South America Machado ra ‘thư hiệu triệu’: Đã đến lúc chủ quyền nhân dân lên tiếng, mời Edmundo González tiếp quản Venezuela

[Gibbs]

Có những thời khắc lịch sử không đến bằng tiếng chuông, mà đến bằng một lá thư. Và lá thư ấy, trong kỷ nguyên này, không còn nằm trên giấy. Nó nằm trên màn hình điện thoại, hiện lên giữa vô số dòng tin, nhưng lại có sức nặng như một mệnh lệnh của thời cuộc.

Chính khách đối lập Venezuela – đồng thời là người đoạt Nobel Hòa bình – María Corina Machado vừa công bố một bức thư gửi đồng bào, tuyên bố “đã đến lúc chủ quyền nhân dân” phải được đặt lên vị trí cao nhất, và kêu gọi đưa ứng viên đối lập Edmundo González Urrutia lên nắm quyền lãnh đạo đất nước.

“Từ hôm nay, Maduro sẽ đối diện công lý quốc tế”
Trong thư, Machado nói Nicolás Maduro “từ hôm nay” sẽ phải đối mặt với “công lý quốc tế” vì những tội ác mà bà gọi là tàn bạo, không chỉ đối với người Venezuela mà còn với công dân của nhiều quốc gia khác.

Machado nhấn mạnh, do Maduro đã từ chối chấp nhận một giải pháp đàm phán, nên chính phủ Hoa Kỳ – theo lời bà – đã “thực hiện lời hứa” bằng cách cưỡng chế thi hành pháp luật. Dòng chữ ấy vừa là lời chúc mừng, vừa là lời đóng dấu: bà muốn khung câu chuyện được hiểu như một bước ngoặt pháp lý, chứ không chỉ là một cơn địa chấn chính trị.

“Chủ quyền nhân dân và chủ quyền quốc gia phải trị vì”
Không dừng ở việc mô tả biến cố, Machado chuyển ngay sang điều bà coi là mục tiêu: “Chủ quyền nhân dân và chủ quyền quốc gia” phải trở thành luật chơi mới của Venezuela.

Bà viết về một chương trình hành động rất cụ thể và giàu cảm xúc: lập lại trật tự, trả tự do cho tù nhân chính trị, xây dựng một đất nước “đặc biệt/phi thường”, và quan trọng nhất – “đưa con em chúng ta trở về nhà.” Câu cuối ấy đánh thẳng vào vết thương kéo dài nhiều năm: làn sóng người Venezuela rời quê hương trong bế tắc kinh tế và bất ổn chính trị.

Machado: González mới là “tổng thống hợp pháp” từ cuộc bầu cử 2024
Machado khẳng định Edmundo González Urrutia đã thắng cử và là “tổng thống hợp pháp” trong cuộc bầu cử năm 2024. Bà nhắc lại rằng Maduro vẫn nhậm chức vào tháng 1 năm ngoái giữa làn sóng chỉ trích quốc tế cho rằng bầu cử gian lận.

Từ lập luận đó, Machado đưa ra yêu cầu trực diện: González “phải lập tức tiếp nhận ủy nhiệm hiến định”, và toàn bộ sĩ quan – binh sĩ trong lực lượng vũ trang quốc gia cần công nhận ông là tổng tư lệnh. Đây là câu then chốt, bởi trong những khoảnh khắc chuyển giao quyền lực, quân đội thường là chiếc bản lề quyết định cánh cửa mở ra hòa bình hay sụp đổ.

“Chúng ta sẵn sàng thi hành ủy nhiệm và tiếp quản quyền lực”
Machado viết rằng phe đối lập “đã sẵn sàng” để thực thi ủy nhiệm và nắm quyền điều hành. Tuy nhiên, bà kêu gọi người dân giữ tỉnh táo, chủ động, có tổ chức, và duy trì sự cảnh giác cho tới khi chuyển tiếp dân chủ thành hiện thực.

Bà nhấn mạnh: cuộc chuyển tiếp này cần “TẤT CẢ chúng ta.” Một câu viết bằng chữ hoa như muốn biến mỗi người dân thành một mắt xích, không phải để kích động hỗn loạn, mà để tạo ra sức ép chính trị có kỷ luật – thứ mà phong trào đối lập luôn cần khi bước vào vùng giao thời.

González hưởng ứng: “Những giờ quyết định… chúng ta sẵn sàng tái thiết quốc gia”
Về phía mình, Edmundo González Urrutia đã chia sẻ lại bức thư của Machado và viết thêm một câu ngắn, nhưng đầy dụng ý: “Người Venezuela, đây là những giờ quyết định; hãy biết rằng chúng ta đã sẵn sàng cho chiến dịch lớn tái thiết quốc gia.”

Trong một đất nước đã quá lâu sống giữa thiếu thốn, hoài nghi và chia rẽ, cụm từ “tái thiết” nghe như một lời thề. Nhưng lời thề nào cũng cần một cây cầu để đi qua: cây cầu của tính chính danh, của sự công nhận, của an ninh trật tự, và của một kế hoạch chuyển tiếp đủ chặt để không biến hy vọng thành khoảng trống quyền lực.

Venezuela đang bước vào một ngã rẽ. Và trong ngã rẽ ấy, bức thư của Machado giống như một ngọn đuốc: soi đường cho người ủng hộ, thách thức kẻ phản đối, và đặt câu hỏi thẳng vào lịch sử: liệu lần này, chủ quyền nhân dân có thật sự được trao lại cho nhân dân?