Hai dãy núi, hai sa mạc, hai vùng biển: Địa lý là vũ khí lớn nhất của Iran

[pizza]

Khi nguy cơ Mỹ mở cuộc tấn công trên bộ tại Iran ngày càng rõ rệt, trang tin Anh Middle East Eye ngày 6/4 xem xét các kịch bản có thể xảy ra và cách địa hình nước này có thể khiến lực lượng tấn công phải trả giá đắt.

Khi tiến về vùng Vịnh trên các máy bay vận tải, hàng trăm binh sĩ Mỹ có thể liếc nhìn xuống địa hình bên dưới qua cửa sổ. Một vùng biển ngoằn ngoèo với nhiều đảo; một bờ biển dài hàng trăm kilomet với những vách đá sắc nhọn; và các dãy núi sừng sững áp đảo bất kỳ kẻ xâm nhập nào.

Với địa hình như vậy, không có gì ngạc nhiên khi các chuyên gia quân sự và chính trị cho rằng, một chiến dịch trên bộ sẽ khiến Mỹ phải trả giá rất đắt.

Iran là một quốc gia rộng lớn. Nước này có hai dãy núi dài, Biển Caspi ở phía Bắc, và Biển Oman cùng vùng Vịnh ở phía Nam.


Các chuyên gia cảnh báo rằng, một khi chiến tranh trên bộ bắt đầu, hướng đi và thời gian kéo dài của nó rất khó dự đoán.

“Nếu nhìn vào lịch sử các cuộc tấn công quân sự kiểu này, bạn sẽ thấy rằng một khi tấn công trên bộ bắt đầu, chúng rất khó kiểm soát”, ông Arman Mahmoudian, nghiên cứu viên tại Viện An ninh Toàn cầu và Quốc gia thuộc Đại học Nam Florida (Mỹ), nói với Middle East Eye.

Các chuyên gia Iran chỉ ra ba kịch bản chính nếu chiến tranh trên bộ nổ ra: chiếm các đảo của Iran ở vùng Vịnh và eo biển Hormuz, tấn công bờ biển phía Nam của Iran, hoặc xâm nhập qua các khu vực người Kurd ở phía Tây nước này. Mỗi kịch bản đều tiềm ẩn những nguy cơ và khó khăn nghiêm trọng.

Chiếm đảo Kharg và kiểm soát eo biển Hormuz

Không chỉ các cuộc tấn công bằng tên lửa và máy bay không người lái (UAV) của Iran, điều thực sự gây áp lực lên Tổng thống Mỹ Donald Trump và Bộ Chiến tranh Mỹ là việc đóng cửa eo biển Hormuz.

Trước chiến tranh, khoảng 20 triệu thùng dầu, tương đương 1/5 tiêu thụ toàn cầu, đi qua eo biển Hormuz mỗi ngày. Nhưng từ khi xung đột bắt đầu ngày 28/2, Iran đã nhắm mục tiêu vào các tàu di chuyển qua tuyến đường thủy này và về cơ bản đóng cửa tuyến đường, gần đây chỉ cho phép một số ít tàu chở dầu từ các quốc gia “thân thiện” đi qua.

Một số báo đưa tin, Iran đã thu tới 2 triệu USD từ một số tàu để đảm bảo an toàn khi đi qua eo biển Hormuz.

Vị trí và quyền kiểm soát của Iran đối với eo biển đã đẩy giá dầu và khí đốt toàn cầu tăng cao, tạo thêm áp lực buộc Mỹ phải mở lại tuyến đường.

Đáp lại, Mỹ đã tấn công các mục tiêu quân sự trên đảo Kharg - trung tâm xuất khẩu dầu của Iran, cách bờ biển khoảng 32 km.

Cuộc tấn công làm dấy lên suy đoán rằng Washington có thể tìm cách chiếm hòn đảo này - ý tưởng mà Tổng thống Trump từng nhắc tới trong một cuộc phỏng vấn năm 1988 với báo Anh The Guardian từ rất lâu trước khi ông bước vào chính trường.

Tuy nhiên, các nhà phân tích cho rằng, động thái như vậy mang lại ít lợi ích và thậm chí có thể phản tác dụng.

Ông Mahmoudian cho rằng, nếu Mỹ cố chiếm Kharg, nơi xử lý khoảng 90% xuất khẩu dầu của Iran, thì Iran thậm chí có thể không chiến đấu tại đó.

“Iran không có lý do gì để chiến đấu với Mỹ trên hòn đảo đó vì họ không có cơ hội chiến thắng. Thay vào đó, họ có thể để Mỹ chiếm đảo rồi tấn công họ tại đó”, ông nói. “Vấn đề tương tự cũng tồn tại với các đảo ở eo biển Hormuz như Qeshm, Hormuz và Larak. Bất kỳ chiến dịch nào của Mỹ ở đó cũng sẽ gặp vấn đề tương tự”.

Điều này cũng được ông Farzin Nadimi, một nhà phân tích tại Viện Washington (Mỹ), một tổ chức có lập trường chống Iran và ủng hộ Israel, thừa nhận.

Trong cuộc phỏng vấn với podcaster Iran Bozorgmehr Sharafedin, ông Nadimi nói: “Việc chiếm đóng quân sự đảo Kharg là không thực tế và không hợp lý. Ngay cả khi chiếm được các đảo của Iran, việc giữ chúng cũng sẽ rất khó”.

Các chuyên gia cũng cảnh báo rằng việc chiếm Kharg có thể khiến giá dầu tăng cao hơn nữa. “Mỹ có thể chiếm đảo và ngăn dòng chảy dầu từ Iran, nhưng điều đó sẽ gây tổn hại thị trường năng lượng toàn cầu. Việc loại bỏ khoảng 1,5 triệu thùng dầu/ngày của Iran sẽ lại đẩy giá lên”, ông Alex Vatanka, chuyên gia cao cấp tại Viện Trung Đông ở Washington, nói.

Ngoài Kharg, Iran có 42 hòn đảo ở vùng biển phía Nam, trong đó 18 đảo có người ở và 24 đảo không có người.

Đảo lớn nhất là Qeshm, trải dài dọc eo biển Hormuz, rộng khoảng 1.500 km², lớn hơn cả Bahrain và Singapore, và chỉ cách đất liền Iran 2 km.

Ba đảo khác, Tunb Lớn, Tunb Nhỏ và Abu Musa, đặc biệt nhạy cảm. Thường được gọi là “ba đảo”, chúng cũng bị Các Tiểu vương quốc Ảrập Thống nhất (UAE) tuyên bố chủ quyền. Điều này làm dấy lên khả năng Mỹ có thể chiếm chúng và bàn giao cho UAE.

Tuy nhiên, chuyên gia Vatanka cảnh báo điều này có thể tạo ra vấn đề lâu dài cho quốc gia vùng Vịnh này. “Có thể Mỹ muốn làm điều gì đó có lợi cho UAE, nhưng UAE phải cân nhắc kỹ liệu họ có muốn các hòn đảo đó trong hoàn cảnh như vậy hay không”, ông nói.

Ông Vatanka cho rằng, về lâu dài, “điều đó sẽ trở thành điểm căng thẳng và xung đột với phần còn lại của Iran trong nhiều thập kỷ”.

Cả hai chuyên gia Vatanka và Mahmoudian đều cho rằng, nếu Mỹ chiếm đảo, mục tiêu có thể là chính trị, cụ thể là tạo đòn bẩy đàm phán và buộc Iran nhượng bộ để đổi lại việc trả lại lãnh thổ.

VietBF@ sưu tập

Bọn tàu chó đang lo cho số phận Iran nên dùng các "chuyên gia" bàn phím để "bình loạn".