngôn những nội dung chưa được kiểm chứng liên quan đến ông Huỳnh Uy Dũng và bà Nguyễn Phương Hằng.

Sau đó, Lan thay đổi lời khai, thừa nhận có ghi hình các phát ngôn nêu trên nhưng cho rằng mình không đăng lên mạng xã hội. Tuy nhiên, Cơ quan Cảnh sát điều tra xác định có đủ căn cứ chứng minh Đinh Thị Lan là người đăng tải các video này.

Trong vụ án bà Nguyễn Phương Hằng và đồng phạm xúc phạm một số cá nhân, bà Lan được triệu tập đến tòa với tư cách người có quyền nghĩa vụ liên quan. Tuy nhiên, tại phiên tòa phúc thẩm hồi tháng 4/2024, bà Lan từng đề nghị tòa xem lại tư cách tố tụng của mình là bị hại chứ không phải là người liên quan.

VietBF@sưu tập

Trưa Munich, lịch bay ghi 12:35 cất cánh thẳng về Sài Gòn. Hành khách được boarding đúng giờ, lên máy bay gần đủ từ khoảng 12:00, ai cũng tự nhủ: “Vậy là yên rồi, sắp về nhà.”
Nhưng rồi loa vang lên giọng cơ trưởng: chuyến bay cần cúp điện 5 phút để kiểm tra. Nghe tới chữ “cúp điện” sau khi đã lên tàu bay, nhiều người tự nhiên thấy… lạnh sống lưng. Bình thường có mấy ai đang ngồi yên trong khoang mà lại tắt điện toàn bộ?

Delay 30 phút… rồi 1 tiếng… rồi hơn 3 tiếng trên ghế
Cơ trưởng báo delay 30 phút. Hết 30 phút, lại báo delay thêm 1 tiếng. Cứ thế, thời gian trôi như nhỏ giọt, trong khi ai cũng đã thắt dây, đã “ổn định chỗ ngồi”, đã chuẩn bị tâm thế cất cánh.
Cuối cùng, sau hơn 3 tiếng chờ ngay trên máy bay, vẫn không khắc phục được sự cố: hành khách được mời xuống lại nhà ga. Lúc ấy, cảm giác không còn là “trễ” nữa, mà là một kiểu mệt rã rời: lên rồi xuống, xếp hàng rồi lại xếp hàng, hy vọng rồi hụt hẫng.

16:08 ở Munich: trễ gần 4 tiếng, hãng vẫn im lặng
Tới khoảng 16:08 (giờ địa phương), nghĩa là trễ gần 4 giờ, hãng vẫn chưa có phản hồi rõ ràng: bay lại khi nào, đổi máy bay hay chờ sửa, có hỗ trợ gì không… mọi thứ mù mịt.
Cái khổ nhất của delay dài không chỉ là mất thời gian, mà là không biết sẽ còn kéo tới khi nào. Không ai chịu nổi cảnh “đợi mà không có mốc”. Tết thì ở quê đang đếm ngày, còn ở đây hành khách đếm phút.

Boeing 787-9 và khoang máy bay “đứng hình”
Chiếc hôm đó là Boeing 787-9. Nhìn tấm hướng dẫn an toàn bay trên tay, tự nhiên thấy nó không còn là tờ giấy cho có: nó như một lời nhắc rằng bay đường dài là chuyện của kỹ thuật, và kỹ thuật thì không bao giờ được phép “liều”.
Khoang máy bay có lúc đông người đứng lối đi, không khí nặng nề vì chờ đợi. Ai cũng muốn an toàn, nhưng không ai muốn bị thả trôi trong im lặng. An toàn là điều tốt—nhưng thông tin và cách xử lý tình huống cũng là một phần của “dịch vụ an toàn”.

Trời châu Âu xấu: người bị kẹt 4 tiếng, người 13.5 tiếng, người qua đêm
Bên dưới câu chuyện là cả một “mùa delay” của châu Âu: bão tuyết, lạnh bất thường, sân bay tắc nghẽn, chuyến nối chuyến dây chuyền. Có người kể bay Emirates Hamburg – Dubai bị trễ hơn 4 tiếng, kéo theo lỡ chuyến về Hà Nội, phải ở lại Dubai 1 ngày vì mỗi ngày chỉ có một chuyến.
Có người còn “đón năm mới” ngay trên máy bay ở Warsaw: ngồi chờ gần 4.5 tiếng, rồi xuống terminal vật vờ, mãi 9 tiếng sau mới được bay—tổng delay 13.5 tiếng. Nghe vậy để biết: đôi khi không phải chỉ một hãng, mà là cả hệ thống đang chịu trận vì thời tiết và kỹ thuật.

“Chậm mà chắc” là đúng… nhưng quyền lợi hành khách cũng phải rõ ràng
Nhiều người nhắc nhau: thà phát hiện lỗi trước khi cất cánh còn hơn đang bay mới trục trặc. Điều đó đúng. Không ai muốn đổi vài giờ chờ lấy một chuyến bay rủi ro.
Nhưng cũng có người thẳng thắn: delay dài thì hành khách cần được hướng dẫn quyền lợi theo quy định EU, từ hỗ trợ cơ bản khi chờ đợi (ăn uống, lưu trú tùy trường hợp) cho tới chuyện bồi thường khi trễ lâu—đặc biệt nếu nguyên nhân thuộc phía khai thác/kỹ thuật. Có người kể từng làm việc với hãng và được xác nhận hoàn tiền theo quy định, miễn là giữ đủ bằng chứng.

Mấy việc “nhỏ mà cứu mạng” nếu bạn rơi vào cảnh này
Chụp ảnh bảng giờ bay, ảnh thông báo delay/huỷ (nếu có), giữ boarding pass và mọi giấy tờ liên quan. Giữ hoá đơn ăn uống/di chuyển/khách sạn nếu bạn phải tự xoay xở. Hỏi quầy hãng về phiếu ăn, khách sạn, phương án bay lại, và yêu cầu câu trả lời có thời điểm cụ thể.
Và nếu bạn có visa “single entry” mà bị buộc quay lại nhà ga, nhớ báo ngay để họ hướng dẫn thủ tục phù hợp—vì có những tình huống bạn không chỉ “trễ chuyến”, mà còn mắc kẹt ở cửa nhập cảnh như một vòng luẩn quẩn.

Đường về gian nan, chỉ mong được đối xử đàng hoàng
Cuối cùng, ai cũng muốn một điều rất giản dị: được về nhà an toàn. Nhưng trên hành trình đó, hành khách cũng cần được tôn trọng bằng thông tin minh bạch, hỗ trợ đúng chuẩn, và cách xử lý tử tế.
Tết là chuyến trở về của đoàn tụ. Đừng để nó biến thành một cuộc “vật vờ” giữa nhà ga—chỉ vì một sự cố mà không ai nói rõ, không ai hẹn chắc, không ai đứng ra gỡ rối cho những người đang mòn mỏi chờ.