USA Nhất Thống Kiêu Hùng, ông Trump chuẩn bị tổng tấn công, Iran kêu gọi thanh niên làm lá chắn sống thề quyết tử bảo vệ nhà máy điện

[Gibbs]

Giá dầu tăng vọt giữa tối hậu thư và nguy cơ leo thang chiến tranh
Giữa bầu không khí đặc quánh mùi thuốc súng và những đòn đấu trí căng như dây đàn, giá dầu thế giới lại một lần nữa nhảy múa theo nhịp chiến sự Trung Đông. Brent – chuẩn dầu toàn cầu – đã vượt mốc 110 USD/thùng, trong khi WTI của Mỹ cũng leo lên khoảng 113 USD/thùng. Tuy mức tăng trong ngày chỉ quanh 0,3%, nhưng điều đáng nói không nằm ở con số, mà nằm ở tâm lý thị trường: nỗi sợ hãi.
Chỉ một cái “chốt chặn” eo biển Hormuz cũng đủ khiến cả thế giới rung chuyển. Đây là huyết mạch vận chuyển khoảng 1/5 lượng dầu toàn cầu, và việc tuyến đường này bị gián đoạn chẳng khác nào bóp nghẹt nguồn oxy của nền kinh tế thế giới.
Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đưa ra tối hậu thư: nếu Iran không mở lại eo biển trước 8 giờ tối thứ Ba (giờ ET), Mỹ sẽ gia tăng tấn công, thậm chí phá hủy cơ sở hạ tầng trọng yếu của Iran. Một lời cảnh báo mang tính bước ngoặt, cho thấy Washington không còn đặt ưu tiên vào việc kết thúc chiến tranh nhanh chóng, mà chuyển sang gây áp lực tối đa.

Iran cứng rắn đáp trả, kêu gọi “lá chắn người sống” bảo vệ nhà máy điện
Trái với kỳ vọng về một sự nhượng bộ, Tehran lại chọn con đường đối đầu. Một bộ trưởng Iran kêu gọi thanh niên tạo “chuỗi người sống” bao quanh các nhà máy điện – một hành động mang tính biểu tượng nhưng cũng đầy rủi ro.
Việc kêu gọi dân thường bảo vệ cơ sở hạ tầng có thể biến những địa điểm này thành tâm điểm của thảm họa nhân đạo nếu bị tấn công.
Trong khi đó, Israel cũng phát đi cảnh báo khẩn, yêu cầu người dân Iran tránh xa hệ thống đường sắt trong 12 giờ, cho thấy nguy cơ các đòn đánh vào hạ tầng giao thông đang cận kề.

Thực tế quân sự: “xóa sổ Iran trong một đêm” là điều gần như không thể
Tổng thống Trump từng tuyên bố có thể “xóa sổ toàn bộ Iran trong một đêm”, nhưng các chuyên gia quân sự lại nhìn nhận hoàn toàn khác.
Theo phân tích giả định:
– 6 máy bay tàng hình B-2 có thể mang tổng cộng 96 bom JDAM mỗi phi vụ
– Nếu bay 2 lượt/ngày: khoảng 192 quả bom
– 40 tiêm kích F-15 (Mỹ–Israel): thêm khoảng 240 quả
→ Tổng cộng khoảng hơn 300 quả bom
Nghe có vẻ nhiều, nhưng so với hàng trăm nhà máy điện và hàng trăm nghìn cây cầu của Iran, con số này chỉ như “muối bỏ biển”.
Chưa kể, các mục tiêu như nhà máy điện thường được gia cố bằng bê tông cốt thép, cần độ chính xác cực cao mới có thể gây thiệt hại đáng kể. Như chuyên gia Peter Layton nhận định: phá hủy hoàn toàn là điều rất khó, nhưng gây tê liệt từng phần thì hoàn toàn có thể.

Một tên lửa vài chục nghìn USD hạ máy bay triệu đô: bài học cay đắng
Một trong những diễn biến gây chấn động là việc tiêm kích F-15E của Mỹ bị bắn rơi bởi tên lửa vác vai – loại vũ khí có giá chỉ vài chục nghìn USD.
Đây là lần đầu tiên một chiếc F-15 bị hạ bởi hỏa lực đối phương. Điều đáng nói hơn: trong chiến dịch giải cứu phi công, Mỹ còn mất thêm A-10, hai máy bay đặc nhiệm MC-130J và ít nhất một trực thăng.
Tổng thiệt hại lên tới hàng trăm triệu USD – đổi lại chỉ là một hệ thống MANPADS nhỏ gọn, có thể giấu trong cốp xe.
Những loại tên lửa như Strela, Igla hay Misagh của Iran đang trở thành “sát thủ thầm lặng”, đặc biệt nguy hiểm với các máy bay bay thấp.
“Kiến nhỏ mà khoét đê to” – chiến tranh hiện đại đang chứng minh rằng vũ khí rẻ tiền nhưng hiệu quả cao có thể làm thay đổi cán cân chiến trường.

Ngoại giao chạy đua với thời gian: Pakistan, Ai Cập vào cuộc
Giữa khói lửa chiến tranh, những nỗ lực ngoại giao vẫn âm thầm diễn ra. Pakistan nổi lên như một “người hòa giải”, phối hợp với Ai Cập và các quốc gia trong khu vực để thúc đẩy đàm phán.
Các cuộc trao đổi ngoại giao đang tiến tới “giai đoạn nhạy cảm”, nhưng chưa có đột phá. Đề xuất ngừng bắn 45 ngày đã bị cả hai bên bác bỏ – Mỹ cho rằng chưa đủ, Iran thì lo ngại đối phương lợi dụng thời gian để tái chuẩn bị.

Tranh cãi pháp lý: tấn công hạ tầng dân sự có phải tội ác chiến tranh?
Một điểm nóng khác là vấn đề pháp lý quốc tế. Theo Công ước Geneva, các cơ sở thiết yếu cho dân thường như điện, nước, giao thông không được phép trở thành mục tiêu quân sự – trừ khi có mục đích quân sự rõ ràng.
Tuy nhiên, tuyên bố của ông Trump về việc “phá hủy toàn bộ nhà máy điện và cầu cống” đã làm dấy lên lo ngại nghiêm trọng.
Nhiều chuyên gia luật quân sự cho rằng nếu thực hiện đúng như lời nói, đây có thể bị xem là tội ác chiến tranh.
Dù Nhà Trắng khẳng định luôn tuân thủ luật quốc tế, nhưng thực tế chiến trường thường không đơn giản như lời tuyên bố.

Thị trường toàn cầu chao đảo: chứng khoán và dầu mỏ giằng co
Các thị trường tài chính phản ứng khá “lưỡng lự”:
– Châu Á tăng nhẹ, nhưng Hong Kong giảm
– Châu Âu mở cửa trong sắc xanh
– Hợp đồng tương lai Mỹ lại báo hiệu giảm điểm
Giới đầu tư đang đứng giữa hai kịch bản:

Leo thang chiến tranh → dầu tăng mạnh, kinh tế chịu áp lực
Đàm phán thành công → thị trường hồi phục
Một chuyên gia kinh tế nhận định: Trump có thể tìm cách rút khỏi chiến tranh nhưng vẫn “giữ thể diện chiến thắng”. Điều này khiến nguy cơ leo thang ngắn hạn rất cao – nhưng không nhất thiết dẫn đến một cuộc chiến kéo dài.

Nếu bị bóp nghẹt, giá dầu có thể vượt xa 120 USD, kéo theo lạm phát, khủng hoảng năng lượng và bất ổn lan rộng. Chiến tranh, ngoại giao, kinh tế – tất cả đang đan xen như một bàn cờ khổng lồ, nơi mỗi nước đi đều có thể thay đổi cục diện thế giới.