TỐI HẬU THƯ 30 GIỜ: CHIẾN SỰ LEO THANG, NGOẠI GIAO BẾ TẮC, TRUNG ĐÔNG TIẾN GẦN NGƯỠNG QUYẾT ĐỊNH

[nguoiduatinabc]

Trong vòng 24 giờ vừa qua. Chiến sự giữa Israel và Iran tiếp tục leo thang mạnh mẽ, trong khi các nỗ lực ngoại giao chưa đạt được bất kỳ kết quả cụ thể nào. Thời hạn do Tổng thống Trump đặt ra hiện chỉ còn khoảng 30 giờ, đưa tình hình tiến sát một điểm quyết định có thể định hình giai đoạn kế tiếp của cuộc xung đột.

Không quân Israel đã đánh trúng tổ hợp hóa dầu lớn nhất của Iran tại Asaluyeh, gây thiệt hại nghiêm trọng cho năng lực sản xuất năng lượng của nước này. Cùng thời điểm, một cuộc tấn công khác tại Tehran đã loại bỏ người đứng đầu tình báo của Lực lượng Vệ binh Cách mạng. Trong khi đó, các hỏa tiễn từ phía Iran đã bắn vào một khu dân cư tại Haifa, khiến 2 người thiệt mạng.

Song song với các diễn biến quân sự, Pakistan đã đề nghị một khuôn khổ ngừng bắn, nhưng Tòa Bạch Ốc chỉ xem đây là một trong nhiều ý tưởng chưa được Tổng thống Trump chuẩn thuận, trong khi phía Iran bác bỏ và gọi đề nghị này là phi lý. Tất cả các diễn biến trên xảy ra trong cùng một ngày, nhưng không tạo ra bất kỳ thỏa thuận nào.

Diễn tiến thời gian cho thấy sự pha trộn giữa áp lực quân sự và tín hiệu ngoại giao. Vào lúc 8:03 sáng Chủ Nhật, Tổng thống Trump tuyên bố rằng nếu Iran không mở lại eo biển Hormuz, Hoa Kỳ sẽ tiến hành các cuộc tấn công quy mô lớn vào hệ thống điện và cầu đường. Chỉ 90 phút sau, ông lại cho biết có khả năng cao đạt được thỏa thuận trước ngày Thứ Hai.

Trong khi đó, Tòa Bạch Ốc xác nhận rằng đề nghị ngừng bắn 45 ngày chỉ là một phương án đang được thảo luận và chưa được Tổng thống chuẩn thuận. Phía Iran tuyên bố đã hoàn tất phản ứng đối với các đề nghị, nhưng sẽ công bố vào thời điểm thích hợp, đồng thời nhấn mạnh rằng các cuộc thương nghị không thể diễn ra dưới áp lực tối hậu thư hoặc đe dọa.

Lực lượng Hải quân của Vệ binh Cách mạng Iran tuyên bố rằng eo biển Hormuz sẽ không bao giờ trở lại trạng thái trước đây, đồng thời cho biết họ đang hoàn tất các chuẩn bị cho một trật tự mới tại Vịnh Ba Tư.

Giới quan sát nhận định rằng hiện có 3 lập trường rõ rệt. Hoa Kỳ kết hợp giữa đe dọa quân sự, đề nghị ngoại giao và chưa cam kết. Iran giữ lập trường bác bỏ, đồng thời chuẩn bị phản ứng nhưng chưa công bố. Các bên trung gian đánh giá khả năng đạt được thỏa thuận, dù chỉ một phần, trong vòng 48 giờ tới là rất thấp.

Trong khi các cuộc thương nghị còn bế tắc, chiến sự không hề giảm cường độ. Bộ trưởng Quốc phòng Israel cho biết cuộc tấn công tại Asaluyeh đã khiến 85% năng lực hóa dầu của Iran bị tê liệt. Thủ tướng Israel xác nhận việc loại bỏ các nhân vật cao cấp trong hệ thống tình báo và lực lượng Quds. Truyền thông Iran đưa tin có ít nhất 25 người thiệt mạng trong các cuộc không kích quanh Tehran.



Thị trường năng lượng toàn cầu phản ứng mạnh mẽ. Saudi Aramco đã công bố giá bán chính thức dầu Arab Light cho thị trường Á Châu ở mức phụ trội $19.50, mức cao nhất trong lịch sử công ty. Giá dầu thực tế tại Dubai đạt $157 mỗi thùng, trong khi giá Brent trên thị trường tài chánh chỉ ghi nhận khoảng $109, tạo ra khoảng cách lớn giữa giá giao dịch thực và giá niêm yết.

Các thị trường Âu Châu dự kiến mở cửa vào sáng Thứ Ba trong bối cảnh chưa rõ kết quả của tối hậu thư. Các quốc gia NATO, những nước đã từ chối cho đặt căn cứ và chỉ trích các cuộc không kích, đang phải đối diện với thực tế thị trường năng lượng biến động mạnh, trong khi các ngân hàng trung ương vẫn phải điều hành chính sách dựa trên các chỉ số giá chưa phản ánh đầy đủ chi phí thực tế.

Hiện tại, Iran đã chuẩn bị phản ứng nhưng chưa công bố, Tòa Bạch Ốc chưa chuẩn thuận bất kỳ khuôn khổ nào, và các bên trung gian đều đánh giá triển vọng đạt thỏa thuận là rất thấp. Trong khi đó, Tổng thống Trump đã tuyên bố rõ ràng rằng nếu không có thỏa thuận trước tối Thứ Ba, Hoa Kỳ sẽ tiến hành chiến dịch phá hủy toàn diện hệ thống điện và cầu đường của Iran.

Giữa áp lực quân sự và cơ hội ngoại giao, giữa các cuộc tấn công và những đề nghị ngừng bắn, cuộc chiến đang bước vào những giờ phút quyết định trước khi hoặc chuyển sang một giai đoạn leo thang mới, hoặc chấm dứt bằng một thỏa thuận chưa định hình.