Chỉ trong vòng 4 năm vừa qua, tỷ lệ tai nạn do xe scooter điện (e-scooter) gây ra ở Đức đã tăng hơn gấp đôi, từ 4,887 vụ của năm 2021 lên đến 7,427 vụ năm 2022, tiếp tục lại tăng lên 8,425 vụ trong năm 2023 và năm 2024 vừa qua lên đến 10,886 vụ (trung bình 907 vụ tai nạn/tháng), cho thấy tỷ lệ tai nạn đã tăng sau 4 năm là 122,8%.

Ở Đức, độ tuổi được sử dụng xe scooter điện là từ 14 tuổi trở lên, vì sự nhỏ gọn và tiện lợi nên loại xe này rất được ưu chuộng, ví dụ trong năm 2023 ở Đức có đến 780,000 xe scooter điện của cá nhân và 210,000 xe cho thuê, tổng cộng có gần 1 triệu chiếc.

Chính vì có quá nhiều xe và người chạy xe thiếu kinh nghiệm, số vụ tai nạn có liên quan đến xe scooter điện liên tục gia tăng trong 4 năm vừa qua. Đặc biệt, có đến 39% số vụ tai nạn đến từ xe scooter điện được cho thuê.


Nguồn: voronoi

Ngày 20/11, Tập đoàn Meta thông báo sẽ xóa tài khoản của những người dùng dưới 16 tuổi tại Australia khỏi các nền tảng Facebook, Instagram và Threads từ ngày 4/12, trong bối cảnh Canberra chuẩn bị áp dụng luật cấm trẻ em sử dụng mạng xã hội.


Biểu tượng Facebook, Instagram và TikTok trên màn hình điện thoại di động. Ảnh: Reuters/TTXVN

Theo quy định có hiệu lực từ 10/12, các nền tảng như Facebook, Instagram và TikTok phải gỡ bỏ toàn bộ tài khoản của người dùng dưới 16 tuổi hoặc đối mặt với mức phạt lên tới 49,5 triệu AUD (32 triệu USD). Meta cho biết hãng sẽ thực hiện trước thời hạn, bắt đầu khóa các tài khoản được xác định thuộc nhóm tuổi 13-15.

Meta cho hay hãng sẽ gửi thông báo đến người dùng 13-15 tuổi về việc chuẩn bị bị khóa tài khoản, đồng thời ngừng cho phép tạo tài khoản mới dưới 16 tuổi và bắt đầu thu hồi quyền truy cập từ ngày 4/12, với mục tiêu hoàn tất trước 10/12.

Chính phủ Australia ước tính khoảng 350.000 người dùng Instagram và 150.000 tài khoản Facebook ở độ tuổi 13-15. Meta đã gửi cảnh báo tới các tài khoản bị ảnh hưởng, kèm thông báo rằng họ có thể sử dụng lại tài khoản “nguyên trạng” khi đủ 16 tuổi.

Người dùng bị khóa nhầm có thể xác minh tuổi bằng cách tự quay video hoặc cung cấp giấy tờ tùy thân. Dù tuân thủ theo luật tại nước sở tại, Meta tiếp tục chỉ trích quy định mới là “mơ hồ” và “không phải giải pháp tốt”, cho rằng việc cắt quyền truy cập của thanh thiếu niên có thể gây hại tới kết nối cộng đồng của họ.

Hiện dư luận đang theo dõi sát Australia do nước này đưa ra một trong những lệnh hạn chế mạng xã hội nghiêm ngặt nhất thế giới, trong bối cảnh nhiều quốc gia, như New Zealand hay Hà Lan, cũng xem xét siết chặt quyền truy cập của trẻ em. Tuy nhiên, giới chuyên gia cảnh báo hiệu quả của lệnh cấm có thể bị hạn chế do khó xác minh và giám sát độ tuổi người dùng trực tuyến.

VietBF@sưu tập

PARIS, Pháp

Có thêm 4 tên nghi can nữa đã bị bắt trong vụ trộm trắng trợn giữa ban ngày tại Viện bảo tàng Louvre ở thủ đô Paris, theo nguồn tin của các công tố viên Pháp thông báo, và USA Today cho hay.

Trong một bản tuyên bố hôm thứ Ba ngày 25/11, văn phòng công tố Paris có cho biết, các tên nghi can này là 2 nam giới và 2 phụ nữ từ 31 đến 40 tuổi. Tuyên bố không nêu ra lời cáo trạng nào hoặc mô tả ra vai trò của các tên nghi can này trong vụ lấy trộm nói trên.

Du khách đang xếp hàng trong sân Napoleon bên cạnh kim tự tháp bằng kính để đi vào Viện bảo tàng Louvre ở Paris vào ngày 19/11 (Ảnh: SEBASTIEN DUPUY/AFP via Getty Images)
Vụ trộm này, vốn đã mở ra cuộc điều tra rộng lớn và thay đổi nguồn nhân sự lãnh đạo tại bảo tàng, xảy ra chỉ trong vòng có 7 phút đồng hồ.

Giới chức Pháp cho biết một nhóm gồm 4 tên trộm đã sử dụng một chiếc xe tải có chức chiếc thang có thể mở ra để leo lên ban công tầng hai của Viện bảo tàng. Ở đó, chúng sử dụng các công cụ điện và máy mài góc để đập vỡ cửa sổ của phòng trưng bày Apollo.

Khi vào được bên trong, chúng đã đập vỡ tủ kính trưng bày và lấy các món đồ châu báu. Cùng lúc đó, chuông báo động của Viện bảo tàng đã vang lên và du khách bắt đầu cho sơ tán ra ngoài.

Bọn trộm đã bỏ chạy trên hai chiếc xe gắn máy. Tổng cộng, chúng đã lấy đi 8 món báu vật, trong đó có một chiếc dây chuyền ngọc lục bảo của Hoàng Hậu Marie-Louise, người vợ thứ hai của Hoàng đế Napoleon Bonaparte.

Giới chức cho biết những tên trộm đã tìm cách trộm thêm các món quý giá khác. Bên ngoài Viện bảo tàng, các điều tra viên đã tìm lại và cho thu hồi một chiếc vương miện bằng vàng bọc kim cương và ngọc lục bảo thuộc sở hữu của Hoàng Hậu Eugenie, vợ của Hoàng đế Napoleon Đệ tam.

Các công tố viên cho biết có 2 người đàn ông bị bắt sau đó, trong đó có một người bị bắt tại một phi trường với vé một chiều bay đến Algeria, thừa nhận "một phần" rằng họ có dính líu đến vụ lấy trộm táo bạo này.

Một trong hai người phụ nữ bị bắt có con với một trong những nghi can, đã phủ nhận có liên quan đến vụ trộm thông qua luật sư.

Honda Việt Nam vừa thông báo triệu hồi mẫu CB1000 để thay thế bu-lông cần chuyển số có nguy cơ bị lỏng và có thể gây tai nạn trong quá trình vận hành.

Honda Việt Nam (HVN) vừa thông báo triển khai chương trình triệu hồi đối với mẫu mô tô Honda CB1000 đời 2025 nhập khẩu từ Nhật Bản, nhằm thay thế phụ tùng bu-lông cần chuyển số có nguy cơ bị lỏng trong quá trình vận hành. Theo thông báo, lỗi này có thể ảnh hưởng đến quá trình sang số và trong trường hợp hiếm gặp có thể gây rủi ro cho người lái.

HVN cho biết, đến nay chưa ghi nhận bất kỳ sự cố hay tai nạn nào liên quan đến lỗi triệu hồi nói trên. Tuy nhiên, để đảm bảo chất lượng sản phẩm và an toàn tối đa cho khách hàng, hãng sẽ tiến hành khắc phục miễn phí lỗi.


Toàn bộ công việc kiểm tra và xử lý cho xe trong diện triệu hồi sẽ được tiến hành tại hệ thống đại lý mô tô phân khối lớn Honda DreamWing và các đại lý ủy quyền HEAD trên toàn quốc, với thời gian thực hiện linh hoạt theo lịch hẹn của khách hàng.

Khách hàng sở hữu xe nằm trong diện ảnh hưởng sẽ được HVN liên hệ trực tiếp hoặc có thể chủ động kiểm tra thông tin tại các đại lý chính hãng. Mọi chi phí kiểm tra và thay thế đều được Honda Việt Nam chi trả hoàn toàn, thời gian sửa chữa dự kiến chỉ kéo dài trong thời gian ngắn.

Honda CB1000 Hornet vừa được giới thiệu tại Việt Nam vào đầu năm 2025 với giá bán 340 triệu đồng, cạnh tranh trực tiếp với Kawasaki Z1000 ABS. Xe được trang bị động cơ 1.000 cc 4 xi-lanh thẳng hàng, kết hợp với hộp số côn tay 6 số., cho công suất tối đa 112 mã lực và mô-men xoắn cực đại 101 Nm.

Đợt triệu hồi Honda CB1000 2025 diễn ra chỉ ít ngày sau khi Honda tiến hành chiến dịch thay thế cụm đèn pha cho gần 4.000 xe mô tô CB150R và CB300R tại thị trường Việt Nam do lỗi mối nối điện, khiến đèn pha nhấp nháy hoặc không sáng khi sử dụng xe.

Vietbf @ Sưu tầm

General Motors (GM) công bố sẽ đưa vào thị trường tính năng hỗ trợ lái mới cho phép “không cần nhìn đường” (eyes-off) trên xe của mình, khởi đầu với mẫu Cadillac Escalade IQ và dự kiến áp dụng rộng rãi từ năm 2028.

Hướng tới lái xe hoàn toàn tự chủ: công nghệ mới của GM

Tại sự kiện “GM Forward” tại New York (Mỹ), General Motors đã tiết lộ rằng khách hàng của Cadillac Escalade IQ 2028 sẽ có thể lái xe mà không cần quan sát đường.

Đó chỉ là một phần trong những thông báo mới của hãng, bao gồm cả Google Gemini và công nghệ Vehicle-to-Grid. GM công bố phiên bản tiếp theo của hệ thống hỗ trợ lái tự động Super Cruise sẽ nâng cấp từ “không cần bó tay lái” (hands-free) lên “không cần nhìn đường” (eyes-off).

Hệ thống này sẽ sử dụng kết hợp cảm biến lidar, radar và camera, cùng bản đồ chi tiết đã được lập trình trước. GM cho biết họ đã lập bản đồ hơn 600.000 miles đường cao tốc tại Bắc Mỹ và hệ thống Super Cruise hiện nay đã tích lũy hơn 700 triệu miles vận hành không ghi nhận tai nạn liên quan.


Lái xe không cần nhìn là mục tiêu mà nhiều hãng theo đuổi, nhưng General Motors (GM) đang tiến gần hơn với công nghệ này. Hiện hãng đã cung cấp Super Cruise, hệ thống lái cấp độ 2 có thể tự tăng tốc, phanh và chuyển làn, dù vẫn yêu cầu người lái tập trung và chỉ hoạt động trên một số tuyến cao tốc nhất định.

GM cho biết, chính Super Cruise sẽ là nền tảng cho công nghệ lái xe “eyes-off” trong tương lai. Hệ thống mới có thể học thói quen người lái, tự điều chỉnh ghế, gương, giao diện màn hình và thậm chí gợi ý lộ trình quen thuộc.

Dự kiến ra mắt vào năm sau, ứng dụng hỗ trợ mới của GM cũng sẽ hướng dẫn lái xe bằng một bàn đạp, theo dõi bảo dưỡng và gợi ý địa điểm ăn uống, mang đến trải nghiệm lái cá nhân hóa và tiện lợi hơn.

Khác với các hệ thống chỉ cho phép rời tay khỏi vô-lăng, chế độ eyes-off của GM cho phép người lái rời mắt khỏi đường, tức là có thể xem phim, kiểm tra điện thoại hoặc thư giãn khi xe đang tự động điều khiển. Tuy nhiên, GM nhấn mạnh rằng tính năng này sẽ chỉ hoạt động trong điều kiện được lập bản đồ và kiểm định kỹ (ODD - Operational Design Domain), và người lái vẫn phải sẵn sàng can thiệp khi xe thông báo. Đây là bước tiến lớn trong công nghệ lái tự động cấp độ 3 (Level 3) theo tiêu chuẩn của Society of Automotive Engineers (SAE).

Không chỉ tập trung vào AI và công nghệ tự lái, General Motors (GM) còn mở rộng sang lĩnh vực năng lượng, theo hướng tương tự như Tesla. Hãng cho biết sẽ sớm triển khai sạc EV hai chiều, tích hợp năng lượng mặt trời và hệ thống pin gia đình cố định. Nhờ đó, người dùng có thể bán lại lượng điện dư từ xe điện cho lưới điện và mua lại khi giá rẻ hơn, tối ưu chi phí năng lượng. Dù tốc độ phát triển của xe điện có thể đang chậm lại, nhưng các công nghệ hỗ trợ xung quanh từ sạc thông minh đến lưu trữ năng lượng vẫn tiếp tục tiến bước, mang lại lợi ích thiết thực cho người tiêu dùng.

Vietbf @ Sưu tầm

Phần sàn sau của xe bán tải Honda Ridgeline có giá cực đắt, nên không có gì ngạc nhiên khi các công ty bảo hiểm ở Mỹ muốn né thay.
Nếu bạn sở hữu chiếc xe bán tải Honda Ridgeline, có một bộ phận mà bạn thực sự không muốn làm hỏng: phần sàn sau. Lý do là nếu phải thay bộ phận này, bạn sẽ nhận một hóa đơn cao ngất ngưởng.

Trong danh mục phụ tùng chính hãng của Honda, phần sàn sau của xe Ridgeline 2017-2025 có giá 10.082,22 USD. Và đó mới chỉ là giá phụ tùng, chưa tính chi phí nhân công lắp đặt.


Mẫu xe bán tải này có giá khởi điểm tại Mỹ là hơn 40.000 USD khi mới. Như vậy, chỉ riêng một tấm kim loại này đã chiếm khoảng 1/4 tổng giá trị xe.

Trong khi đó, một số xe Ridgeline 2017 đã qua sử dụng có giá chỉ 12.000 USD. Nếu một chiếc như vậy bị hỏng tấm sàn sau, rất có thể công ty bảo hiểm sẽ ghi nhận là xe hư hỏng toàn bộ, thay vì phê duyệt một khoản sửa chữa đắt gần bằng giá trị xe.

Một người dùng mạng xã hội Reddit không nói rõ chiếc Ridgeline của anh bị hư hỏng sàn sau như thế nào, nhưng cho biết đã tìm mua được bộ thay thế từ bãi phế liệu với giá 500 USD, và chi phí vận chuyển là 400 USD.

Có một số cửa hàng phụ tùng Honda bán phần sàn sau với giá rẻ nhất cũng là 6.593,77 USD khi mới. Đó thực sự là chi phí "không tưởng" cho một bộ phận như thế.

Bộ phận ở chỗ khuất nhưng có chi phí thay thế gần bằng giá trị cả chiếc xe - 2
Bản vẽ mô tả phần sàn sau của xe Honda Ridgeline phiên bản 2027-2025 (Ảnh: Honda).

Một người dùng Reddit suy đoán rằng phần sàn sau xe có thể đắt như vậy vì nó được lấy từ một nhà cung cấp khẩn cấp, nơi mà họ có thể tự do báo giá với Honda.

Những người khác cho rằng việc thay thế sàn xe có thể không cần thiết trong trường hợp này, vì nó là bộ phận không thuộc về kết cấu xe và có thể sẽ không ảnh hưởng đến sự an toàn hay hiệu suất của xe.

Giá phụ tùng tăng cao đang trở thành một vấn đề nghiêm trọng. Chúng đang góp phần khiến nhiều xe bị coi là “hư hỏng toàn bộ” sau tai nạn. Theo một khảo sát gần đây tại Mỹ, 27% số xe tai nạn đã bị xóa sổ hoàn toàn, tăng mạnh so với tỷ lệ 19% hồi năm 2018.

Chi phí sửa chữa và thay thế linh kiện tăng cao không chỉ ảnh hưởng đến các chủ xe không may gặp tai nạn, mà còn làm tăng phí bảo hiểm thân vỏ, thêm một gánh nặng chi phí nữa cho người sở hữu ô tô tại Mỹ.

Vietbf @ Sưu tầm

Tháng mới bắt đầu, VietBF xin gửi đến quý độc giả và toàn thể thành viên lời chúc sức khỏe, bình an và nhiều niềm vui. Cảm ơn bạn đã luôn đồng hành, góp ý và tiếp sức để cộng đồng ngày càng lớn mạnh.

Ra mắt 3 trang mới: iPad News Portal, iPad Videos Portal & Music Portal
Để việc đọc tin – xem video – nghe nhạc mượt mà hơn trên thiết bị di động, VietBF giới thiệu 3 trang chuyên dụng mới, đều tích hợp Autoscroll giúp nội dung tự cuộn nhịp nhàng, tiện theo dõi khi bạn đang thư giãn hay bận tay:
• iPad News Portal: Tập trung tin tức chọn lọc, bố cục thoáng, chữ dễ đọc.
• iPad Videos Portal: Lướt – xem video liên tục, thuận mắt, hạn chế thao tác thừa.
• Music Portal: Tổng hợp ca khúc, MV và tiết mục trình diễn; mở là thưởng thức liền.

Mặc dù thiết kế dành riêng cho iPad nhưng đã điều chỉnh phù hợp cho cả iPhone và các thiết bị khác, desktop, laptop....



• Autoscroll thông minh: Nội dung tự cuộn đều, đọc/xem liền mạch.
• Nhanh & mượt: Tối ưu tải trang, hạn chế giật/khựng.
• Thiết kế cho iPad & iPhone: Hiển thị gọn gàng trên cả màn hình dọc và ngang.
• Trải nghiệm tập trung: Ít bị xao nhãng, thao tác tối giản.

Hướng dẫn dùng nhanh:
• Truy cập từ menu VietBF: iPad News Portal / iPad Videos Portal / Music Portal.


Một lần nữa, VietBF kính chúc quý vị và anh chị em thành viên tháng 11 nhiều sức khỏe, hạnh phúc và cảm hứng.

Toyota đã sẵn sàng cạnh tranh với Rolls-Royce và Bentley bằng một thương hiệu hoàn toàn mới - Century - được định vị trên Lexus. Sản phẩm đầu tiên là mẫu coupe.

Trong suốt nhiều thập kỷ, Century luôn được xem là mẫu xe sang trọng bậc nhất ngành công nghiệp ô tô Nhật Bản. Chủ yếu phục vụ cho quan chức chính phủ và giới doanh nhân thành đạt, dòng xe này vốn chỉ có thiết kế sedan kể từ khi ra mắt vào năm 1967.

Tuy nhiên, mọi thứ bắt đầu thay đổi vào năm 2023, khi Toyota quyết định mở rộng dòng sản phẩm Century bằng một mẫu SUV. Và đến Triển lãm Di động Nhật Bản năm nay (Japan Mobility Show 2025), cái tên Century tái xuất với một thiết kế coupe.


Century Coupe có màu cam rực rỡ nhờ 60 lớp sơn tạo nên chiều sâu và hiệu ứng ánh sáng đặc biệt (Ảnh: Toyota).

Quan trọng nhất, Century đã trở thành một thương hiệu độc lập, chứ không phải một dòng xe như trước, và được định vị cao nhất trong hệ thống của Toyota. Century sẽ nhắm tới đối tượng khách hàng giống của Rolls-Royce và Bentley. Tương tự chiến lược của BMW với thương hiệu con siêu sang, Century đặt mục tiêu mang đến trải nghiệm chế tác thủ công độc bản - “One of One” - cho khách hàng.

Minh chứng cho sự tách biệt này là mẫu coupe xa hoa chưa có tên chính thức. Toyota không tiết lộ đây là bản concept hay bản sản xuất thực tế, nhưng chiếc xe có vẻ nằm đâu đó giữa hai khái niệm này.

Chiếc coupe có chi tiết giống mẫu SUV là thiết kế đèn pha đôi, còn lại hoàn toàn mới. Với thân xe đồ sộ, dáng fastback, mẫu xe này được xem như lời đáp của Nhật Bản trước Rolls-Royce Spectre.

Tuy nhiên, Spectre là xe thuần điện hoàn toàn, còn các khe gió trên nắp ca-pô của Century coupe cho thấy khả năng xe vẫn dùng động cơ đốt trong. Để tham khảo, trước đó, mẫu sedan của Century được trang bị động cơ V8 5.0L hút khí tự nhiên, còn mẫu SUV dùng hệ thống hybrid sạc ngoài (PHEV) với động cơ V6.

Khác với những mẫu sedan mang thương hiệu Century trước đây, hay chiếc SUV Century hiện tại, mẫu xe mới là coupe hai chỗ ngồi.

Bên trong xe được trang bị vô-lăng dạng yoke lấy cảm hứng từ xe thể thao, cùng màn hình trung tâm cỡ nhỏ kiểu smartphone. Việc loại bỏ cột B giúp việc ra vào dễ dàng hơn. Khoang lái được ngăn cách với phần còn lại của cabin bằng một bệ gỗ trung tâm và một “bức tường” ánh sáng tạo bởi các tia laser đỏ chiếu lên trần xe.

Các nhà thiết kế Century đã đẩy ghế hành khách ra phía sau, tạo nên không gian riêng tư, thoải mái.

Đáng chú ý, mẫu coupe này có bố cục cửa bất đối xứng độc đáo: hai cửa trượt bên trái (phía ghế phụ) và một cửa duy nhất bên phải (phía người lái, theo tiêu chuẩn tay lái nghịch của Nhật Bản), gợi nhớ phong cách của Hyundai Veloster.

Dáng coupe fastback giúp xe trông mạnh mẽ và tinh tế, dù việc không có kính sau khiến thiết kế trông hơi khác thường. Dù sao, đây vẫn là mẫu xe trưng bày, và phiên bản thương mại chắc chắn sẽ được điều chỉnh nhẹ với cửa, gương và cột B.

Vô lăng thiết kế kiểu yoke giống xe đua, trong khi vách ngăn ánh sáng giữa hai ghế cũng là chi tiết khác biệt (Ảnh: Toyota).

Toyota chưa tiết lộ thời điểm mở bán mẫu coupe, nhưng khẳng định rằng Century sẽ là biểu tượng cao nhất của sự sang trọng trong ngành ô tô Nhật Bản.

Vietbf @ Sưu tầm

As December unfolds with a gentle breeze, a significant shift in celestial energy is paving the way for a wave of prosperity. The final weeks of the year often serve as a powerful transition period—a time for deep reflection where the scales of fortune begin to tip in favor of those who have remained diligent and resilient. For four specific zodiac signs, this month represents a culminating moment where past efforts finally align with new, lucrative opportunities.

This period is not merely about luck but about the convergence of hard work and timing. These signs are likely to experience a steady increase in professional momentum, uncovering fresh prospects that had previously remained hidden. Whether through a sudden breakthrough in a long-term project or the emergence of a new career path, the remaining days of the year offer a unique window to secure progress and solidify one’s standing.

Financially, the outlook for these individuals is particularly bright. As their luck improves, they may find creative solutions to lingering obstacles or unfinished financial plans. This surge in prosperity provides a much-needed boost to morale, allowing them to close out the year with a sense of security and a much more positive outlook on the future. The emphasis for December is on maintaining focus and a high sense of responsibility to ensure these gains are not fleeting.

While these four signs are positioned for their strongest performance of the year, the energy of December is inclusive. Even those not belonging to these specific groups can find inspiration in the collective shift toward success. It is a season that reminds everyone that patience and consistent effort are the true foundations of a strong finish, setting the stage for a prosperous transition into the new year.

Ultimately, while the stars may suggest a favorable path, the realization of this fortune remains in the hands of the individual. Success continues to be a product of intelligence, proactive decision-making, and disciplined financial management. By seizing the opportunities that arise this month, these signs—and anyone willing to work with the current energy—can ensure long-term prosperity and start the next chapter on a high note.

Model 3 bị cáo buộc tay nắm cửa hỏng, hệ thống phanh khẩn cấp không hoạt động khiến cặp đôi bị kẹt, một người tử vong.

Vụ kiện mới nhất được ghi nhận cuối tuần trước liên quan tới việc tay nắm cửa điện của Tesla Model 3 đời 2018 không hoạt động sau va chạm và hỏa hoạn, khiến một người bị kẹt bên trong và dẫn đến tử vong.


Đơn khiếu nại đệ trình lên tòa án Quận Liên bang Mỹ thuộc Quận Tây Washington, vào ngày 7/1/2023, Jeffrey Dennis lái chiếc Tesla Model 3 cùng với vợ ở Tacoma, Washington thì xe được cho là tăng tốc đột ngột và đâm vào một cột điện ở góc đường South 56 và South Washington.

Ngay sau va chạm, chiếc xe điện bốc cháy. Nhiều nhân chứng đã cố gắng mở cửa xe Tesla để cứu hai vợ chồng, nhưng không thành công vì cửa không thể mở do hết pin. Đơn kiện cho biết một số nhân chứng thậm chí còn cố gắng đập vỡ cửa kính xe Model 3 bằng gậy bóng chày, nhưng không thành công.

Quảng cáo

Cuối cùng, đội cứu hộ đã giải cứu được hai vợ chồng, mặc dù Wendy Dennis đã tử vong tại chỗ do vết thương quá nặng. Jeffrey Dennis bị bỏng nặng ở chân.

Đơn khiếu nại cho biết Model 3 có thiết kế tay nắm cửa độc đáo và bị lỗi khiến lực lượng cứu hộ không thể mở cửa. Tesla cũng bị cáo buộc đã biết về lỗi tay nắm cửa nhưng không khắc phục, và tiếp tục tiếp thị, bán mẫu xe điện phổ biến này.

Vụ kiện không chỉ dừng lại ở tay nắm cửa. Đơn kiện còn cáo buộc hệ thống phanh khẩn cấp tự động của Tesla không kích hoạt khi xe lao về phía cột điện. Ngoài ra, đơn kiện còn cáo buộc hãng sản xuất xe sử dụng "một loại hóa chất pin dễ nổ" mặc dù đã có những giải pháp thay thế an toàn hơn, thiết thực hơn và ít tốn kém hơn.

Jeffrey Dennis đang tìm kiếm tiền bồi thường về cái chết oan uổng của vợ mình và những thương tích của ông, cũng như các khoản bồi thường thiệt hại theo luật California.

Vụ kiện lần này góp thêm vào danh sách dài những kiện tụng liên quan tới tay nắm cửa xe Tesla bị kẹt, gây chết người, xảy ra ở nhiều nước trên thế giới nhiều tháng qua. Cũng trong làn sóng đó, tay nắm cửa điện dạng ẩn trở thành chủ đề bàn tán của ngành xe, khi nhiều hãng bỏ loại tay nắm này để quay về với tay nắm cơ.

PGS.TS Ngô Thị Minh Thùy (SN 1984), cựu thí sinh Olympia và thủ khoa Đại học Bách khoa Hà Nội, đang làm việc tại Viện Nghiên cứu ung thư Knight ở Mỹ.
Trong chương trình Gala 25 năm Đường lên đỉnh Olympia, nhiều thế hệ thí sinh từng góp mặt ở sân chơi tri thức có dịp hội ngộ. Một trong những gương mặt gây chú ý là PGS.TS Ngô Thị Minh Thùy, thí sinh của mùa Olympia thứ 2. Chị hiện là nhà khoa học đang làm việc tại Viện Nghiên cứu Ung thư Knight thuộc Đại học Y khoa và Khoa học Oregon (Mỹ).


PGS.TS Ngô Thị Minh Thùy hiện công tác tại Viện Nghiên cứu ung thư Knight của Đại học Y khoa và Khoa học Oregon, Mỹ.
Chia sẻ tại sự kiện, PGS.TS Minh Thùy hồi nhớ về chặng đường đặc biệt mở ra cho mình từ chính chương trình. Tiến sĩ Thùy lớn lên ở vùng quê nhỏ của tỉnh Thái Nguyên và việc bước ra khỏi lũy tre làng để tham dự sân chơi Olympia năm ấy là bước ngoặt lớn.

“Lần đầu tiên tôi được tới Thủ đô rộng lớn, được lên truyền hình và quan trọng là cơ hội được tiếp xúc với nhiều bạn giỏi hơn mình. Tôi cũng chỉ tham gia đến vòng thi tháng và thấy nhiều người giỏi hơn mình nhiều”, PGS.TS Ngô Thị Minh Thùy kể.

Dừng chân ở vòng thi tháng, nhưng hành trình tại cuộc thi đã chắp cánh cho ước mơ lớn hơn. “Xuất phát từ việc ngưỡng mộ các bạn và sau đó muốn mình được giỏi như các bạn, tôi bắt đầu nung nấu và nuôi dưỡng ước mơ, mong muốn đi ra khỏi lũy tre làng, để khám phá thế giới”, chị Thùy kể.


Ngô Thị Minh Thùy là cựu thí sinh Đường lên đỉnh Olympia mùa thứ 2.
Năm 2002, Ngô Thị Minh Thùy thi đỗ vào lớp Kỹ sư tài năng - Đại học Bách khoa Hà Nội. Chị trở thành thủ khoa đầu ra của toàn khối khóa 47 sau đó, chị nhận học bổng thạc sĩ tại Hà Lan (2007–2009). Chị tiếp tục đạt Học bổng Gregorio Weber cho nghiên cứu sinh tiến sĩ ngành Lý Sinh (ĐH Illinois, Mỹ năm 2009).

PGS.TS Ngô Thị Minh Thùy cũng đạt không ít thành tích đáng nể như: Ba lần đạt giải Best Poster và Best Talk trong những hội nghị chuyên ngành (Hội nghị Lý Sinh và Sinh Học Tính Toán năm 2014 tại đại học Illinois, Hội nghị Trung Mỹ về Chromatin và Epigenetics tại Winsconsin năm 2014, Hội nghị về Phát Triển Quang Học Hiện Đại tại Hà Lan năm 2009).

Chị đang công tác tại Viện Nghiên cứu ung thư Knight của Đại học Y khoa và Khoa học Oregon, Mỹ. PGS.TS Ngô Thị Minh Thuỳ nghiên cứu chẩn đoán ung thư sớm thông qua xét nghiệm máu.

Tại Gala, chị giải thích rõ hơn về hướng nghiên cứu mà chị và các cộng sự đang theo đuổi. Cốt lõi của công nghệ chẩn đoán ung thư sớm là tìm ra những “tín hiệu” mà khối u gửi vào máu trong quá trình sinh trưởng và tương tác với các tế bào, cơ quan khác. Bên cạnh đó, khi tế bào ung thư phát triển nhanh, chúng cũng chết đi nhanh, tạo ra thêm các vật chất di truyền trôi vào máu. Cả hai cơ chế này đều để lại dấu vết có thể thu thập và giải mã.

Chị cho biết phòng thí nghiệm của mình đi đầu trong phân tích RNA và đã đăng ký bản quyền công nghệ khôi phục dữ liệu ADN từ máu. Từ nền tảng này, nhóm nghiên cứu phát triển các xét nghiệm chuyên biệt cho từng loại ung thư, trong đó có cả những dạng bệnh khó như ung thư tụy.

Công trình của PGS.TS Ngô Thị Minh Thùy cùng các cộng sự tại phòng thí nghiệm từng được xếp vào top 10 nghiên cứu có ảnh hưởng lớn trong lĩnh vực Y sinh, năm 2019 và 2020.

VietBF@ sưu tập

Dân Biểu Derek Trần (Dân Chủ) - đại diện Địa Hạt 45 của California ở Hạ Viện Hoa Kỳ, bỏ phiếu chống Nghị Quyết HR 58 hôm Thứ Sáu, 21 Tháng Mười Một, vì nghị quyết này không lên án chính quyền CSVN, cũng như đánh đồng các chương trình xã hội của các chế độ Cộng Sản với các chương trình trợ cấp xã hội tại Mỹ.

“Sự khủng khiếp của độc tài Cộng Sản là có liên quan đến cá nhân tôi. Cha tôi mất vợ và bốn người con khi ông chạy trốn chế độ CSVN sau khi Sài Gòn sụp đổ. Là dân biểu Quốc Hội, tôi không hề sợ hãi đứng lên chống lại các chính quyền Cộng Sản và xã hội chủ nghĩa vi phạm nhân quyền trắng trợn. Tôi cũng gia tăng áp lực đòi hỏi chính quyền Tổng Thống Donald Trump yêu cầu Việt Nam thả các tù nhân lương tâm, như trường hợp Lê Hữu Minh Tuấn,” Dân Biểu Derek Trần viết trong thông cáo báo chí mà nhật báo Người Việt nhận được.

Ông tiếp: “Là con của những người tị nạn Việt Nam, trách nhiệm của tôi là phải đưa câu chuyện của cộng đồng người Việt hải ngoại vào nghị trình Quốc Hội. Tôi đưa ra một điều chỉnh cho Nghị Quyết HR 58, đó là tố cáo sự tàn bạo của chế độ CSVN. Điều không may là phía đa số (Cộng Hòa) từ chối xem xét đề nghị của tôi. Điều này cho thấy nghị quyết không nghiêm túc trong việc chống lại sự tàn bạo, mà chỉ là một âm mưu chính trị chia rẽ chúng ta.”


“Những chế độ này đã giết hàng triệu người, làm tan nát nhiều gia đình, và làm cho họ phải chịu đựng một cách không thể tưởng tượng nổi. Đánh đồng những chế độ này với các dịch vụ tối cần thiết như Medicaid, SNAP (Food Stamps), và an sinh xã hội là không tiếp tục trợ giúp những người từng bị chủ nghĩa Cộng Sản đối xử tàn bạo. Công việc của tôi trong việc chống lại tai họa của chủ nghĩa Cộng Sản quan trọng đến mức không thể là công cụ cho tranh chấp đảng phải,” vị dân biểu liên bang gốc Việt duy nhất tại Quốc Hội Hoa Kỳ viết tiếp.

Nghị Quyết HR 58, có tên “Denouncing the horrors of socialism” (Lên án sự tàn bạo của chủ nghĩa xã hội), lên án các nhà độc tài và các chế độ độc tài và Cộng Sản khắp thế giới, nhưng không đề cập đến những nhà độc tài CSVN và sự tàn bạo của chế độ này đối với người Việt tị nạn nói riêng và người Việt Nam nói chung.

Nghị quyết được Hạ Viện thông qua với số phiếu 285-98-2. Trong số 285 người bỏ phiếu thuận, có 199 Cộng Hòa và 86 Dân Chủ. Tất cả 98 người bỏ phiếu chống đều là Dân Chủ, trong đó có Dân Biểu Derek Trần.

Nguyên văn Nghị Quyết HR 58

-Xét rằng, tư tưởng xã hội chủ nghĩa đòi hỏi một sự tập trung quyền lực mà, từ trước tới giờ, đều rơi vào tay các chế độ Cộng Sản, chuyên chế, và độc tài tàn bạo;

-Xét rằng, chủ nghĩa xã hội liên tục dẫn đến đói khát và giết người hàng loạt, và giết chết hơn 100 triệu người khắp thế giới;

-Xét rằng, nhiều tội ác lớn nhất trong lịch sử đều do những nhà tư tưởng xã hội chủ nghĩa, bao gồm Vladimir Lenin, Joseph Stalin, Mao Trạch Đông, Fidel Castro, Pol Pot, Kim Jong Il, Kim Jong Un, Daniel Ortega, Hugo Chavez, và Nicolas Maduro gây ra;

-Xét rằng, hàng chục triệu người chết trong cuộc Cách Mạng Bolshevik, ít nhất 10 triệu người bị đưa vào các trại lao động khổ sai (gulag) tại Liên Xô, và hàng triệu người bị đói trong đợt đói Holodomor ở Ukraine;

-Xét rằng, có từ 15 đến 55 triệu người chết đói do Bước Nhảy Vĩ Đại gây ra tại Trung Quốc;

-Xét rằng, cuộc thử nghiệm xã hội chủ nghĩa ở Cambodia dẫn đến các cánh đồng chết mà trong đó có hơn 1 triệu người bị giết một cách dã man;

-Xét rằng, có 3.5 triệu người bị đói tại Bắc Hàn, trên một vùng đất bị chia đôi, một bên là tự do còn một bên là nghèo đói;

-Xét rằng, chế độ Castro ở Cuba chiếm đoạt đất đai của nông dân và cơ sở của doanh nhân, ăn cắp tài sản và đời sống của họ, và đày ải hàng triệu người ra hải ngoại mà chỉ có bộ quần áo trên ngườI;

-Xét rằng, Tổng Thống Thomas Jefferson, tác giả của Bản Tuyên Ngôn Độc Lập, viết: “Lấy của một người nào, bởi vì công việc của người đó và rằng cha của người đó sở hữu quá nhiều, để phân phát cho người khác, người mà cha họ không làm việc công bằng và bằng năng lực, thì vi phạm một cách độc đoán nguyên tắc căn bản đầu tiên của tập thể, đó là bảo đảm mọi người được tự do làm công việc của mình, và hưởng kết quả mình gặt hái được;”

-Xét rằng, Tổng Thống James Madison, “Cha đẻ của bản Hiến Pháp,” viết rằng đó “không phải là một chính quyền công bằng khi tịch thu tài sản của người khác, mà tài sản này là để bảo đảm an toàn và tự do cá nhân người đó, và đó là một sự vi phạm khi tịch thu một cách độc đoán của người dân này rồi đem cho những người còn lay;”

-Xét rằng, Hoa Kỳ được thiết lập dựa trên niềm tin rằng sự bất khả xâm phạm của một cá nhân, trái ngược một cách cơ bản và cần thiết với hệ thống tập thể của chủ nghĩa xã hội qua tất cả mọi hình thức: Vì thế, bây giờ,

Hạ Viện Hoa Kỳ giải quyết (Thượng Viện đồng ý) rằng Quốc Hội phản đối chủ nghĩa xã hội dưới bất cứ dạng nào, và phản đối việc thi hành những chính sách xã hội chủ nghĩa tại Mỹ.

Dân Biểu Derek Trần là con một người tị nạn CSVN, ông đắc cử Hạ Viện Hoa Kỳ năm 2024, và hiện là dân biểu liên bang gốc Việt duy nhất và cũng là dân cử gốc Việt cao cấp nhất Hoa Kỳ.

Tại Hạ Viện Mỹ, ông đưa ra và bảo trợ một số dự luật bảo vệ di sản người Việt tị nạn, nêu lên vấn đề Việt Nam vi phạm nhân quyền, cũng như kêu gọi Hoa Kỳ vận động đòi hỏi Việt Nam thả các tù nhân lương tâm.

Ông là đồng bảo trợ Nghị Quyết HR 3122, buộc các giới chức CSVN chịu trách nhiệm trong việc lạm dụng nhân quyền, đồng thời yêu cầu Hoa Kỳ phải ưu tiên thương mại công bằng trong quan hệ làm ăn với Việt Nam.

Hồi Tháng Tư, ông tổ chức một loạt sự kiện tưởng niệm Tháng Tư Đen và giới thiệu một nghị quyết công nhận 30 Tháng Tư, 2025 là tưởng niệm Tháng Tư Đen lần thứ 50.

Hôm 19 Tháng Sáu, ông giới thiệu nghị quyết công nhận Ngày Quân Lực VNCH vinh danh những người lính miền Nam Việt Nam và đồng minh Hoa Kỳ từng chiến đấu bên nhau bảo vệ tự do và dân chủ.

Hồi Tháng Chín, ông giới thiệu một nghị quyết vinh danh lá Cờ Vàng là di sản biểu tượng cho căn cước văn hóa, tự do, và sự tranh đấu cho dân chủ và nhân quyền.

Địa Hạt 45 do Dân Biểu Derek Trần đại diện bao gồm một phần hoặc toàn bộ các thành phố thuộc Orange County và Los Angeles County như Artesia, Brea, Buena Park, Cerritos, Cypress, Fountain Valley, Fullerton, Garden Grove, Hawaiian Gardens, La Palma, Lakewood, Los Alamitos, Placentia, Rossmoor, Westminster, và Yorba Linda, trong đó có vùng Little Saigon, nơi có cộng đồng người Việt lớn nhất hải ngoại.

Tập đoàn Volkswagen – nhà sản xuất ô tô lớn nhất châu Âu – vừa công bố khoản lỗ lên tới 1,3 tỷ euro (tương đương khoảng 1,5 tỷ USD) trong quý III/2025, đánh dấu một trong những giai đoạn khó khăn nhất của hãng kể từ sau đại dịch. Theo Financial Times, kết quả kinh doanh này chủ yếu đến từ tác động kép của các hàng rào thuế quan gia tăng và việc điều chỉnh chiến lược tại thương hiệu con Porsche, cùng lúc Volkswagen cảnh báo rằng tình trạng thiếu chip bán dẫn có thể khiến sản lượng tiếp tục suy giảm trong những tháng tới.

Nguyên nhân trước hết xuất phát từ việc Mỹ áp thuế nhập khẩu cao đối với xe châu Âu, trong bối cảnh căng thẳng thương mại leo thang. Lãnh đạo tài chính của Volkswagen, ông Arno Antlitz, cho biết các khoản thuế mới đã khiến hãng thiệt hại khoảng 5 tỷ euro chỉ riêng trong năm nay, đồng thời buộc tập đoàn phải xem xét lại toàn bộ chuỗi cung ứng toàn cầu.

Việc doanh số tại thị trường Mỹ sụt giảm 8% so với kỳ vọng, cùng chi phí logistics tăng mạnh, khiến VW không thể duy trì biên lợi nhuận như kế hoạch. Trong khi đó, ở châu Âu, chi phí năng lượng và nhân công vẫn cao, khiến biên lợi nhuận hoạt động toàn tập đoàn chỉ còn ở mức 2–3%.

Thách thức lớn thứ hai đến từ chiến lược xe điện (EV). Porsche – thương hiệu vốn là “con gà đẻ trứng vàng” của tập đoàn – đã phải ghi nhận khoản chi phí trích lập hơn 4,7 tỷ euro khi điều chỉnh lại danh mục xe chạy pin. Điều này phản ánh thực tế rằng cuộc đua xe điện đang khiến nhiều hãng ô tô truyền thống rơi vào thế khó: đầu tư lớn, nhưng lợi nhuận biên thấp hơn hẳn so với xe động cơ đốt trong.

Các chuyên gia nhận định, Volkswagen đang chịu sức ép kép – vừa phải đẩy nhanh chuyển đổi xanh để bắt kịp Tesla và các hãng Trung Quốc, vừa phải đối mặt với nhu cầu suy yếu ở châu Âu do người tiêu dùng thắt chặt chi tiêu.

Trong bức tranh ảm đạm đó, Volkswagen tiếp tục phải đối mặt với một mối đe dọa khác: tình trạng thiếu chip bán dẫn đang trở lại. Theo The Guardian, tập đoàn lo ngại nguồn cung chip từ Nexperia – công ty Hà Lan do nhà đầu tư Trung Quốc sở hữu – có thể bị gián đoạn do các hạn chế xuất khẩu mới. Nếu không có đủ chip, các dây chuyền sản xuất ở Wolfsburg và Emden có thể phải tạm dừng, ảnh hưởng nghiêm trọng đến kế hoạch sản xuất những mẫu xe điện chủ lực của hãng trong năm 2026.

“Chúng tôi vẫn chưa thoát khỏi bóng đen của khủng hoảng chip,” một lãnh đạo VW thừa nhận, “Mọi gián đoạn trong chuỗi cung ứng hiện nay đều có thể tạo hiệu ứng domino”.

Trước tình hình này, Volkswagen buộc phải đưa ra hàng loạt biện pháp cắt giảm chi phí và điều chỉnh chiến lược sản xuất toàn cầu. Một trong những hướng đi đang được tính đến là mở rộng sản xuất tại Mỹ hoặc Mexico để giảm thiểu rủi ro thuế nhập khẩu, đồng thời tăng tỷ lệ nội địa hóa linh kiện. Tuy nhiên, những bước chuyển này không thể thực hiện ngay trong ngắn hạn, và giới phân tích dự báo VW sẽ phải tiếp tục gồng mình trong ít nhất hai quý tới.

Giới chuyên gia nhận định, câu chuyện của Volkswagen không chỉ phản ánh khó khăn riêng của một tập đoàn mà còn là hình ảnh thu nhỏ của toàn ngành ô tô châu Âu trong thời kỳ chuyển đổi. Từ các rào cản thương mại, chi phí năng lượng, đến cuộc cạnh tranh khốc liệt trong mảng xe điện, tất cả đang đẩy các hãng truyền thống vào thế bị động. Việc VW thua lỗ sau nhiều năm tăng trưởng ổn định cho thấy sự mong manh của chuỗi giá trị toàn cầu khi phụ thuộc vào công nghệ, nguyên liệu và chính sách của các quốc gia khác.

Volkswagen vẫn khẳng định mục tiêu duy trì biên lợi nhuận hoạt động ở mức thấp nhưng ổn định trong năm 2025, đồng thời đẩy nhanh các dự án phát triển nền tảng xe điện thế hệ mới. Tuy nhiên, giữa những biến động về thuế, chip và nhu cầu thị trường, con đường phía trước của “ông lớn” ngành ô tô châu Âu có vẻ sẽ còn đầy gập ghềnh – khi chính mô hình toàn cầu hóa mà họ từng dựa vào đang dần trở thành điểm yếu trong một thế giới ngày càng phân mảnh.

Theo: The NY Times, Financial Times

Trả lời câu hỏi, đại diện Phòng Hạ tầng kỹ thuật, Sở Xây dựng TP.HCM cho biết về những nguyên nhân gây ngập nhiều tuyến đường ở trung tâm TP.HCM mỗi khi mưa lớn.
Theo đó, nguyên nhân chính là do ảnh hưởng của bão nên mưa lớn hơn mọi năm đã vượt quá tần suất thiết kế của cống hiện hữu gây ngập tại một số tuyến đường như Lê Lai, Phạm Ngũ Lão, Bùi Viện, Trần Đình Xu…
Vậy là, lỗi do trời mưa không chịu tuân thủ thiết kế của các lãnh đạo thiên đường XHCN. Không thể trách hệ thống thoát nước của chúng tôi được, vì nó đã cố gắng hết sức trong phạm vi “tần suất thiết kế P=3 năm”. Nước chỉ có lỗi ở chỗ… không thèm đọc hồ sơ thiết kế trước khi trút xuống thành phố.
Trong khi thực trạng, kênh rạch bị lấp sạch nhường chỗ cho phân lô bán nền; chung cư mọc lên như nấm không theo một quy chuẩn nào; hệ thống thoát nước năm nào cũng chi để đào đắp nhưng rồi ngân sách cũng "bốc hơi" đâu hết, chẳng thấy cải tiến hơn; đặc biệt là dự án chống ngập 10.000 tỷ đồng đang....đứng yên sau chục năm triển khai, còn số tiền đó đã đi đâu thì chỉ có lãnh đạo biết.
Thế nhưng, khác biệt ở Việt Nam so với các quốc gia trên thế giới ở chỗ: mọi vấn đề như quy hoạch đô thị, hệ thống thoát nước, quản lý môi trường...nếu có sai sót thì không phải tại nhân, mà hoàn toàn tại thiên.
Mưa lớn do trời. Nắng nóng do biến đổi khí hậu. Ngập do nước đổ xuống vượt thiết kế. Sạt lở do mưa lũ.
Quan điểm rõ ràng vậy rồi. Dân cứ cố gắng thích nghi dần với sự "trái tính trái nết" của trời. Còn lãnh đạo đã làm mọi việc rất "đúng quy trình" rồi.
Linh


Ông Hồ Đại Dũng, cựu Phó Chủ tịch tỉnh Phú Thọ, vừa bị tuyên án 3 năm 6 tháng tù vì tham gia đường dây đánh bạc với số tiền lên đến 7 triệu USD. Người dân không chỉ choáng váng với số tiền, mà còn choáng với số năm tù được đưa ra. Và còn sốc hơn nữa chính là cách ông Dũng “biến mất” khỏi phiên xử.
Ông không xuất hiện tại tòa vì “bệnh nặng”. Một chiêu bài quen thuộc đến mức thành truyền thống bất thành văn trong giới quan chức. Hễ dính đến sai phạm, tham nhũng, lạm quyền là lập tức đổ bệnh, có nguy cơ sắp chết.
Người dân nhìn vào những màn bệnh đúng lúc ấy mà ngán ngẩm. Bởi người dân hiểu rằng: nếu là một người dân thường, chỉ cần trộm hai quả mít, lấy ổ bánh mì,… là đủ để bị áp giải ngay lập tức, không cần lý do là đói khát hay bần cùng, bệnh nặng hay nghèo đói.
Còn quan chức? Họ có đặc quyền được ốm. Được ngã bệnh đúng giờ, đúng ngày, đúng phiên tòa. Bệnh trở thành tấm lá chắn vàng cho sự trốn tránh trách nhiệm, một vở diễn quá nhiều lần đến mức trở thành trò hề.
Cái “bệnh nặng” ấy không phải nằm trong bệnh án, mà nằm trong bản chất một hệ thống bệnh hoạn. Luôn tạo đường thoát cho những kẻ có quyền và khóa chặt công lý đối với người dân lương thiện.
Cái trò bệnh hoạn trước phiên toà chẳng còn gì mới mẻ, một vở kịch cũ rích được nhai đi nhai lại. Nó không chỉ làm sụp đổ niềm tin của nhân dân vào công lý. Mà nó còn đang tự hạ thấp một cơ chế mặt dày, không biết dị hợm. Thứ bệnh cần chữa không chỉ là bệnh của cá nhân ông Hồ Đại Dũng. Mà là cần chữa cho một hệ thống bệnh hoạn từ trên xuống dưới của mình. Có như thế, mới trả lại được cho dân một nền tư pháp trong sạch.
Hiểu Lam


Sau khi Chỉ thị 20 được ban hành, từ năm 2026 Hà Nội và TP.HCM sẽ bắt đầu cấm xe xăng vào trung tâm. Truyền thông thì rộn ràng ca ngợi xe điện là cứu tinh môi trường, xe xăng là thủ phạm ô nhiễm.
Nhưng rồi cú tát thực tế đã đến rất nhanh.
Ngày 13/11, Công an TP.HCM báo cáo 1 năm qua có 41 vụ cháy liên quan đến xe điện.
Chưa cấm xe xăng, xe điện còn chưa tràn ngập mà cháy n.ổ đã đều như cơm bữa. Pin xe điện chỉ cần sạc sai cách hoặc va quẹt mạnh là tự phát hỏa, cháy lan cực nhanh, khó kiểm soát.
Và rồi khuyến cáo lạnh gáy xuất hiện: “Người dân không nên sạc xe điện qua đêm.”
Rồi dân sống bằng gì?
Đi làm 10–12 tiếng, tối về mới có thời gian cắm sạc. Hay chính quyền định yêu cầu dân thức từ 12h đêm đến 3h sáng để canh pin, xong 5h dậy đi làm tiếp?
Nhà nước cấm xe xăng, nhà trọ cấm xe điện, công an không cho sạc qua đêm, còn ban ngày đi làm thì không thể sạc. Dân biết phải sống sao?
Nhìn thử mà xem: Chưa cấm xe xăng đã 41 vụ cháy điện chỉ riêng TP.HCM. Nếu đến 2026 trung tâm thành phố có thêm vài trăm nghìn xe điện, thì con số cháy nổ sẽ tăng lên khủng khiếp như thế nào?
Đây là sự thật mà chính quyền cố tình tránh né.
Những vụ cháy xe điện, đặc biệt trong chung cư, nhà trọ đều bị bưng bít thông tin, thậm chí tránh nhắc đến nguyên nhân để khỏi ảnh hưởng chiến dịch “thay xe xăng bằng xe điện”.
Cấm xe xăng thì dễ, nhưng để người dân an toàn, thuận tiện, có lựa chọn mới là trách nhiệm một chính phủ tử tế.
Đừng biến “chuyển đổi xanh” thành cuộc di dân sang xe điện đầy hiểm họa, nơi người dân vừa mất quyền lựa chọn, vừa đối mặt nguy cơ cháy ngay trong nhà mình.
Cô Ba

Bữa tiệc gia đình hóa địa ngục
Chiều thứ Bảy ở Stockton, miền Bắc California, lẽ ra chỉ là một buổi tụ tập gia đình ấm áp trong một sảnh tiệc nhỏ. Bóng bay, bánh sinh nhật, tiếng cười trẻ con hòa lẫn tiếng trò chuyện của người lớn – tất cả tạo nên một khung cảnh quen thuộc của đời sống bình thường. Thế nhưng, chỉ vài giây sau tiếng súng đầu tiên, không gian ấy lập tức biến thành địa ngục. Bốn người gục chết, mười người khác bị thương, trong đó có cả trẻ em lẫn người lớn. Nơi lẽ ra chỉ có lời chúc mừng, ca hát và chụp hình kỷ niệm, lại trở thành hiện trường của một vụ thảm sát lạnh lùng.

Tiếng súng lúc hoàng hôn
Vụ nổ súng xảy ra ngay trước 6 giờ tối, khi ánh nắng cuối ngày còn vương trên bãi đậu xe chung của khu thương mại. Bên cạnh sảnh tiệc là quán Dairy Queen, vài cửa tiệm nhỏ và sinh hoạt thường ngày của một thành phố hơn 300.000 dân, cách Sacramento chừng 40 dặm về phía Nam. Ở trong sảnh, gia đình đang tổ chức sinh nhật, trẻ con chạy nhảy quanh bàn tiệc, người lớn nâng ly chúc tụng. Rồi loạt đạn vang lên, dồn dập, hỗn loạn. Trong vài nhịp tim, sàn nhảy biến thành nơi người ta tìm chỗ ẩn nấp sau bàn ghế, cửa kính vỡ vụn, tiếng trẻ con khóc thét xen lẫn tiếng kêu cứu của người lớn, tiếng bước chân dồn dập của những người cố gắng kéo nạn nhân ra khỏi làn đạn vô hình.

Một vụ tấn công có chủ đích?
Những thông tin ban đầu từ lực lượng công lực cho thấy đây có thể là một vụ tấn công có chủ đích, chứ không phải hành động bắn bừa vào đám đông. Nhưng “có chủ đích” không làm bi kịch bớt khốc liệt hơn. Nó chỉ đặt ra thêm những câu hỏi cay đắng: ai là mục tiêu? Vì mối thù nào? Và tại sao phải kéo cả một bữa tiệc gia đình, kéo cả những đứa trẻ vô tội, vào vòng xoáy trả thù được giải quyết bằng họng súng? Nghi phạm đã tẩu thoát, vẫn đang ngoài vòng pháp luật. Cảnh sát kêu gọi người dân cung cấp mọi thông tin, mọi đoạn video, mọi chi tiết nhỏ có thể giúp xác định danh tính và động cơ. Nhưng với những người có người thân nằm lại trên sàn tiệc, bất kỳ lời trấn an nào lúc này cũng chỉ là âm thanh xa xôi.

Stockton và nước Mỹ trong bản đồ bạo lực súng
Stockton không phải cái tên xa lạ trên bản đồ bạo lực súng đạn, nhưng mỗi lần một vụ thảm sát mới xảy ra, người ta vẫn bàng hoàng như lần đầu. Thành phố này, vốn chỉ được biết đến như một đô thị lao động nằm trên trục giao thông giữa thung lũng Central Valley và thủ phủ Sacramento, giờ lại bị gắn thêm một dấu chấm đỏ trên bản đồ các vụ xả súng. Và Stockton cũng chỉ là một chấm nhỏ trong bức tranh rộng lớn hơn: cho đến thời điểm này trong năm, nước Mỹ đã ghi nhận hàng trăm vụ “mass shooting” – nơi ít nhất bốn người bị bắn, chưa kể kẻ nổ súng. Một con số lạnh lùng, khô khốc, nhưng đằng sau mỗi đơn vị “1” là một gia đình vỡ nát, một đứa trẻ mất cha mẹ, một cộng đồng mất đi cảm giác bình thường.

Khi không gian đời thường cũng không còn an toàn
Trường học, trung tâm thương mại, quán bar, văn phòng, nhà thờ, và giờ đây là một sảnh tiệc gia đình – danh sách những nơi từng được coi là an toàn đang ngày càng dài thêm. Nhiều người Mỹ đã quen với việc vào rạp chiếu phim phải để mắt tới lối thoát hiểm, đưa con đi học mà trong lòng vẫn thấp thỏm khi nghe còi xe cứu thương ngoài phố. Tiệc sinh nhật đáng lẽ là nơi người lớn tạm gác âu lo, trẻ con chỉ quan tâm đến bánh kem và quà. Nhưng ở Stockton, một bữa tiệc như thế lại trở thành minh chứng đau đớn cho thực tế: trong một xã hội ngập tràn súng, không gian “riêng tư” cũng khó còn là nơi trú ẩn.

Nước mắt thị trưởng, lời hứa của giới chức
Thị trưởng Stockton gọi đây là “một đêm đau lòng và bi thảm”, kêu gọi người dân cầu nguyện cho các nạn nhân, gia đình họ và cả những nhân viên cấp cứu đã lao vào hiện trường trong khoảnh khắc hỗn loạn nhất. Từ Sacramento, Thống đốc California được báo cáo tình hình và tuyên bố tiểu bang sẽ hỗ trợ tối đa cho thành phố – từ điều tra đến hỗ trợ tâm lý cộng đồng. Những lời chia sẻ, những dòng thông cáo báo chí, những đoạn tweet chia buồn xuất hiện dày đặc. Nhưng sau mỗi vụ thảm sát, nước mắt lau xong, nến tắt, vòng hoa héo đi, câu hỏi cũ lại trở về: phải mất thêm bao nhiêu sinh nhật, bao nhiêu lớp học, bao nhiêu buổi hòa nhạc nữa thì bi kịch súng đạn mới thực sự được coi là khẩn cấp?

Những đứa trẻ mang ký ức đạn lửa suốt đời
Trong số những người bị thương ở Stockton có cả trẻ em – những đứa trẻ sẽ lớn lên cùng ký ức về một buổi tối sinh nhật bắt đầu bằng tiếng nhạc và kết thúc bằng còi xe cứu thương. Những hình ảnh đầu tiên của cuộc đời chúng về khái niệm “gia đình”, “bạn bè”, “bữa tiệc” sẽ mãi vĩnh viễn gắn với tiếng súng, tiếng kính vỡ, tiếng người thân gào khóc. Những vết thương trên cơ thể có thể được khâu lại, nhưng những vết thương tâm lý thì âm ỉ suốt đời. Nhiều năm sau, khi nước Mỹ tranh luận về luật súng, về quyền sở hữu, về sửa hiến pháp hay không, có thể đâu đó ở Stockton sẽ có một người trưởng thành lặng lẽ quay mặt đi, vì mỗi lần nghe đến chữ “súng”, trong đầu họ lại hiện lên chiếc bánh sinh nhật nằm chỏng chơ trên nền nhà vấy máu.

Một thành phố thức trắng đêm, và câu hỏi để lại cho buổi sáng
Đêm ở Stockton sau vụ xả súng chắc chắn là một đêm không ngủ. Bệnh viện sáng đèn, gia đình chạy vội tới phòng cấp cứu, cảnh sát phong tỏa khu vực sảnh tiệc, nhà báo túc trực ngoài dây phong tỏa, người dân mở TV rồi tắt đi vì không chịu nổi những hình ảnh đời thực quá gần mình. Sáng hôm sau, người ta vẫn phải đi làm, trẻ con vẫn phải đến trường, quán Dairy Queen bên cạnh sảnh tiệc rồi cũng sẽ mở cửa lại. Cuộc sống bề ngoài rồi sẽ trở lại nhịp độ bình thường, nhưng phía dưới lớp vỏ bình thường ấy là một vết sẹo mới trên tâm lý cộng đồng. Và câu hỏi nghiệt ngã vẫn treo lơ lửng trên bầu trời California: ở một đất nước mà một bữa tiệc sinh nhật gia đình cũng có thể trở thành nơi 4 người chết, 10 người bị thương, thì còn chỗ nào thực sự an toàn để trẻ em thổi nến và ước mơ nữa hay không?

Trong lần về nước ngắn ngủi này, gia đình mình đã lên kế hoạch từ nhiều tháng trước cho chuyến du lịch gia đình tới Đà Nẵng. Vì ba mẹ đã lớn tuổi, em vợ mình cẩn thận mua vé hạng Thương gia của Vietnam Airlines từ hơn 1 tháng, thanh toán đầy đủ, có mã đặt chỗ, số ghế rõ ràng. Nói nôm na: tiền đã trả, chỗ đã chọn, tinh thần đã “thương gia” sẵn sàng… chỉ chờ ra sân bay là bay.

Nhưng tới quầy làm thủ tục ở Tân Sơn Nhất cho chuyến bay đi Đà Nẵng, câu mở màn lại là: “Không tìm thấy vé.” Nghe nhẹ nhàng như gió thoảng, mà rơi đúng vào tim người đã trả tiền thật. Nhân viên đưa ra hàng loạt lý do vòng vo: nào đổi tàu bay, nào lỗi hệ thống, nào phải chờ xác minh… cứ như vé của mình đang đi du lịch vòng quanh máy chủ, chưa kịp về tới quầy check-in.

Tình huống kéo dài cho tới khi chỉ còn khoảng một tiếng trước giờ cất cánh. Và cuối cùng, gia đình bị đặt vào “bài toán phút 89”: 1) dời sang chuyến 17h (nhưng vẫn… chưa chắc có đủ ghế Business như đã mua), hoặc 2) giữ chuyến đúng giờ nhưng hạ hạng xuống “cao nhất có thể”. Đi với ba mẹ lớn tuổi, không ai muốn căng thẳng thêm hay kéo dài chờ đợi, em mình đành chọn phương án 2. Kết quả: cả nhà bị đẩy xuống ghế phổ thông, lại còn gần cuối khoang.

Điều khó chấp nhận nằm ở chỗ: sau đó hệ thống vẫn xác nhận gia đình đã thanh toán vé Thương gia, nhưng ghế Business thì “không còn”, và việc chuyển từ Business xuống Economy diễn ra mà không hề có thông báo hay thỏa thuận trước ngày bay. Nó không còn là “sự cố kỹ thuật” kiểu trễ giờ vài phút; mà là đổi hạng ghế đã bán – đã thu tiền – nhưng hành khách chỉ được biết ở phút chót, trong thế gần như không còn lựa chọn.

Phiếu thu ghi Business, thẻ lên máy bay lại ghi Economy: cười không nổi
Cái cảm giác bức xúc nó không chỉ nằm ở trải nghiệm, mà còn nằm ở… giấy tờ. Một bên là phiếu xác nhận/phiếu thu thể hiện hạng Thương gia (hạng D – Business Classic), bên kia thẻ lên máy bay lại nổi bật dòng “Economy Class”. Người ngoài nhìn vào sẽ tưởng gia đình mình đang chơi trò “đố bạn tìm điểm sai”: sai ở đâu? Sai ở hạng ghế. Sai luôn ở tâm trạng.

Mà khổ nhất là đi với người lớn tuổi: không ai muốn đứng tranh luận tới cùng khi thời gian cất cánh đếm ngược, bụng đói, chân mỏi, tâm lý căng. Nên nhiều người đọc xong mới thở dài: “Chắc vì đi với ba mẹ nên mới phải chấp nhận, chứ đi một mình là làm căng tới cùng.”

Cộng đồng mạng đoán già đoán non: Overbook? VIP phút chót? Hay “lỗi hệ thống” kiểu khó nói?
Bên dưới câu chuyện, phần bình luận đúng nghĩa là “họp khẩn cấp”. Nhiều ý kiến nghi vấn đây là tình trạng oversold/overbook: “Một hạng ghế bán cho nhiều người, tiền thu đủ, còn quyền lợi khách hàng thì kệ…” Người khác thì nói thẳng: “Nếu hạ hạng ghế thì phải thanh toán chênh lệch chứ?” Có người mạnh miệng hơn đề nghị “khởi kiện”, “yêu cầu xin lỗi”, “bắt đền full refund”, hoặc ít nhất phải có lời giải thích đàng hoàng.

Một luồng khác lại cho rằng khả năng có khách “ưu tiên phút chót” nên ghế Business bị thu xếp lại: “96,69% là có tai to mặt bự nào sát giờ bay tới, hãng phải nhường.” Có người còn đùa mà như thật: “Lên máy bay nhìn khu business coi có gương mặt quan chức nào không.” Dĩ nhiên đó chỉ là suy đoán của cư dân mạng, nhưng nó cho thấy một sự thật: khi hãng không minh bạch, khoảng trống thông tin sẽ được lấp bằng… nghi ngờ.

Cũng có ý kiến bênh vực theo hướng thận trọng: đừng vội gọi hãng “lừa đảo” khi chưa đủ dữ kiện, vì hãng lớn thường có quy trình xử lý, kênh khiếu nại và chính sách bồi thường; muốn chê thì chê đúng sự việc, đúng quy trình. Nhưng ngay cả nhóm này cũng thừa nhận: cách xử lý tại quầy, cách “vòng vo” và đẩy hành khách vào thế đã rồi là điều rất khó chấp nhận.

Đáng chú ý, nhiều người kể trải nghiệm tương tự: bị đổi ghế đã mua, bị delay liên tiếp mà thông báo thiếu nhất quán, bị cân hành lý xách tay rồi “hù dọa”, thậm chí có người nói hãng hủy chuyến và hứa hoàn tiền nhiều lần rồi… im luôn. Những chuyện đúng sai từng vụ còn cần kiểm tra, nhưng khi quá nhiều người cùng có cảm giác “bị coi thường”, đó là dấu hiệu dịch vụ đang có vấn đề.

Vé đã trả tiền thì không thể “mất ghế”: tối thiểu phải minh bạch và bồi hoàn sòng phẳng
Đi máy bay, ai cũng hiểu có những tình huống bất khả kháng: đổi tàu bay, thay cấu hình ghế, trục trặc vận hành… Nhưng “bất khả kháng” không đồng nghĩa với “được quyền im lặng tới phút chót”. Cái khách cần không phải lời xin lỗi kiểu cho có, mà là ba thứ rất cơ bản: thông báo sớm, lựa chọn rõ ràng, và bồi hoàn/đền bù minh bạch.

Nếu đã mua Thương gia mà bị hạ xuống Economy không tự nguyện, thì chuyện hoàn tiền chênh lệch (hoặc phương án bồi thường phù hợp) phải là điều hiển nhiên. Và quan trọng hơn: phải nói rõ vì sao, ai quyết định, quyết định lúc nào, vì sao không thông báo trước. Khách hàng không ngại sự cố; khách hàng ngại nhất là cảm giác mình bị đẩy vào thế “chấp nhận hay bỏ chuyến”, đặc biệt khi đi cùng người già và lịch trình gia đình đã sắp sẵn.

Câu chuyện này vì vậy không chỉ là chuyện một chuyến bay, mà là chuyện niềm tin. Hãng hàng không quốc gia mà để hành khách rơi vào cảnh “cầm Business lên quầy, bước ra cầm Economy” thì dù có giải thích thế nào, người ta vẫn thấy… mệt.

Kết lại bằng một câu hơi buồn cười mà nhiều người đồng cảm: đi Thương gia không phải để khoe, mà để ba mẹ đỡ cực. Vé Thương gia biến thành ghế phổ thông gần cuối máy bay, cái “đổi hạng” này không chỉ đổi chỗ ngồi—nó đổi luôn cảm xúc của cả chuyến về quê.
FROM VIETNAM

Người ta nói về một con số như nói về một cơn bão: khoảng 100.000 người gốc Việt có thể bị cuốn vào làn sóng trục xuất mà chính quyền Trump muốn đẩy nhanh. Con số ấy đi từ bản tin ra tới bàn ăn, từ quán phở sang tiệm nail, từ những nhóm chat gia đình cho đến những cuộc gọi lúc nửa đêm.

Hai nhóm người, hai “cánh cửa rủi ro” khác nhau
Nhóm thứ nhất là người Việt không có giấy tờ, ước tính trên 90.000. Họ có thể là người quá hạn visa, nhập cảnh rồi ở lại, hoặc rơi vào tình trạng “không giấy tờ” vì nhiều lý do mà đời sống nhập cư vốn phức tạp hơn một dòng chữ trên hồ sơ. Đây là nhóm đông, và vì đông nên nỗi lo lan rất nhanh: chỉ cần một đợt siết, cộng đồng đã cảm giác như cả khu phố bị gọi tên.

Nhóm thứ hai là những người đã có “final order of removal” — tức lệnh trục xuất đã hoàn tất về mặt pháp lý. Tính đến tháng 11/2024, số người bị ICE xếp theo quốc tịch Việt Nam trong nhóm này là khoảng 8.675. Điều khiến câu chuyện trở nên cay đắng là: con số này không đơn giản là “người nhập cư lậu”. Nhiều người trong đó đã sống ở Mỹ rất lâu, từng có quy chế hợp pháp, nhưng rồi một biến cố pháp lý, một hồ sơ bị đẩy đến đoạn kết, và cuộc đời bỗng rơi vào trạng thái “đã có phán quyết”.

8.675 lệnh trục xuất: nỗi đau của những người “đến từ trước 1995”
Điểm khiến cộng đồng chấn động nằm ở một chi tiết: rất nhiều người trong nhóm có lệnh trục xuất là những người đến Mỹ từ trước năm 1995. Nhiều trường hợp là tị nạn sau chiến tranh, sống vài chục năm, dựng lại cuộc đời từ hai bàn tay, có gia đình, có con cái là công dân Mỹ.

Trong một thời gian dài, việc trục xuất nhóm đến trước 1995 từng bị “khựng” vì ràng buộc thỏa thuận và vì một thực tế khó nói thẳng: Việt Nam không dễ cấp giấy thông hành. Khi “cửa nhận lại” không mở rộng, dây chuyền trục xuất cũng khó chạy nhanh.

Nhưng cục diện đổi tông khi chính sách siết chặt quay lại. Đáng chú ý, từ tháng 6/2025, các tổ chức pháp lý và vận động cộng đồng ghi nhận ICE đã rút lại cách xử lý “thường thả sau 90 ngày” đối với nhóm người Việt đến trước 1995 có lệnh trục xuất. Điều đó đồng nghĩa: nguy cơ bị giam lâu hơn và bị đưa lên chuyến bay cao hơn — một kiểu áp lực không ồn ào nhưng đủ làm người ta mất ngủ.

“Nút thắt” không phải là tòa án — mà là giấy thông hành
Trục xuất không chỉ là ký một tờ giấy. Muốn đưa một người lên máy bay, Mỹ cần quốc gia nhận lại xác nhận và cấp giấy tờ.

Và đây là chỗ mọi thứ có thể “tăng tốc”: vào cuối tháng 2/2025, có thông tin cho thấy Việt Nam đã cam kết phản hồi nhanh hơn các yêu cầu trục xuất, xử lý giấy tờ trong khung thời gian ngắn hơn trước, sau khi phía Mỹ gây sức ép bằng các biện pháp kinh tế/visa. Khi “nút thắt giấy tờ” loosen ra, dây chuyền còn lại chạy nhanh hơn rất nhiều.

Một chi tiết đáng suy nghĩ: trước đó, nhịp trục xuất người về Việt Nam không phải lúc nào cũng lớn; có giai đoạn cả năm chỉ vài chục trường hợp. Nhưng khi cơ chế giấy tờ thay đổi, nhịp trục xuất có thể khác hẳn — và cái “khác” ấy, cộng đồng thường chỉ cảm nhận rõ khi đã có người bị gọi tên.

Vì sao chính quyền muốn “trục xuất nhanh gọn”?
Với chính quyền Trump, trục xuất không chỉ là chính sách — nó là thông điệp. Thông điệp gửi tới cử tri: “Tôi làm thật.” Thông điệp gửi tới các nước: “Không nhận công dân về thì sẽ có giá phải trả.” Và thông điệp gửi tới người nhập cư: “Hệ thống không còn chậm chạp như trước.”

Khi số người bị giam tăng, khi thủ tục bị đẩy nhanh, và khi cả phương án đưa người sang “nước thứ ba” cũng được đem ra thử nghiệm trong một số vụ việc gây tranh cãi, nỗi lo trong cộng đồng gốc Việt không còn là chuyện “nghe cho biết” nữa. Nó trở thành cảm giác rất thật: sáng mở mắt ra, điện thoại rung lên, ai đó nhắn vội một câu lạnh sống lưng: “Ông X bị bắt lại rồi.”

Và thế là, giữa nước Mỹ rộng mênh mông, có những phận người bỗng thấy mình đứng trước một cánh cửa vô hình: không biết ngày nào nó sẽ mở, và khi mở ra… thì là để bước tiếp, hay để bị đưa ngược trở về nơi đã rời đi từ mấy chục năm trước.

Rạng sáng Thứ Bảy 03/01/2026, Caracas không còn là một thủ đô đang ngủ. Nó trở thành một chiếc trống khổng lồ bị ai đó gõ mạnh giữa đêm: tiếng nổ dội lên, kính cửa sổ run bần bật, rồi bóng máy bay lướt qua như những lưỡi dao cắt vào bầu trời tối. Có khu phố mất điện, có nơi chỉ còn ánh cam của lửa phản chiếu lên các mảng khói, và trong vài phút ngắn ngủi, người ta hiểu cảm giác “lịch sử đang xô cửa” đáng sợ tới mức nào.

1:50 sáng ở Caracas: tiếng nổ, khói, và những khoảng tối cúp điện
Theo các tường thuật tại chỗ, loạt tiếng nổ đầu tiên được ghi nhận vào khoảng 1:50am giờ địa phương. Một số khu vực chìm vào bóng tối vì mất điện, trong khi ở vài điểm khác, người dân còn nghe cả tiếng máy bay sau các vụ nổ. Không cần ai thông báo, cả thành phố tự hiểu mình vừa bước vào một đêm bất thường: tiếng bước chân vội, tiếng cửa mở sầm, tiếng người gọi nhau lao ra ban công, và những chiếc điện thoại bật sáng liên tục như đom đóm.

Trong khoảnh khắc hỗn loạn ấy, thứ đáng sợ nhất không phải là tiếng nổ, mà là cảm giác “không biết điều gì đang đến tiếp theo”.

Trump tuyên bố “đòn đánh quy mô lớn”, nói Maduro và vợ đã bị bắt
Gần như song song với những gì xảy ra ở Caracas, Tổng thống Mỹ Donald Trump đăng thông điệp trên Truth Social, nói Hoa Kỳ đã tiến hành một “cuộc tấn công quy mô lớn” vào Venezuela. Ông tuyên bố Tổng thống Nicolás Maduro và vợ đã bị bắt giữ và “được đưa ra khỏi đất nước”, nhấn mạnh chiến dịch được tiến hành phối hợp với lực lượng thực thi pháp luật Mỹ.

Trump cũng thông báo sẽ có họp báo lúc 11 giờ sáng (giờ Mỹ) tại Mar-a-Lago và hứa “sẽ có thêm chi tiết”. Nhưng ngay cả khi ông hẹn giờ cho một cuộc họp báo, thế giới vẫn phải sống trong những giờ phút mù sương: tin “bắt được nguyên thủ” là loại tin không thể chỉ đứng một phía mà tin ngay, nhưng cũng không thể coi như chuyện đùa.

Một số hãng tin quốc tế lưu ý rằng, cho tới thời điểm đầu ngày 03/01, vẫn chưa có xác nhận độc lập đầy đủ về tình trạng “bị bắt và đưa khỏi Venezuela” như Trump nêu ra. Vì thế, giữa những tiếng nổ thật và khói thật, phần “thật đến mức nào” của câu chuyện lại trở thành mặt trận thứ hai: mặt trận thông tin.

Những điểm nóng bị nhắc tên: căn cứ quân sự, sân bay, cảng biển
Các hình ảnh, video và tường thuật từ nhiều nguồn cho thấy khói bốc lên ở các khu vực gắn với quân sự quanh Caracas. Nổi bật nhất là La Carlota (một căn cứ không quân quan trọng) và Fuerte Tiuna (tổ hợp quân sự lớn, được xem là một trung tâm đầu não quốc phòng). Có nguồn mô tả những tiếng nổ gần La Carlota “điếc tai”, kèm khói bốc lên từ khu vực nhà chứa/hangar.

Không chỉ thủ đô, các báo cáo còn nhắc tới những tiếng nổ và đám cháy ở các địa điểm ven biển. Cảng La Guaira – cửa ngõ chiến lược hướng ra Caribe – xuất hiện trong các bản tin như một điểm bị tác động. Ở Higuerote, video được xác minh cho thấy một vụ cháy lớn và những tiếng nổ dữ dội tại khu vực sân bay, với những vệt lửa bắn lên trời như một hệ thống phòng không đang bốc cháy.

Nếu Caracas là nhịp tim chính trị, thì La Guaira và các điểm ven biển là mạch máu hậu cần. Đánh vào đâu, nhắm vào điều gì, và nhằm gửi thông điệp gì – đó là những câu hỏi đang được mổ xẻ từng giờ.

“Bầu trời chuyển đỏ”: lời kể của người dân và nỗi sợ lan truyền như lửa
Một cư dân tại Higuerote kể lại rằng anh bị đánh thức bởi tiếng nổ, ban đầu tưởng pháo hoa, rồi “mặt đất bắt đầu rung”. Anh bước ra ngoài và thấy một “bức tường khói” khổng lồ; bầu trời bất chợt đỏ rực; sau đó là một khoảng yên ắng ngắn ngủi rồi lại nghe tiếng máy bay, rồi thêm các vụ nổ khác.

Câu kể ấy nghe như phim, nhưng cái khiến người ta lạnh gáy là chi tiết: “Không nghe còi cứu thương, không nghe xe cảnh sát, không nghe xe cứu hỏa” trong một khoảng thời gian sau đó. Khi âm thanh cứu hộ không xuất hiện, nỗi hoảng loạn thường tự tạo thêm bóng ma trong đầu người ta.

Đêm chiến sự không chỉ có tiếng nổ. Nó còn có những khoảng trống của thông tin, nơi tin nhắn WhatsApp và video lan truyền nhanh hơn cả thông cáo chính thức.

Venezuela cáo buộc Mỹ “xâm lược quân sự”, ban bố tình trạng khẩn cấp
Phía Venezuela lên tiếng theo hướng hoàn toàn khác: chính quyền Caracas cáo buộc Mỹ tiến hành “hành động gây hấn/xâm lược quân sự” nhằm vào Caracas và các bang như Miranda, Aragua, La Guaira. Tổng thống Maduro được cho là đã ký tình trạng khẩn cấp (trạng thái “rối loạn/đe dọa từ bên ngoài”), đồng thời kêu gọi kích hoạt các kế hoạch phòng thủ quốc gia “đúng lúc, đúng hoàn cảnh”.

Các tuyên bố từ phía chính quyền cũng có ngôn ngữ rất quen thuộc trong những thời khắc bị tấn công: kêu gọi “toàn dân huy động”, kêu gọi các lực lượng xã hội – chính trị xuống đường, và nhấn mạnh sự “đoàn kết dân sự – quân đội – an ninh” để bảo vệ chủ quyền.

Trong khi đó, Bộ trưởng Quốc phòng Venezuela Vladimir Padrino tuyên bố sẽ chống lại sự hiện diện của “quân đội nước ngoài”, đồng thời nói đang tổng hợp thông tin về thương vong. Những câu chữ ấy không chỉ là phản ứng; nó là lời báo trước cho khả năng leo thang, ít nhất trên phương diện tinh thần và huy động nội bộ.

Washington chưa “đồng giọng”: Quốc hội, dư luận, và câu hỏi về mục tiêu thật sự
Tại Mỹ, những giờ đầu tiên thường không phải lúc câu trả lời xuất hiện, mà là lúc câu hỏi bắt đầu nở ra. Có thông tin cho rằng một số cơ quan/lãnh đạo lập pháp chưa được báo trước. Một số nghị sĩ lên tiếng cảnh báo Mỹ “không có lợi ích quốc gia sống còn” ở Venezuela để biện minh cho chiến tranh và chỉ trích việc người dân Mỹ chưa được giải thích minh bạch.

Trong khi đó, phía hành pháp để mọi con mắt dồn về Nhà Trắng. Ngay cả Lầu Năm Góc và Bộ Tư lệnh Miền Nam (SOUTHCOM) cũng có lúc chuyển câu hỏi báo chí về phía Nhà Trắng, khiến bức tranh càng thêm “một đầu mối duy nhất”: Trump.

Và khi một cuộc khủng hoảng chỉ có một đầu mối phát ngôn, mọi câu chữ bỗng nặng như đá. Bởi nó có thể là sự thật — hoặc là cú hù dọa chiến lược — hoặc là “một phần sự thật” được bày ra theo cách có lợi nhất.

Bầu trời bị khóa: FAA cấm máy bay Mỹ bay qua không phận Venezuela
Giữa lúc Caracas còn bốc khói, một động thái rất cụ thể đã xuất hiện: Cơ quan Hàng không Liên bang Mỹ (FAA) ban hành thông báo cấm các hãng bay Mỹ hoạt động ở mọi độ cao trong không phận Venezuela vì rủi ro “liên quan đến hoạt động quân sự đang diễn ra”. Thông báo có thời hạn nhất định và được mô tả nhằm đảm bảo an toàn bay.

Trong các cuộc khủng hoảng, quyết định đóng/mở bầu trời thường là dấu hiệu cho thấy tình hình đã vượt khỏi mức “tin đồn”. Nó là phản xạ của hệ thống: khi có rủi ro thật, người ta không chờ hết họp báo mới ra lệnh.

Phản ứng khu vực: Colombia kêu gọi LHQ, Cuba lên án gay gắt
Sóng chấn động không dừng ở biên giới Venezuela. Colombia – quốc gia láng giềng – bày tỏ quan ngại và kêu gọi Liên Hiệp Quốc họp khẩn, với lập luận rằng việc “ném bom Caracas” có thể đẩy cả khu vực vào bất ổn, gây rủi ro cho dân thường và biên giới.

Cuba, đồng minh lâu năm của Caracas, lên án mạnh mẽ, gọi đây là một cuộc tấn công “tội ác”, kêu gọi cộng đồng quốc tế phản ứng khẩn cấp trước điều họ coi là hành động bạo lực nhằm vào một quốc gia trong “khu vực hòa bình”.

Trong những giờ đầu của một biến cố, phản ứng của các nước láng giềng thường mang tính bản năng: lo dân di tản tràn biên, lo buôn lậu và bạo lực tăng, lo chuỗi cung ứng năng lượng rung lắc. Venezuela không chỉ là một quốc gia; nó còn là một điểm áp lực của cả vùng Caribe và Nam Mỹ.

Bối cảnh nhiều tháng: từ “đánh tàu ma túy” đến “đòn đánh trên đất liền”
Trước đêm 03/01, chính quyền Trump nhiều lần cảnh báo sẽ có hành động mới nhằm vào các mạng lưới bị cáo buộc buôn ma túy liên quan Venezuela. Truyền thông Mỹ tường thuật rằng chiến lược trước đó tập trung vào các đòn đánh trên biển nhắm vào “tàu chở ma túy”, cùng áp lực kinh tế – ngoại giao; còn việc đánh vào mục tiêu trên đất liền được xem là bước leo thang.

Một số bản tin còn cho biết Trump đã phê chuẩn khả năng tấn công trên đất liền trước đó vài ngày, việc lựa chọn thời điểm chịu tác động bởi điều kiện thời tiết và “cửa sổ tác chiến”. Dù chi tiết thực tế đến đâu còn chờ xác nhận, bức tranh lớn vẫn rõ: đây không phải cơn bão tự nhiên; nó giống một cánh cửa đã bị đẩy từ từ trong nhiều tháng, và rạng sáng 03/01 là lúc cánh cửa bật mở.

Điều mù mịt nhất: Maduro đang ở đâu, và Venezuela sẽ đáp trả ra sao?
Nếu Trump nói đúng, việc “bắt và đưa nguyên thủ ra khỏi lãnh thổ” là một bước ngoặt cực lớn: về pháp lý, về ngoại giao, và về tâm lý quyền lực trong nội bộ Venezuela. Nhưng nếu chưa có xác nhận độc lập rõ ràng, thì thế giới vẫn đang đứng giữa hai khả năng: một “thắng lợi” mà Washington muốn khẳng định ngay lập tức, hoặc một tuyên bố chính trị sớm hơn thực tế.

Ở phía Caracas, việc ban bố khẩn cấp và lời kêu gọi huy động mở ra nguy cơ đối đầu kéo dài, dù ở dạng chiến sự trực tiếp hay chiến tranh “vùng xám”: phá hoại, phản công mạng, bắt bớ, siết kiểm soát nội đô, và những đợt trấn áp có thể xảy ra trong cơn hỗn loạn.

Người chịu rủi ro đầu tiên luôn là dân thường. Khi thủ đô rung chuyển, người dân không kịp hỏi “đúng hay sai”, họ chỉ kịp hỏi “chạy lối nào”. Và khi một quốc gia rơi vào đêm bất trắc, điều quý nhất lại là thứ thường thiếu nhất: thông tin đáng tin và một lối thoát an toàn.

11 giờ ở Mar-a-Lago: thế giới chờ “chi tiết” trong một ngày có thể đổi màu
Trump hẹn họp báo lúc 11 giờ sáng tại Mar-a-Lago. Với những gì đã xảy ra chỉ trong vài tiếng, cuộc họp báo ấy không còn là chuyện “giải thích cho báo chí”. Nó có thể là nơi Nhà Trắng định nghĩa mục tiêu chiến dịch, “lằn ranh đỏ” kế tiếp, và thông điệp gửi tới cả đồng minh lẫn đối thủ.

Nhưng trước khi micro bật lên, Caracas vẫn đang sống trong hậu chấn của những tiếng nổ. Những con đường quanh các cơ sở trọng yếu căng như dây đàn. Những gia đình lắng nghe từng tiếng động lạ. Và cả khu vực đang nhìn Venezuela như nhìn một ngọn đèn bão: chỉ một cơn gió mạnh nữa, lửa có thể tắt — hoặc bùng lên thành đám cháy lớn.

'Siêu' tên lửa siêu vượt âm YKJ-1000 tầm bắn 1.300km, tốc độ Mach 7, không thể đánh chặn - ‘cơn ác mộng’ của phòng thủ tên lửa Mỹ - Nhật.
Chỉ trong chưa đầy 12 tháng, một công ty tư nhân Trung Quốc đã làm được điều mà các tập đoàn quốc phòng khổng lồ của Mỹ và Nga mất cả thập kỷ vẫn chưa thể: đưa tên lửa siêu vượt âm chiến lược YKJ-1000 (Yu Kong Ji-1000) đạt tốc độ Mach 7, tầm bắn 1.300km vào sản xuất hàng loạt với chi phí rẻ hơn tới 90%.

Với khả năng lượn sóng không thể đánh chặn và giá thành chỉ bằng 1/10 các loại tương đương, tên lửa siêu vượt âm YKJ-1000 không chỉ là một loại vũ khí, mà là lời tuyên bố rằng cuộc đua siêu vượt âm đã bước sang chương hoàn toàn mới.


Tên lửa siêu vượt âm YKJ-1000 của Trung Quốc sử dụng thiết kế boost-glide, đạt tốc độ tối đa Mach 7, tầm bắn từ 500–1.300km, tích hợp hệ thống dẫn đường tự hành cùng khả năng cơ động giai đoạn cuối để né tránh đánh chặn, được phóng từ các bệ phóng di động mặt đất dạng container hóa (Nguồn ảnh: Lingkong Tianxing Technology/armyrecognition.com) .

Tháng 11/2025, một công ty tư nhân Trung Quốc mang tên Lingkong Tianxing Technology (còn gọi là LTT Space Transportation) đã chính thức công bố bắt đầu sản xuất hàng loạt tên lửa siêu vượt âm chiến lược YKJ-1000 với chi phí giảm tới 90% so với các loại tên lửa cùng phân khúc truyền thống.

Đây được xem là bước ngoặt lớn nhất trong lịch sử phát triển vũ khí siêu vượt âm, khi lần đầu tiên một sản phẩm đạt tầm bắn và tốc độ cấp chiến lược lại được sản xuất bởi doanh nghiệp tư nhân với giá thành siêu thấp.

YKJ-1000 là tên lửa hành trình siêu vượt âm kiểu boost-glide (tăng tốc bằng động cơ rocket rồi lượn sóng siêu âm trong khí quyển).

Theo video thử nghiệm và thông tin chính thức từ Lingkong Tianxing, tên lửa YKJ-1000 sử dụng động cơ rocket nhiên liệu rắn một tầng để đẩy lên độ cao cần thiết, sau đó tách đầu đạn lượn siêu vượt âm (hypersonic glide vehicle – HGV) có khả năng cơ động mạnh trong suốt hành trình bay.

Về thông số kỹ thuật được công bố công khai từ các nguồn chính thức và phân tích của Aviation Week, Interesting Engineering, SCMP: Tốc độ tối đa của đầu đạn lượn đạt Mach 5 đến Mach 7 (khoảng 6.100–8.600 km/h), thuộc phân hạng hypersonic thực thụ.



Một quả tên lửa siêu vượt âm YKJ-1000 thực hiện vụ phóng thử tại địa điểm không được công bố. Ảnh: Chụp màn hình từ đoạn video do tài khoản WeChat chính thức của Beijing Lingkong Tianxing Technology – đơn vị phát triển tên lửa – công bố/globaltimes.cn
Tầm bắn hiệu quả nằm trong khoảng 500–1.300km, đủ để bao phủ toàn bộ lãnh thổ Nhật Bản và các căn cứ Mỹ tại khu vực Tây Thái Bình Dương khi triển khai từ lãnh thổ Trung Quốc.

Đầu đạn có khả năng cơ động ngang mạnh mẽ nhờ thiết kế khí động học dạng sóng (waverider), giúp thay đổi quỹ đạo liên tục, khiến hệ thống phòng thủ tên lửa hiện tại gần như bất lực trong việc đánh chặn.

Điểm đột phá lớn nhất nằm ở chi phí sản xuất. Lingkong Tianxing tuyên bố giá thành mỗi quả YKJ-1000 chỉ bằng khoảng 10% so với các tên lửa siêu vượt âm do nhà nước phát triển trước đây.

Sự giảm giá mạnh này đến từ việc tận dụng tối đa dây chuyền sản xuất thương mại, công nghệ in 3D kim loại cho các bộ phận phức tạp, vật liệu composite chịu nhiệt giá rẻ và quy trình lắp ráp tự động hóa cao.

Công ty cho biết họ đã hoàn thiện toàn bộ chu trình từ thiết kế đến chuyến bay thử nghiệm thành công chỉ trong vòng chưa đầy 12 tháng, một tốc độ phát triển chưa từng có trong lĩnh vực vũ khí siêu vượt âm.


Ảnh: Lingkong Tianxing Technology
Về kích thước, YKJ-1000 có chiều dài tổng thể khoảng 8–9 mét, đường kính thân dưới 1 mét, trọng lượng phóng ước tính 3–4 tấn, phù hợp để triển khai trên nhiều nền tảng khác nhau: từ xe phóng di động mặt đất, tàu chiến đến máy bay vận tải cải tiến.

Video quảng bá còn cho thấy tên lửa được phóng theo bệ nghiêng kiểu ‘phóng lạnh’ giống các hệ thống phòng không hiện đại, giúp tăng tính cơ động và khả năng sống sót khi triển khai.

Đáng chú ý, Lingkong Tianxing nhấn mạnh YKJ-1000 hoàn toàn là sản phẩm dân sự chuyển giao công nghệ quân sự, sử dụng nhiều linh kiện và quy trình sản xuất tương tự dòng tàu vũ trụ tái sử dụng Yuanxing của họ.

Điều này cho phép công ty mở rộng quy mô sản xuất cực nhanh mà không phụ thuộc vào các nhà máy quốc phòng truyền thống.

Với tầm bắn tối đa vượt 1.300km và khả năng tấn công chính xác các mục tiêu cố định lẫn di động trên biển, YKJ-1000 được đánh giá là mối đe dọa chiến lược trực tiếp đối với chuỗi đảo thứ nhất của Mỹ và đồng minh.

Việc một công ty tư nhân Trung Quốc có thể đưa loại vũ khí cấp độ này vào sản xuất hàng loạt với chi phí thấp chưa từng có đang khiến cả thế giới phải nhìn lại cuộc đua công nghệ siêu vượt âm.

VietBF@ sưu tập

Lũ lụt tại miền Trung vừa qua. Theo thống kê từ ngày 4/11/2025, thì có: 40 người chết, 6 người mất tích, 76 người bị thương. Hơn 104 ngôi nhà bị sập, 453 căn hư hỏng, và gần 80.000 nhà bị ngập sâu. Và hàng ngàn héc ta lúa, hoa màu, gia súc, gia cầm cũng đi theo dòng nước. Để lại cho người dân nỗi đau khôn nguôi vì ly tán, mất người thân, mất tài sản, mất ruộng vườn và không biết làm lại từ đâu.
Ấy vậy mà, trên hội trường lộng lẫy, người dân không thể nào quên được câu nói của ông đại biểu Thạch Phước Bình khi ông cầm giấy hô hào: “Người dân Việt Nam đang giữ 400-500 ngàn tấn vàng”. Lần này thì có lẽ ông nói đúng rồi. Vàng của bùn non, vàng mắt, vàng da, vàng áo của người trong vùng lũ. Gom số thiệt hại lại cân kí thì có lẽ đủ số “vàng” mà ông đưa ra.
Rồi cũng trên hội trường kia, đồng thời điểm người dân đang đau khổ vật vã chạy lũ giữ mạng sống. Thì nơi bàn họp người ta hiến kế tăng lương cho cán bộ, vì 10 ngày cuối tháng cán bộ phải sống bằng “niềm tin và mì gói”. Và cũng nơi đó, bà Loan công đoàn đề xuất “bồi dưỡng chính trị cho công nhân”. Không một ai trăn trở với nỗi đau của nhân dân. Không ai hiến kế cách phòng lụt lâu dài. Chỉ có những câu nói vô thưởng vô phạt như thế thôi.
Chính quyền có giá trị gì đối với nhân dân. Nếu trong nước mắt, trong tai ương, trong đau khổ, dân vẫn là đối tượng cho các ông khai thác sinh lời? Nỗi đau của dân là thật, và một thế chế thờ ơ với nỗi đau của người dân cũng là thật.
Hiểu Lam


Báo chí vừa đồng loạt đăng tin: “Quyết định xây dựng công trình tưởng niệm nạn nhân COVID-19 nhận được sự đồng tình, ủng hộ của đông đảo người dân TP.HCM và cả nước.”
Nghe mà xúc động biết chừng nào. Chỉ tiếc rằng, chẳng ai rõ “đông đảo” ở đây là… bao nhiêu người, và ở đâu.
Quả thực, lướt qua các diễn đàn trên mạng xã hội, qua các fanpage lớn, chỉ thấy người dân bức xúc, thấy lãng phí và không hề ủng hộ việc làm vô nghĩa này chút nào. Chẳng phải họ không còn nhớ tới cơn dịch bệnh khủng khiếp kia, chẳng phải họ không muốn tưởng niệm những nạn nhân của covid; mà bản chất khi nhắc đến nó, người dân lại phải nhớ tới khoảng thời gian đầy oán hận về một chính quyền vô dụng, khốn nạn và có cách làm ngược đời, để xảy ra những cái chết không đáng có.
Những vụ án chấn động như kit test Việt Á, chuyến bay giải cứu...mới bị đưa ra xét xử. Những trại tập trung phải "tiêu huỷ tập thể" vì bị quá tải. Hàng ngàn người mất vì vướng thủ tục rườm rà trong việc cách ly. Hay mất vì thiếu thiết bị y tế để cứu chữa. Những cái đó nhân dân đâu có quên, thậm chí nhớ còn rất rõ.
Vậy chúng xây tượng đài có đặt tên là "tượng đài ký ức sự thật" không? Hay chỉ đặt cho một cái tên đầy hoa mỹ, để có cớ lấy đất vàng, duyệt ngân sách và chia nhau "đớp" tiếp?
Bởi mỗi lần nhìn vào tượng đài này, người dân lại bị khơi lên những ký ức đầy tính căm thù, đau thương hơn là để "ghi nhận những nỗ lực phi thường của con người để ứng phó, ngăn chặn sự cố, khắc phục hậu quả thiệt hại, khôi phục cuộc sống bình thường và tiếp tục bước tới một cách tự tin, mạnh mẽ, chắc chắn" như chúng nói.
Nhưng thôi, ở thiên đường XHCN này, ký ức cũng có… ngân sách.
Và khi tiền ngân sách được giải ngân, thì ký ức nào cũng có thể trở thành biểu tượng, dù người dân có muốn nhớ hay chỉ muốn quên.
Linh


Chiều 4/11, Tổng Bí thư Tô Lâm trịnh trọng tuyên bố trước Quốc hội: “Nhà nước pháp quyền phải kiểm soát quyền lực, bảo đảm mọi quyết định đúng pháp luật và vì dân, không để người dân phải ‘xin’ những gì lẽ ra được hưởng.”
Nghe xong, cả hội trường vỗ tay rào rào, còn dân thì chỉ biết phì cười. Vì dân nào “được hưởng” mà không phải xin đâu, thưa ông Tổng Bí thư. Ở xứ này, dân không chỉ phải xin từng thứ nhỏ bé như cái sổ đỏ, cái hộ khẩu, cái giấy xác nhận độc thân… mà còn phải học cách “xin được sống yên”. Xin đừng bị để ý, xin đừng bị gọi lên phường, xin đừng bị gán tội “chống phá” chỉ vì nói lên sự thật.
Người dân Việt Nam hôm nay không được “hưởng quyền”, mà đang được “ban quyền”. Và khổ nỗi, cái được ban ấy lại chính là những thứ vốn thuộc về dân từ khi họ được sinh ra: quyền nói, quyền phản đối, quyền tụ tập, quyền mưu cầu hạnh phúc.
Ông nói “không để dân phải xin”, nhưng chính quyền của ông lại khiến dân phải răm rắp nghe, im lặng và sợ hãi. Dân phải sợ công an, sợ cả việc thể hiện quan điểm. Đến mức, nói thật cũng thành tội, viết đúng cũng phải xoá, chia sẻ tin tức cũng có thể bị bắt.
Nếu ông Tô Lâm thật lòng muốn “vì dân”, thì hãy bắt đầu từ việc trả lại cho dân những quyền cơ bản nhất: quyền tự do ngôn luận, quyền biểu tình, quyền báo chí độc lập, quyền được giám sát người cầm quyền.
Đừng để những người nói thật phải ngồi tù, và đừng để những người yêu nước bị gọi là phản động. Pháp quyền không thể được xây bằng dùi cui công an, và công lý không thể đứng vững khi miệng dân bị bịt.
Dân không cần xin, dân chỉ cần được làm người. Còn nếu chính quyền vẫn sợ dân nói, thì e rằng chính quyền ấy chẳng hề “vì dân” như lời ông nói, mà chỉ vì chính mình.
Cô Ba